ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.171.1
अथ तत्र महार्चिष्माननलो वातसारथिः ।
तस्याविदूरे रक्षार्थं खगेन्द्रेण कृतोऽभवत् ॥ १२.१७१.१ ॥
ਤਦ ਉੱਥੇ ਮਹਾਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਗੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
12.171.2
स चापि पार्श्वे सुष्वाप विश्वस्तो बकराट् तदा ।
कृतघ्नस्तु स दुष्टात्मा तं जिघांसुरजागरीत् ॥ १२.१७१.२ ॥
ਉਹ ਬਗਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਗਦਾ ਰਿਹਾ।
12.171.3
ततोऽलातेन दीप्तेन स सुप्तं निजघान तम् ।
निहत्य च मुदा युक्तः सोऽनुबन्धं न दृष्टवान् ॥ १२.१७१.३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਲਦੀ ਮਸ਼ਾਲ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਿਆ।
12.171.4
स तं विपक्षरोमाणं कृत्वाऽग्नावपचत्तदा ।
तं गृहीत्वा सुवर्णं च ययौ द्रुततरं द्विजः ॥ १२.१७१.४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਖੰਭ ਪੁੱਟ ਕੇ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਕਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਦੁਵਿਜ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
12.171.5
ततो दाक्षायणीपुत्रं नागतं तं तु भारत ।
विरूपाक्षश्चिन्तयन्वै हृदयेन विदूयता ॥ १२.१७१.५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦਾਕਸ਼ਾਇਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
12.171.6
ततोऽन्यस्मिन्गते चाह्नि विरूपाक्षोऽब्रवीत्सुतम् ।
न प्रेक्षे राजधर्माणमद्य पुत्र खगोत्तमम्। ॥ १२.१७१.६ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਬੀਤਣ 'ਤੇ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ।'
12.171.7
स पूर्वसन्ध्यां ब्रह्माणं वन्दितुं याति सर्वदा ।
मां चादृष्ट्वा कदाचित्स न गच्छति गृहं खगः ॥ १२.१७१.७ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਪੂਰਬ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਪੰਛੀ ਕਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
12.171.8
द्विरात्रमुभयोः सन्ध्योर्नाभ्यगच्छन्ममालयम् ।
तस्मान्न शुद्ध्यते भावो मम स ज्ञायतां सुहृत् ॥ १२.१७१.८ ॥
ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਲੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।
12.171.9
स्वाध्यायेन वियुक्तो हि ब्रह्मवर्चसवर्जितः ।
स गतस्तत्र मे शङ्का हन्यात्तं स द्विजाधमः ॥ १२.१७१.९ ॥
ਉਹ ਸਵਾਧਿਆਏ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਤੇਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਮ ਦ੍ਵਿਜ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।
12.171.10
दुराचारः स दुर्बुद्धिरिङ्गितैर्लक्षितो मया ।
निष्कृपो दारुणाकारो दुष्टो दस्युरिवाधमः।
गौतमः स गतस्तत्र तेनोद्विग्नं मनो मम ॥ १२.१७१.१० ॥
ਉਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਉਹ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟ ਡਾਕੂ ਵਾਂਗ ਅਧਮ ਹੈ। ਉਹ ਗੌਤਮ ਉੱਥੇ ਗਿਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੈ।
12.171.11
पुत्र शीघ्रमितो गत्वा राजधर्मनिवेशनम् ।
ज्ञायतां स विशुद्धात्मा यदि जीवति वा चिरम् ॥ १२.१७१.११ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਏਥੋਂ ਛੇਤੀ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੁੱਧਾਤਮਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ।
12.171.12
स एवमुक्तस्त्वरितो रक्षोभिः सहितो ययौ ।
न्यग्रोधे राजधर्माणमपश्यन्निहतं ततः ॥ १२.१७१.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬੋਹੜ ਹੇਠਾਂ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
12.171.13
रुदित्वा बहुशस्तस्मै विलप्य च स राक्षसः ।
गतो रोषसमाविष्टो गौतमग्रहणाय वै ॥ १२.१७१.१३ ॥
ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਰੋ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਫੜਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
12.171.14
गृहीतो गौतमः पापो रक्षोभिः क्रोधमूर्च्छितैः ।
राजधर्मशरीरस्य कङ्कालश्चाप्यथो धृतः ॥ १२.१७१.१४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਪਾਪੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਿੰਜਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
12.171.15
मनुव्रजं तु नगरं यातुधानास्ततो गताः ।
क्रोधरक्तेक्षणा घोरा गौतमस्य वधे धृताः ॥ १२.१७१.१५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਯਾਤੁਧਾਨ ਮਨੁਵ੍ਰਜ ਨਗਰ ਵੱਲ ਗਏ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ।
12.171.16
पार्थिवस्वाग्रतो न्यस्तः कङ्कालो राजधर्मणः ।
तं दृष्ट्वा विमना राजा सामात्यः सगणोऽभवत् ॥ १२.१७१.१६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਰਾਜਧਰਮ ਦਾ ਪਿੰਜਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਨੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
12.171.17
आर्तरावो महानासीद्गृहे तस्य महात्मनः ।
समुत्थितः स्रीसङ्घस्य निहते काश्यपात्मजे ॥ १२.१७१.१७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਰਲਾਪ ਉੱਠਿਆ; ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਰੋ ਪਿਆ।
12.171.18
राजा चैवाब्रवीत्पुत्रं पापोऽयं वध्यतामिति ॥ १२.१७१.१८ ॥
ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।"
12.171.19
अस्य मांसं वयं सर्वे खादिष्यामः समागताः ।
पापकृत्पापकर्मा च पापात्मा पापमास्थितः।
हन्तव्य एव पापात्मा कृतघ्नो नात्र संशयः ॥ १२.१७१.१९ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਵਾਂਗੇ। ਪਾਪੀ, ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਇਹ ਪਾਪਾਤਮਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
12.171.20
कृतघ्नं पापकर्माणां न भक्षयितुमुत्सहे ।
दासेभ्यो दीयतामेप मित्रध्रुक्पुरुपाधमः ॥ १२.१७१.२० ॥
ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪਾਪ ਕਰਮੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ। ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਇਸ ਨੀਚ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।
12.171.21
दासाः सर्वे समाहूता यातुधानास्तथा परे ।
नेच्छन्ति स्म कृतघ्नं तं खादितुं पुरुषोत्तम ॥ १२.१७१.२१ ॥
ਸੱਦੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਾਤੁਧਾਨ ਵੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਉਸ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
12.171.22
शिरोभिश्चागता भूमिं महाराज ततो बलात् ।
मानार्थं जातु निर्बन्धं किल्विषं दातुमर्हसि ॥ १२.१७१.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਦ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ (ਬੋਲੇ)। ਮਾਣ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੇਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
12.171.23
यातुधाना नृपेणोक्ताः पापकर्मा विशस्यताम् ।
दह्यतां त्यज्यतां वाऽयं दर्शनादपनीयताम् ॥ १२.१७१.२३ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਸਾੜ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਓ।'
12.171.24
ततस्ते रुपिता दासाः शूलपट्टसपाणयः ।
खण्डशो विकृतं हत्वा क्रव्याद्भ्यो ह्यददुस्तदा ॥ १२.१७१.२४ ॥
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
12.171.25
क्रव्यादास्त्वपि राजेन्द्र नेच्छन्ति पिशिताशनाः ।
मृतानपि हि क्रव्यादाः कृतघ्नान्नोपभुञ्जते ॥ १२.१७१.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵ ਵੀ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
12.171.26
ब्रह्मस्वहरणे चोरे ब्रह्मघ्ने गुरुतल्पगे ।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ १२.१७१.२६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੋਰ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਜਣਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਤਘਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।
12.171.27
मित्रद्रुहं कृतघ्नं च नृशंसं च नराधमम् ।
क्रव्यादाः किमयश्चैव नोपभुञ्जन्ति वै सदा ॥ १२.१७१.२७ ॥
ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹੀ, ਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਨਰਾਧਮ ਨੂੰ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਲੋਹਾ (ਸ਼ਸਤਰ) ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।