ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.171.1
अथ तत्र महार्चिष्माननलो वातसारथिः ।
तस्याविदूरे रक्षार्थं खगेन्द्रेण कृतोऽभवत् ॥ १२.१७१.१ ॥
ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ମହାଜ୍ୱାଳାଯୁକ୍ତ, ବାୟୁକୁ ସାରଥି କରିଥିବା ଅଗ୍ନି ତାର ନିକଟରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଖଗେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯାଇଥିଲା।
12.171.2
स चापि पार्श्वे सुष्वाप विश्वस्तो बकराट् तदा ।
कृतघ्नस्तु स दुष्टात्मा तं जिघांसुरजागरीत् ॥ १२.१७१.२ ॥
ସେହି ବକରାଜ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ତାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱାସରେ ଶୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି କୃତଘ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟମନା ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଜାଗି ରହିଲା।
12.171.3
ततोऽलातेन दीप्तेन स सुप्तं निजघान तम् ।
निहत्य च मुदा युक्तः सोऽनुबन्धं न दृष्टवान् ॥ १२.१७१.३ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଜଳୁଥିବା ଅଙ୍ଗାରରେ ଶୋଇଥିବା ତାକୁ ମାରିଦେଲା। ତାକୁ ମାରି ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ତାର ପରିଣାମ ଦେଖିଲା ନାହିଁ।
12.171.4
स तं विपक्षरोमाणं कृत्वाऽग्नावपचत्तदा ।
तं गृहीत्वा सुवर्णं च ययौ द्रुततरं द्विजः ॥ १२.१७१.४ ॥
ସେ ତାର ପକ୍ଷ ଛିଡ଼ାଇ ଅଗ୍ନିରେ ପାକ କଲା। ତା'ପରେ ତାକୁ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣକୁ ନେଇ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା।
12.171.5
ततो दाक्षायणीपुत्रं नागतं तं तु भारत ।
विरूपाक्षश्चिन्तयन्वै हृदयेन विदूयता ॥ १२.१७१.५ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ଦାକ୍ଷାୟଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଫେରି ନ ଆସିବାରୁ ବିରୂପାକ୍ଷ ଚିନ୍ତା କରି ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
12.171.6
ततोऽन्यस्मिन्गते चाह्नि विरूपाक्षोऽब्रवीत्सुतम् ।
न प्रेक्षे राजधर्माणमद्य पुत्र खगोत्तमम्। ॥ १२.१७१.६ ॥
ତା'ପରେ ଆଉ ଏକ ଦିନ ବିତିଗଲେ ବିରୂପାକ୍ଷ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ: 'ହେ ପୁତ୍ର, ଆଜି ମୁଁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜଧର୍ମର ପାଳକଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ।'
12.171.7
स पूर्वसन्ध्यां ब्रह्माणं वन्दितुं याति सर्वदा ।
मां चादृष्ट्वा कदाचित्स न गच्छति गृहं खगः ॥ १२.१७१.७ ॥
ସେ ସର୍ବଦା ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୋତେ ନ ଦେଖି ସେ ପକ୍ଷୀ କେବେ ଘରକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।
12.171.8
द्विरात्रमुभयोः सन्ध्योर्नाभ्यगच्छन्ममालयम् ।
तस्मान्न शुद्ध्यते भावो मम स ज्ञायतां सुहृत् ॥ १२.१७१.८ ॥
ଦୁଇ ରାତ୍ରି ଧରି ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ମୋ ଆଳୟକୁ ଆସିନାହିଁ। ତେଣୁ ମୋ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉନାହିଁ। ସେ ମୋ ମିତ୍ର; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜଣାଯାଉ।
12.171.9
स्वाध्यायेन वियुक्तो हि ब्रह्मवर्चसवर्जितः ।
स गतस्तत्र मे शङ्का हन्यात्तं स द्विजाधमः ॥ १२.१७१.९ ॥
ସେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରୁ ବିୟୁକ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମବର୍ଚ୍ଚସ ରହିତ। ସେ ସେଠାକୁ ଯାଇଛି, ତେଣୁ ମୋର ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ସେ ଅଧମ ଦ୍ୱିଜ ତାଙ୍କୁ ମାରି ଦେଇଥାଇପାରେ।
12.171.10
दुराचारः स दुर्बुद्धिरिङ्गितैर्लक्षितो मया ।
निष्कृपो दारुणाकारो दुष्टो दस्युरिवाधमः।
गौतमः स गतस्तत्र तेनोद्विग्नं मनो मम ॥ १२.१७१.१० ॥
ସେ ଦୁରାଚାରୀ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି; ତାଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରେ ମୁଁ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିଲି। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର; ଦୁଷ୍ଟ ଡକାୟତ ପରି ଅଧମ। ସେ ଗୌତମ ସେଠାକୁ ଗଲା; ତେଣୁ ମୋ ମନ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ।
12.171.11
पुत्र शीघ्रमितो गत्वा राजधर्मनिवेशनम् ।
ज्ञायतां स विशुद्धात्मा यदि जीवति वा चिरम् ॥ १२.१७१.११ ॥
ପୁତ୍ର, ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ରାଜଧର୍ମର ନିବାସରେ ଜାଣ, ସେ ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜୀବିତ ଅଛି ନା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବେ ମରିଗଲା।
12.171.12
स एवमुक्तस्त्वरितो रक्षोभिः सहितो ययौ ।
न्यग्रोधे राजधर्माणमपश्यन्निहतं ततः ॥ १२.१७१.१२ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଗଲା। ତା'ପରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ରାଜଧର୍ମଙ୍କୁ ନିହତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲା।
12.171.13
रुदित्वा बहुशस्तस्मै विलप्य च स राक्षसः ।
गतो रोषसमाविष्टो गौतमग्रहणाय वै ॥ १२.१७१.१३ ॥
ତା'ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦି ଓ ବିଳାପ କରି ସେ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଗୌତମଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଗଲା।
12.171.14
गृहीतो गौतमः पापो रक्षोभिः क्रोधमूर्च्छितैः ।
राजधर्मशरीरस्य कङ्कालश्चाप्यथो धृतः ॥ १२.१७१.१४ ॥
କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାପୀ ଗୌତମଙ୍କୁ ଧରିଲେ; ରାଜଧର୍ମର ଶରୀରର କଙ୍କାଳ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରଖାଗଲା।
12.171.15
मनुव्रजं तु नगरं यातुधानास्ततो गताः ।
क्रोधरक्तेक्षणा घोरा गौतमस्य वधे धृताः ॥ १२.१७१.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଯାତୁଧାନମାନେ ମନୁବ୍ରଜ ନଗରକୁ ଗଲେ; କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ, ଭୟଙ୍କର ହୋଇ, ଗୌତମଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି।
12.171.16
पार्थिवस्वाग्रतो न्यस्तः कङ्कालो राजधर्मणः ।
तं दृष्ट्वा विमना राजा सामात्यः सगणोऽभवत् ॥ १२.१७१.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜଧର୍ମର କଙ୍କାଳ ରଖାଗଲା; ତାହା ଦେଖି ରାଜା ମନରେ ଖିନ୍ନ ହୋଇ, ଅମାତ୍ୟ ଓ ପରିବାର ସହିତ ଶୋକାକୁଳ ହେଲେ।
12.171.17
आर्तरावो महानासीद्गृहे तस्य महात्मनः ।
समुत्थितः स्रीसङ्घस्य निहते काश्यपात्मजे ॥ १२.१७१.१७ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଘରେ ମହା ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଉଠିଲା; କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିହତ ହେବାରୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସମୂହ ବିଳାପ କରିଲେ।
12.171.18
राजा चैवाब्रवीत्पुत्रं पापोऽयं वध्यतामिति ॥ १२.१७१.१८ ॥
ଏବଂ ରାଜା ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ, "ଏ ପାପୀ, ଏହାକୁ ବଧ କରାଯାଉ।"
12.171.19
अस्य मांसं वयं सर्वे खादिष्यामः समागताः ।
पापकृत्पापकर्मा च पापात्मा पापमास्थितः।
हन्तव्य एव पापात्मा कृतघ्नो नात्र संशयः ॥ १२.१७१.१९ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଏହାର ମାଂସ ଖାଇବୁ। ପାପୀ, ପାପକର୍ମା, ପାପାତ୍ମା, ପାପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ କୃତଘ୍ନ ଏହି ପାପାତ୍ମାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.171.20
कृतघ्नं पापकर्माणां न भक्षयितुमुत्सहे ।
दासेभ्यो दीयतामेप मित्रध्रुक्पुरुपाधमः ॥ १२.१७१.२० ॥
ମୁଁ ଏହି କୃତଘ୍ନ ପାପକର୍ମାକୁ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନାହିଁ। ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ଏହି ଅଧମ ପୁରୁଷକୁ ଦାସମାନଙ୍କୁ ଦିଅ।
12.171.21
दासाः सर्वे समाहूता यातुधानास्तथा परे ।
नेच्छन्ति स्म कृतघ्नं तं खादितुं पुरुषोत्तम ॥ १२.१७१.२१ ॥
ଆହୂତ ସମସ୍ତ ଦାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଯାତୁଧାନମାନେ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସେହି କୃତଘ୍ନକୁ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ।
12.171.22
शिरोभिश्चागता भूमिं महाराज ततो बलात् ।
मानार्थं जातु निर्बन्धं किल्विषं दातुमर्हसि ॥ १२.१७१.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତହିଁ ସେମାନେ ମସ୍ତକ ନତ କରି ଭୂମିକୁ ଆସି ବଳରେ (କହିଲେ)। ସମ୍ମାନ ପାଇଁ କୌଣସି ଜିଦରେ ଆପଣ ଏହି ଦୋଷ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.171.23
यातुधाना नृपेणोक्ताः पापकर्मा विशस्यताम् ।
दह्यतां त्यज्यतां वाऽयं दर्शनादपनीयताम् ॥ १२.१७१.२३ ॥
ରାଜା ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ପାପକର୍ମାକୁ ବଧ କର, କିମ୍ବା ଜାଳି ଦିଅ, କିମ୍ବା ପରିତ୍ୟାଗ କର, କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂର କର।'
12.171.24
ततस्ते रुपिता दासाः शूलपट्टसपाणयः ।
खण्डशो विकृतं हत्वा क्रव्याद्भ्यो ह्यददुस्तदा ॥ १२.१७१.२४ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଦାସମାନେ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧରି, ସେହି ବିକୃତକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ବଧ କରି ମାଂସଭୋଜୀମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।
12.171.25
क्रव्यादास्त्वपि राजेन्द्र नेच्छन्ति पिशिताशनाः ।
मृतानपि हि क्रव्यादाः कृतघ्नान्नोपभुञ्जते ॥ १२.१७१.२५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମାଂସ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମାଂସଭୋଜୀମାନେ ମୃତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୃତଘ୍ନମାନଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
12.171.26
ब्रह्मस्वहरणे चोरे ब्रह्मघ्ने गुरुतल्पगे ।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७१.२६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣର ଧନ ହରଣକାରୀ ଚୋର, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ଓ ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀ ପାଇଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିହିତ କରିଛନ୍ତି; କୃତଘ୍ନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
12.171.27
मित्रद्रुहं कृतघ्नं च नृशंसं च नराधमम् ।
क्रव्यादाः किमयश्चैव नोपभुञ्जन्ति वै सदा ॥ १२.१७१.२७ ॥
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ, କୃତଘ୍ନ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ନରାଧମଙ୍କୁ ମାଂସଭୋଜୀମାନେ ଏବଂ ଲୌହ (ଅସ୍ତ୍ର) ସର୍ବଦା ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ।