మహాభారతం · అధ్యాయం 12.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.170.1
ततः स विदितो राज्ञः प्रविश्य गृहमुत्तमम् ।
पूजितो राक्षसेन्द्रेण निषसादासनोत्तमे ॥ १२.१७०.१ ॥
అప్పుడు అతడు రాజుకు తెలిసినవాడై ఆ ఉత్తమ గృహంలో ప్రవేశించి, రాక్షసేంద్రునిచే గౌరవించబడి శ్రేష్ఠమైన ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
12.170.2
पृष्टश्च गोत्रचरणं स्वाध्यायं ब्रह्मचारिकम् ।
न तत्र व्याजहारान्यद्गोत्रमात्रादृते द्विजः ॥ १२.१७०.२ ॥
గోత్రం, చరణం, స్వాధ్యాయం, బ్రహ్మచర్యం గురించి అడిగినప్పుడు ఆ ద్విజుడు గోత్రం తప్ప మరేదీ అక్కడ చెప్పలేదు.
12.170.3
ब्रह्मवर्चसहीनस्य स्वाध्यायविरतस्य च ।
गोत्रमात्रविदो राजा निवासं समपृच्छत ॥ १२.१७०.३ ॥
బ్రహ్మతేజస్సు లేనివాడు, స్వాధ్యాయాన్ని విడిచినవాడు, గోత్రమాత్రమే తెలిసినవాడు అయిన అతనిని రాజు అతని నివాసం గురించి అడిగాడు.
12.170.4
क्व ते निवासः कल्याण किङ्गोत्रा ब्राह्मणी च ते ।
तत्त्वं ब्रूहि न भीः कार्या विश्रमस्व यथासुखम् ॥ १२.१७०.४ ॥
కల్యాణుడా, నీ నివాసం ఎక్కడ? నీ బ్రాహ్మణి ఏ గోత్రానికి చెందినది? అది నిజంగా చెప్పు. భయపడకు; సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకో.
12.170.5
मध्यदेशप्रसूतोऽहं वासो मे शबरालये ।
शूद्रा पुनर्भूर्भार्या मे सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १२.१७०.५ ॥
నేను మధ్యదేశంలో పుట్టినవాడిని; కానీ నా నివాసం శబరుల గ్రామంలో. నా భార్య శూద్ర స్త్రీ, పునర్భువు. ఇది నిజమని నీకు చెబుతున్నాను.
12.170.6
ततो राजा विममृशे कथं कार्यमिदं भवेत् ।
कथं वा सुकृतं मे स्यादिति बुद्ध्यान्वचिन्तयत् ॥ १२.१७०.६ ॥
అప్పుడు రాజు, 'ఈ కార్యం ఎలా సాధ్యం? లేదా నాకు పుణ్యం ఎలా కలుగుతుంది?' అని ఆలోచించి, బుద్ధితో మరింతగా ఆలోచించాడు.
12.170.7
अयं वै जननाद्विप्रः सुहृत्तस्य महात्मनः ।
सम्प्रेषितश्च तेनायं काश्यपेन ममान्तिकम् ॥ १२.१७०.७ ॥
ఇతడు పుట్టుకతోనే ఆ మహాత్ముని మిత్రుడైన బ్రాహ్మణుడు. ఆ కాశ్యపుడే ఇతడిని నా దగ్గరకు పంపాడు.
12.170.8
तस्य प्रियं करिष्यामि स हि मामाश्रितः सदा ।
भ्राता मे बान्धवश्चासौ सखा च हृदयङ्गमः ॥ १२.१७०.८ ॥
నేను అతనికి ప్రియమైనది చేస్తాను. అతడు ఎల్లప్పుడూ నన్నే ఆశ్రయించినవాడు. అతడు నా సోదరుడు, బంధువు, హృదయానికి ప్రియమైన మిత్రుడు.
12.170.9
कार्त्तिक्यामद्य भोक्तारः सहस्रं मे द्विजोत्तमाः ।
तत्रायमपि भोक्ता वै देयमस्मै च मे धनम् ॥ १२.१७०.९ ॥
ఈ రోజు కార్తీక పూర్ణిమనాడు నా దగ్గర శ్రేష్ఠులైన ద్విజులు వెయ్యి మంది భోజనం చేస్తారు. అక్కడ ఇతడు కూడా భోజనం చేస్తాడు; ఇతనికి నా ధనం కూడా ఇవ్వాలి.
12.170.10
ततः सहस्रं विप्राणां विदुषां समलङ्कृतम् ।
स्नातानामनुसम्प्राप्तमहतक्षौमवाससाम् ॥ १२.१७०.१० ॥
అప్పుడు కొత్త పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, స్నానం చేసి, అలంకరించబడిన విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణులు వెయ్యి మంది వరుసగా చేరుకున్నారు.
12.170.11
तानागतान्द्विजश्रेष्ठान्विरूपाक्षो विशां पते ।
यथार्हं प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १२.१७०.११ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, విరూపాక్షుడు వచ్చిన ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులను విధి నిర్దేశించిన కర్మతో యథోచితంగా స్వీకరించాడు.
12.170.12
बृस्यस्तेषां तु संन्यस्ता राक्षसेन्द्रस्य शासनात् ।
भूमौ वरकुथास्तीर्णाः प्रेष्यैर्भरतसत्तम ॥ १२.१७०.१२ ॥
రాక్షసేంద్రుని ఆజ్ఞ ప్రకారం వారికి ఆసనాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, సేవకులు నేలపై ఉత్తమమైన రగ్గులు పరిచారు.
12.170.13
तासु ते पूजिता राज्ञा निषण्णा द्विजसत्तमाः ।
व्यराजन्त महाराज नक्षत्रपतयो यथा ॥ १२.१७०.१३ ॥
మహారాజా, రాజుచే సత్కరించబడిన ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఆ ఆసనాలపై కూర్చుని నక్షత్రాధిపతుల్లా ప్రకాశించారు.
12.170.14
ततो जाम्बूनदाः पात्रीर्वज्राङ्का विमलाः शुभाः ।
वरान्नपूर्णा विप्रेभ्यः प्रादान्मधुघृताप्लुताः ॥ १२.१७०.१४ ॥
అప్పుడు అతడు బ్రాహ్మణులకు బంగారపు, వజ్రముద్రలు కలిగిన, నిర్మలమైన, శుభకరమైన పాత్రలను ఇచ్చాడు; అవి శ్రేష్ఠ అన్నంతో నిండి తేనె నెయ్యితో తడిసి ఉన్నాయి.
12.170.15
तस्य नित्यं तथाषाढ्यां माघ्यां च बहवो द्विजाः ।
ईप्सितं भोजनवरं लभन्ते सत्कृतं सदा ॥ १२.१७०.१५ ॥
అతని నుండి నిత్యం, అలాగే ఆషాఢ మరియు మాఘ దినాల్లో, అనేక బ్రాహ్మణులు ఎల్లప్పుడూ గౌరవంతో కోరిన శ్రేష్ఠ భోజనాన్ని పొందేవారు.
12.170.16
विशेषतस्तु कार्त्तिक्यां द्विजेभ्यः सम्प्रयच्छति ।
शरद्व्यपाये रत्नानि पौर्णमास्यामिति श्रुतिः ॥ १२.१७०.१६ ॥
ముఖ్యంగా కార్తీకంలో అతడు బ్రాహ్మణులకు దానం చేసేవాడు; శరత్కాలం ముగిసిన పౌర్ణమి నాడు రత్నాలను ఇచ్చేవాడని శ్రుతి చెబుతోంది.
12.170.17
सुवर्णं रजतं चैव मणीनथ च मौक्तिकम् ।
वज्रान्महाधनांश्चैव वैडूर्याजिनराङ्कवान् ॥ १२.१७०.१७ ॥
బంగారం, వెండి, మణులు, ముత్యాలు, అధిక విలువ గల వజ్రాలు, వైడూర్యాలు, జింక చర్మాలు, రంకు చర్మాలు కూడా.
12.170.18
रत्नराशीन्विनिक्षिप्य दक्षिणार्थे स भारत ।
ततः प्राह द्विजश्रेष्ठान्विरूपाक्षो महायशाः ॥ १२.१७०.१८ ॥
భారతా, దక్షిణ కోసం రత్నరాశులను ఉంచిన తరువాత, మహాయశస్వి విరూపాక్షుడు శ్రేష్ఠ ద్విజులతో ఇలా అన్నాడు.
12.170.19
गृह्णीत रत्नान्येतानि यथोत्साहं यथेष्टतः ।
येषु येषु च भाण्डेषु भुक्तं वो द्विजसत्तमाः ॥ १२.१७०.१९ ॥
ఉత్సాహం ఉన్నంతవరకు, మీకు ఇష్టమైనంతవరకు ఈ రత్నాలను తీసుకోండి. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, మీరు భోజనం చేసిన పాత్రలను కూడా (తీసుకోండి).
12.170.20
इत्युक्तवचने तस्मिन्राक्षसेन्द्रे महात्मनि ।
यथेष्टं तानि रत्नानि जगृहुर्ब्राह्मणर्षभाः ॥ १२.१७०.२० ॥
మహాత్ముడైన ఆ రాక్షసేంద్రుడు ఈ మాటలు చెప్పగానే, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులు ఇష్టానుసారం ఆ రత్నాలను తీసుకున్నారు.
12.170.21
ततो महार्हैस्ते सर्वे रत्नैरभ्यर्चिताः शुभैः ।
ब्राह्मणा मृष्टवसनाः सुप्रीताः स्म तदाभवन् ॥ १२.१७०.२१ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ అమూల్యమైన శుభ రత్నాలతో సత్కరింపబడి, మంచి వస్త్రాలు ధరించి, అప్పుడు అత్యంత సంతోషించారు.
12.170.22
ततस्तान्राक्षसेन्द्रश्च द्विजानाह पुनर्वचः ।
नानादिगागतान्राजन्राक्षसान्प्रतिषिध्य वै ॥ १२.१७०.२२ ॥
అప్పుడు రాక్షసేంద్రుడు ఆ ద్విజులతో మళ్లీ ఈ మాట చెప్పాడు. ఓ రాజా, వివిధ దిక్కుల నుండి వచ్చిన రాక్షసులను నిరోధించి.
12.170.23
अध्यैकदिवसं विप्रा न वोऽस्तीह भयं क्वचित् ।
राक्षसेभ्यः प्रमोदध्वमिष्टतो यात माचिरम् ॥ १२.१७०.२३ ॥
ఈ రోజు ఒక్క రోజు, ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఇక్కడ రాక్షసుల నుండి మీకు ఎక్కడా భయం లేదు. ఆనందించండి, ఇష్టమొచ్చినట్లు వెళ్లండి, ఆలస్యం చేయకండి.
12.170.24
ततः प्रदुद्रुवुः सर्वे विप्रसङ्घाः समन्ततः ।
गौतमोऽपि सुवर्णस्य भारमादाय सत्वरः ॥ १२.१७०.२४ ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణ సమూహాలన్నీ నాలుగు దిక్కులకు పరుగెత్తాయి. గౌతముడు కూడా బంగారు భారాన్ని తీసుకుని వేగంగా పరుగెత్తాడు.
12.170.25
कृच्छ्रात्समुद्वहन्वीर न्यग्रोधं समुपागमत् ।
न्यषीदच्च परिश्रान्तः क्लान्तश्च क्षुधितश्च ह ॥ १२.१७०.२५ ॥
వీరా, కష్టంగా మోస్తూ అతడు ఒక మర్రిచెట్టు వద్దకు చేరుకున్నాడు; మిక్కిలి అలసి, క్షీణించి, ఆకలితో అక్కడ కూర్చున్నాడు.
12.170.26
ततस्तमभ्यगाद्राजन्राजधर्मा खगोत्तमः ।
स्वागतेनाभ्यनन्दच्च गौतमं मित्रवत्सलः ॥ १२.१७०.२६ ॥
రాజా, అప్పుడు ధర్మ పక్షులలో శ్రేష్ఠుడు అతని వద్దకు వచ్చాడు; మిత్రుని పట్ల ప్రేమతో 'స్వాగతం' అని గౌతముని స్వాగతించాడు.
12.170.27
तस्य पक्षाग्रविक्षेपैः क्लमं व्यपनयत्खगः ।
पूजां चाप्यकरोद्धीमान्भोजनं चाप्यकल्पयत् ॥ १२.१७०.२७ ॥
ఆ పక్షి తన రెక్కల కొనలను ఊపి అతని అలసటను తొలగించింది; జ్ఞాని అయిన అది అతనికి సత్కారం చేసి భోజనమూ ఏర్పాటు చేసింది.
12.170.28
स भुक्तवान्सुविश्रान्तो गौतमोऽचिन्तयत्तदा ।
हाटकस्याभिरूपस्य भारोऽयं सुमहान्मया ॥ १२.१७०.२८ ॥
భోజనం చేసి బాగా విశ్రాంతి పొందిన గౌతముడు అప్పుడు ఆలోచించాడు: 'నేను మోస్తున్న ఈ అందమైన బంగారపు భారం చాలా గొప్పది.'
12.170.29
न चास्ति पथि भोक्तव्यं प्राणसन्धारणं मम ।
किं कृत्वा धारयेयं वै प्राणानित्यभ्यचिन्तयत् ॥ १२.१७०.२९ ॥
'దారిలో నాకు తినదగినది ఏమీ లేదు, ప్రాణం నిలబెట్టుకోవడానికి ఏమి చేసి నా ప్రాణాలను నిలుపుకోగలను?' అని అతడు ఆలోచించాడు.
12.170.30
ततः स पथि भोक्तव्यं प्रेक्षमाणो न किञ्चन ।
कृतघ्नः पुरुषव्याघ्र मनसेदमचिन्तयत् ॥ १२.१७०.३० ॥
అప్పుడు దారిలో తినడానికి ఏదీ కనిపించక, పురుషవ్యాఘ్రమా, కృతఘ్నుడై అతడు మనసులో ఇలా ఆలోచించాడు.
12.170.35
अयं बकपतिः पार्श्वे मांसराशिः स्थितो मम ।
इमं हत्वा गृहीत्वा च यास्येऽहं समभिद्रुतम् ॥ १२.१७०.३५ ॥
ఇదిగో, కొంగల రాజు నా పక్కన మాంసపు రాశిగా పడి ఉన్నాడు. వీడిని చంపి పట్టుకొని నేను వేగంగా అతని వైపు వెళ్తాను.