ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.175.1
धनिनश्चाधना ये च वर्तयन्ति स्वतन्त्रिणः ।
सुखदुःखागमस्तेषां कः कथं वा पितामह ॥ १२.१७५.१ ॥
ಧನಿಕರು, ಬಡವರು, ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ಬದುಕುವವರು—ಅವರಿಗೆ ಸುಖ ದುಃಖಗಳು ಹೇಗೆ, ಏಕೆ ಬರುತ್ತವೆ? ಪಿತಾಮಹರೇ.
12.175.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शम्याकेन विमुक्तेन गीतं शान्तिगतेन च ॥ १२.१७५.२ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ—ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಮ್ಯಾಕನು ಹಾಡಿದುದು.
12.175.3
अब्रवीन्मां पुरा कश्चिद्ब्राह्मणस्त्यागमाश्रितः ।
क्लिश्यमानः कुदारेण कुचेलेन बुभुक्षया ॥ १२.१७५.३ ॥
ಹಿಂದೆ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಾ.
12.175.4
उत्पन्नमिह लोके वै जन्मप्रभृति मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.१७५.४ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾನವನಿಗೆ ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ವಿವಿಧ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಸುಖಗಳು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ.
12.175.5
तयोरेकतरो मार्गो यदेनमुपसन्नयेत् ।
न सुखं प्राप्य संहृष्येन्नासुखं प्राप्य संज्वरेत् ॥ १२.१७५.५ ॥
ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮಾರ್ಗವು ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದಾಗ, ಸುಖ ಪಡೆದು ಹರ್ಷಿಸಬಾರದು; ದುಃಖ ಪಡೆದು ಸಂತಾಪಪಡಬಾರದು.
12.175.6
न वै चरसि यच्छ्रेय आत्मनो वा न रंस्यसे ।
अकामात्माऽपि हि सदा धुरमुद्यम्य चैव ह ॥ १२.१७५.६ ॥
ನಿನ್ನ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಸದಾ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತೀ.
12.175.7
अकिञ्चनः परिपतन्सुखमास्वादयिष्यसि ।
अकिञ्चनः सुखं शेते समुत्तिष्ठति चैव ह ॥ १२.१७५.७ ॥
ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ. ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ, ಸುಖವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಾನೆ.
12.175.8
आकिञ्चन्यं सुखं लोके पथ्यं शिवमनामयम् ।
अनमित्रपथो ह्येष दुर्लभः सुलभः सताम् ॥ १२.१७५.८ ॥
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಖ, ಹಿತಕರ, ಶುಭಕರ, ರೋಗರಹಿತ. ಇದು ಶತ್ರುರಹಿತ ಮಾರ್ಗ; ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವೂ ಸುಲಭವೂ ಆಗಿದೆ.
12.175.9
अकिञ्चनस्य शुद्धस्य उपपन्नस्य सर्वतः ।
अवेक्षमाणस्त्रील्लोँकान्न तुल्यमिह लक्षये ॥ १२.१७५.९ ॥
ಏನೂ ಇಲ್ಲದ, ಶುದ್ಧ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮವಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
12.175.10
आकिञ्चन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम् ।
अत्यरिच्यत दारिद्र्यं राज्यादपि गुणाधिकम् ॥ १२.१७५.१० ॥
ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ತೂಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲಾಗಿ ಮಿಗಿಲಾಯಿತು.
12.175.11
आकिञ्चन्ये च राज्ये च विशेषः सुमहानयम् ।
नित्योद्विग्नो हि धनवान्मृत्योरास्यगतो यथा ॥ १२.१७५.११ ॥
ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಗೂ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಧನವಂತನು ಸದಾ ಕಳವಳದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದವನಂತೆ.
12.175.12
नैवास्याग्निर्न चादित्यो न मृत्युर्न च दस्यवः ।
प्रभवन्ति धनं हर्तुमितरे स्युः कुतः पुनः ॥ १२.१७५.१२ ॥
ಅದರ ಧನವನ್ನು ಬೆಂಕಿಯೂ, ಸೂರ್ಯನೂ, ಮೃತ್ಯುವೂ, ದರೋಡೆಕೋರರೂ ಅಪಹರಿಸಲಾರರು; ಇತರರು ಹೇಗೆ ಅಪಹರಿಸಬಲ್ಲರು?
12.175.13
तं वै सदा कामचरमनुपस्तीर्णशायिनम् ।
बाहूपधानं शाम्यन्तं प्रशंसन्ति दिवौकसः ॥ १२.१७५.१३ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಹಾಸದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ತೋಳುಗಳನ್ನೇ ದಿಂಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಂತನಾಗಿರುವವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.175.14
धनवान्क्रोधलोभाभ्यामाविष्टो नष्टचेतनः ।
तिर्यग्दृष्टिः शुष्कमुखः पापको भ्रुकुटीमुखः ॥ १२.१७५.१४ ॥
ಕೋಪ ಮತ್ತು ಲೋಭಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಧನವಂತ, ಓರೆ ನೋಟದವನು, ಒಣಗಿದ ಮುಖದವನು, ಪಾಪಿ, ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿದ ಮುಖದವನು.
12.175.15
निर्दशन्नधरोष्ठं च क्रुद्धो दारुणभाषिता ।
कस्तमिच्छेत्परिद्रष्टुं दातुमिच्छति चेन्महीम् ॥ १२.१७५.१५ ॥
ಕೆಳ ತುಟಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತ, ಕೋಪದಿಂದ ಕಠಿಣ ಮಾತನಾಡುವವನನ್ನು ಯಾರು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಬಯಸುವರು? ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೂ?
12.175.16
श्रिया ह्यभीक्ष्णं संवासो मोहयत्यविचक्षणम् ।
सा तस्य चित्तं हरति शारदाभ्रमिवानिलः ॥ १२.१७५.१६ ॥
ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಹವಾಸ ಅವಿವೇಕಿಯನ್ನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಗಾಳಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡವನ್ನು ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದಂತೆ ಅದು ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತದೆ.
12.175.17
अथैनं रूपमानश्च धनमानश्च विन्दति ।
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः।
इत्येभिः कारणैस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रमाद्यति ॥ १२.१७५.१७ ॥
ಆಗ ಅವನಿಗೆ ರೂಪದ ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಧನದ ಗರ್ವ ಬರುತ್ತದೆ. "ನಾನು ಉನ್ನತ ಕುಲದವನು, ಸಿದ್ಧನು, ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ" ಎಂದು — ಈ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಮರೆವಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
12.175.18
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.१७५.१८ ॥
ಆಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಪಿತೃಗಳು ಸಂಚಯಿಸಿದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ, ಇತರರ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೇ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.175.19
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानं ततस्ततः ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.१७५.१९ ॥
ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು, ಲೋಭಿ ರಾಜರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.175.20
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते गात्रसंस्पर्शजान्यपि ॥ १२.१७५.२० ॥
ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ದೇಹಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನಾನಾ ದುಃಖಗಳು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ.
12.175.21
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
लोकधर्मं समाज्ञाय ध्रुवाणामध्रुवैः सह ॥ १२.१७५.२१ ॥
ಈ ಪರಮ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಔಷಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ಥಿರವಾದುದು ಅಸ್ಥಿರದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಲೋಕಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದು.
12.175.22
नात्यक्त्वा सुखमाप्नोति नात्यक्त्वा विन्दते परम् ।
नात्यक्त्वा चाभयः शेते त्यक्त्वा सर्वं सुखी भवेत् ॥ १२.१७५.२२ ॥
ತ್ಯಜಿಸದೆ ಸುಖ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ತ್ಯಜಿಸದೆ ಪರಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ತ್ಯಜಿಸದೆ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.175.23
इत्येतद्धास्तिनपुरे ब्राह्मणेनोपवर्णितम् ।
शम्याकेन पुरा मह्यं तस्मात्त्यागः परो मतः ॥ १२.१७५.२३ ॥
ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಶಮ್ಯಾಕ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ಯಾಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.