ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.167.1
विस्तरेणार्थसंबन्धं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
मित्रद्रोही कृतघ्नश्च यः प्रोक्तस्तं च मे वद ॥ १२.१६७.१ ॥
ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, ತತ್ತ್ವತಃ ಆ ಅರ್ಥಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ ಮತ್ತು ಕೃತಘ್ನನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನು ಕುರಿತೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
12.167.2
हन्त ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।
उदीच्यां दिशि यद्वृत्तं म्लेच्छेषु मनुजाधिप ॥ १२.१६७.२ ॥
ಸರಿ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮ್ಲೇಚ್ಛರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಮನುಜಾಧಿಪ.
12.167.3
ब्राह्मणो मध्यदेशीयः कृष्णाङ्गो ब्रह्मवर्जितः ।
ग्रामं दस्युगणाकीर्णं प्राविशद्धनतृष्णया ॥ १२.१६७.३ ॥
ಮಧ್ಯದೇಶದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಪ್ಪು ಮೈಬಣ್ಣದವನು, ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತೊರೆದವನು, ಧನದಾಹದಿಂದ ದಸ್ಯುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
12.167.4
तत्र दस्युर्धनयुतः सर्ववर्णविशेषवित् ।
ब्रह्मण्यः सत्यसन्धश्च दाने च निरतोऽभवत् ॥ १२.१६७.४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದಸ್ಯು ಇದ್ದನು; ಧನವಂತನು, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನು, ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು.
12.167.5
तस्य क्षयमुपागम्य ततो भिक्षामयाचत ।
प्रतिश्रयं च वासार्थं भिक्षां चैवाथ वार्षिकीम् ॥ १२.१६७.५ ॥
ಅವನ ಧನ ನಾಶವಾದ ನಂತರ, ಅವನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿದನು; ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನೂ, ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಬೇಡಿದನು.
12.167.6
प्रादात्तस्मै स विप्राय वस्त्रं च सदशं नवम् ।
नारीं चापि वयोपेतां भर्त्रा विरहितां तथा ॥ १२.१६७.६ ॥
ಅವನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಹಾಗೆಯೇ ಯೌವನದಲ್ಲಿದ್ದ, ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು.
12.167.7
एतत्संप्राप्य हृष्टात्मा गौतमोऽथ द्विजस्तथा ।
तस्मिन्गृहवरे राजंस्तया रेमे स गौतमः ॥ १२.१६७.७ ॥
ಇದನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತೋಷಚಿತ್ತನಾದ ಗೌತಮನು ಮತ್ತು ಆ ದ್ವಿಜನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸಿದರು.
12.167.8
कुटुस्बार्थं च दस्योश्च साहाय्यं चाप्यथाकरोत् ।
सोऽवसद्वर्षमेकं वै समृद्धे शबरालये ॥ १२.१६७.८ ॥
ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆ ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಅವನು ಮಾಡಿದನು. ಆ ಸಮೃದ್ಧ ಶಬರರ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದನು.
12.167.9
बाणवेधे परं यत्नमकरोच्चैव गौतमः ।
चक्राङ्गान्स च नित्यं वै सर्वतो वनगोचरान्।
जघान गौतमो राजन्यथा दस्युगणास्तथा ॥ १२.१६७.९ ॥
ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಗೌತಮನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು; ಗೌತಮನು ಸದಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಚಕ್ರಾಂಗ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಕಳ್ಳರ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾಡುವಂತೆ.
12.167.10
हिंसापटुर्घृणाहीनः सदा प्राणिवधे रतः ।
गौतमः सन्निकर्षेण दस्युभिः समतामियात् ॥ १२.१६७.१० ॥
ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ, ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದ, ಸದಾ ಜೀವಿಗಳ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾದ ಗೌತಮನು ಸಹವಾಸದಿಂದ ಕಳ್ಳರಿಗೆ ಸಮಾನನಾದನು.
12.167.11
तथा तु वसतस्तस्य दस्युग्रामे सुखं तदा ।
अगमन्बहवो मासा निघ्नतः पक्षिणो बहून् ॥ १२.१६७.११ ॥
ಹೀಗೆ ಕಳ್ಳರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುಖದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದವು; ಅವನು ಬಹಳ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.
12.167.12
ततः कदाचिदपरो द्विजस्तं देशमागतः ।
जटाचीराजिनधरः स्वाध्यायनिरतः शुचिः ॥ १२.१६७.१२ ॥
ಬಳಿಕ ಒಮ್ಮೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಜಟೆ, ನಾರುಮಡಿ, ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಧರಿಸಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ಶುಚಿಯಾದವನು.
12.167.13
विनीतो वेदशास्त्रेषु वेदान्तानां च पारगः ।
अदृश्यत ततस्तत्र सखा तस्यैव तु द्विजः।
तं दस्युग्राममगमद्यत्रासौ गौतमोऽभवत् ॥ १२.१६७.१३ ॥
ಅವನು ವಿನೀತನೂ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಗೌತಮನಾದ ಆತನಿದ್ದ ದರೋಡೆಕೋರರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅವನು ಹೋಗಿದ್ದನು.
12.167.14
स तु विप्रगृहान्वेपी शूद्रान्नपरिवर्जकः ।
ग्रामे दस्युसमाकीर्णे व्यचरत्सर्वतो द्विजः ॥ १२.१६७.१४ ॥
ಆದರೆ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಶೂದ್ರರ ಅನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾ, ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
12.167.15
ततः स गौतमगृहं प्रविवेश द्विजोत्तमः ।
गौतमश्चापि संप्राप्तस्तावन्योन्येन संगतौ ॥ १२.१६७.१५ ॥
ಆಗ ಆ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗೌತಮನ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಗೌತಮನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು; ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾದರು.
12.167.16
चक्राङ्गभारस्कन्धं तं धनुष्पाणिं धृतायुधम् ।
रुधिरेणावसिक्ताङ्गं गृहद्वारमुपागतम् ॥ १२.१६७.१६ ॥
ಚಕ್ರ-ಅಂಗಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಭುಜ ಬಾಗಿದವನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದನು.
12.167.17
तं दृष्ट्वा पुरुषादाभमपध्वस्तं क्षमागतम् ।
अभिज्ञाय द्विजो व्रीडन्निदं वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १२.१६७.१७ ॥
ಮನುಷ್ಯಭಕ್ಷಕನಂತೆ ಕಾಣುವ, ಪತಿತನಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ಬಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದ್ವಿಜ ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನಾಚಿಕೆಪಡುತ್ತಾ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.167.18
किमिदं कुरुपे मोहाद्विप्रस्त्वं हि कुलोद्भवः ।
मध्यदेशपरिज्ञातो दस्युभावं गतः कथम् ॥ १२.१६७.१८ ॥
ಎಲೈ ದುಷ್ಟನೇ! ಮೋಹದಿಂದ ಇದೇನು ಮಾಡಿದೆ? ನೀನು ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ; ಮಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ದರೋಡೆಕೋರನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ?
12.167.19
पूर्वान्स्मर द्विज ज्ञातीन्प्रख्यातान्वेदपारगान् ।
येषां वंशेऽभिजातस्त्वमीदृशः कुलपांसनः ॥ १२.१६७.१९ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು, ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ವೇದಪಾರಂಗತ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು. ಯಾರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದೆಯೋ, ನೀನೇ ಇಂತಹ ಕುಲಕಳಂಕನಾಗಿರುವೆಯಲ್ಲ.
12.167.20
अवबुध्यात्मनाऽऽत्मानं सत्वं शीलं श्रुतं दमम् ।
अनुक्रोशं च संस्मृत्य त्यज वासमिमं द्विज ॥ १२.१६७.२० ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಅರಿತುಕೋ. ನಿನ್ನ ಸತ್ತ್ವ, ಶೀಲ, ಶ್ರುತ, ದಮ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಈ ವಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು, ಓ ದ್ವಿಜನೇ.
12.167.21
स एवमुक्तः सुहृदा तेन तत्र हितैपिणा ।
प्रत्युवाच ततो राजन्विनिश्वस्य तदाऽऽर्तबत् ॥ १२.१६७.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹಿತೈಷಿ ಸ್ನೇಹಿತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು ಪೀಡಿತನಂತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
12.167.22
निर्धनोऽस्मि द्विजश्रेष्ठ नापि वेदविदप्यहम् ।
वित्तार्थमिह संप्राप्तं विद्धि मां द्विजसत्तम ॥ १२.१६७.२२ ॥
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ನಿರ್ಧನನು, ವೇದವಿದನೂ ಅಲ್ಲ. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವನು ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿ.
12.167.23
त्वद्दर्शनात्तु विप्रेन्द्र कृतार्थोऽस्म्यद्य वै द्विज ।
अध्वानं सह यास्यावः श्वो वसस्वाद्य शर्वरीम् ॥ १२.१६७.२३ ॥
ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಂದು ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ. ನಾಳೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹೋಗೋಣ; ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗು.
12.167.24
स तत्र न्यवसद्विप्रो घृणी किंचिदसंस्पृशन् ।
क्षुधितश्छन्द्यमानोऽपि भोजनं नाभ्यनन्दत ॥ १२.१६७.२४ ॥
ಆ ವಿಪ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಏನನ್ನೂ ಮುಟ್ಟದೆ ಇದ್ದನು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವನು ಊಟವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.