มหาภารตะ · อัธยายะ 12.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.175.1
धनिनश्चाधना ये च वर्तयन्ति स्वतन्त्रिणः ।
सुखदुःखागमस्तेषां कः कथं वा पितामह ॥ १२.१७५.१ ॥
ผู้ที่มั่งคั่งและผู้ที่ยากจน และผู้ที่ดำรงชีวิตอย่างเป็นอิสระ ความสุขและความทุกข์มาถึงพวกเขาอย่างไรและเพราะเหตุใด ท่านปู่
12.175.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शम्याकेन विमुक्तेन गीतं शान्तिगतेन च ॥ १२.१७५.२ ॥
แม้ในเรื่องนี้ ผู้คนก็ยกเรื่องเก่าแก่นี้มากล่าวอ้าง ซึ่งศัมยากะผู้ได้รับการปลดปล่อยและบรรลุความสงบได้ขับร้องไว้
12.175.3
अब्रवीन्मां पुरा कश्चिद्ब्राह्मणस्त्यागमाश्रितः ।
क्लिश्यमानः कुदारेण कुचेलेन बुभुक्षया ॥ १२.१७५.३ ॥
ในกาลก่อน พราหมณ์ผู้หนึ่งที่ถือการสละโลกได้กล่าวกับข้า ขณะที่เขาถูกความหิวทรมาน สวมผ้าขาดรุ่งริ่ง
12.175.4
उत्पन्नमिह लोके वै जन्मप्रभृति मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.१७५.४ ॥
สำหรับมนุษย์ที่เกิดในโลกนี้ ตั้งแต่เกิดเป็นต้นมา ความทุกข์และความสุขหลากหลายรูปแบบย่อมมาถึงเขา
12.175.5
तयोरेकतरो मार्गो यदेनमुपसन्नयेत् ।
न सुखं प्राप्य संहृष्येन्नासुखं प्राप्य संज्वरेत् ॥ १२.१७५.५ ॥
ในสองทางนี้ ทางใดก็ตามที่นำเขาเข้าไปใกล้ เขาไม่ควรยินดีเมื่อได้รับความสุข และไม่ควรเศร้าโศกเมื่อได้รับความทุกข์
12.175.6
न वै चरसि यच्छ्रेय आत्मनो वा न रंस्यसे ।
अकामात्माऽपि हि सदा धुरमुद्यम्य चैव ह ॥ १२.१७५.६ ॥
ท่านไม่ได้เดินไปตามทางที่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง และก็ไม่ยินดีในทางนั้น แต่แม้ปราศจากความปรารถนา ท่านก็ยกภาระขึ้นแบกอยู่เสมอ
12.175.7
अकिञ्चनः परिपतन्सुखमास्वादयिष्यसि ।
अकिञ्चनः सुखं शेते समुत्तिष्ठति चैव ह ॥ १२.१७५.७ ॥
ท่านจะเที่ยวไปอย่างผู้ไม่มีอะไรเลย และจะได้ลิ้มรสความสุข ผู้ที่ไม่มีอะไรย่อมหลับอย่างเป็นสุขและลุกขึ้นอย่างเป็นสุข
12.175.8
आकिञ्चन्यं सुखं लोके पथ्यं शिवमनामयम् ।
अनमित्रपथो ह्येष दुर्लभः सुलभः सताम् ॥ १२.१७५.८ ॥
ในโลกนี้ ภาวะของการไม่มีอะไรเลยคือความสุข เป็นที่พึงปรารถนา เป็นมงคล และปราศจากโรค เป็นหนทางที่ไม่มีศัตรู หาได้ยากแต่ง่ายสำหรับคนดีทั้งหลาย
12.175.9
अकिञ्चनस्य शुद्धस्य उपपन्नस्य सर्वतः ।
अवेक्षमाणस्त्रील्लोँकान्न तुल्यमिह लक्षये ॥ १२.१७५.९ ॥
เมื่อข้ามองดูทั้งสามโลก ข้าไม่เห็นผู้ใดที่เทียบเท่าได้กับผู้ที่ไม่มีอะไรเลย ผู้บริสุทธิ์และสมบูรณ์ในทุกด้าน
12.175.10
आकिञ्चन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम् ।
अत्यरिच्यत दारिद्र्यं राज्यादपि गुणाधिकम् ॥ १२.१७५.१० ॥
ข้าได้ชั่งการไม่มีอะไรเลยกับราชอาณาจักรบนตาชั่งอย่างเท่าเทียมกัน ความยากจนหนักกว่า เหนือกว่าความเป็นกษัตริย์ทั้งในด้านคุณความดี
12.175.11
आकिञ्चन्ये च राज्ये च विशेषः सुमहानयम् ।
नित्योद्विग्नो हि धनवान्मृत्योरास्यगतो यथा ॥ १२.१७५.११ ॥
ระหว่างการไม่มีอะไรเลยกับความเป็นกษัตริย์ มีความแตกต่างอันยิ่งใหญ่นี้ คนมั่งมีย่อมกังวลอยู่เสมอ ดุจดังตกอยู่ในปากของความตาย
12.175.12
नैवास्याग्निर्न चादित्यो न मृत्युर्न च दस्यवः ।
प्रभवन्ति धनं हर्तुमितरे स्युः कुतः पुनः ॥ १२.१७५.१२ ॥
ไฟก็ไม่อาจ ดวงอาทิตย์ก็ไม่อาจ ความตายหรือโจรก็ไม่อาจแย่งทรัพย์นั้นไปได้ แล้วผู้อื่นจะทำได้อย่างไร
12.175.13
तं वै सदा कामचरमनुपस्तीर्णशायिनम् ।
बाहूपधानं शाम्यन्तं प्रशंसन्ति दिवौकसः ॥ १२.१७५.१३ ॥
ผู้ที่เที่ยวไปตามใจปรารถนาเสมอ นอนบนที่นอนที่ไม่ได้ปูไว้ ใช้แขนเป็นหมอน และสงบนิ่ง เทวดาในสวรรค์ย่อมสรรเสริญท่านนั้น
12.175.14
धनवान्क्रोधलोभाभ्यामाविष्टो नष्टचेतनः ।
तिर्यग्दृष्टिः शुष्कमुखः पापको भ्रुकुटीमुखः ॥ १२.१७५.१४ ॥
คนมั่งมีที่ถูกความโกรธและความโลภครอบงำ สติสัมปชัญญะหายไป มองด้วยสายตาเหลือบ หน้าแห้ง ชั่วร้าย คิ้วขมวด
12.175.15
निर्दशन्नधरोष्ठं च क्रुद्धो दारुणभाषिता ।
कस्तमिच्छेत्परिद्रष्टुं दातुमिच्छति चेन्महीम् ॥ १२.१७५.१५ ॥
กัดริมฝีปากล่าง โกรธเกรี้ยว พูดคำรุนแรง ใครเล่าจะปรารถนาจ้องมองเขาอย่างใกล้ชิด แม้เขาจะปรารถนาจะยกแผ่นดินให้ก็ตาม
12.175.16
श्रिया ह्यभीक्ष्णं संवासो मोहयत्यविचक्षणम् ।
सा तस्य चित्तं हरति शारदाभ्रमिवानिलः ॥ १२.१७५.१६ ॥
การคบหาอยู่กับศรีเสมอทำให้คนไม่ฉลาดหลงมัวเมา ศรีย่อมแย่งจิตใจของเขาไป ดุจลมพัดพาเมฆฤดูใบไม้ร่วงไป
12.175.17
अथैनं रूपमानश्च धनमानश्च विन्दति ।
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः।
इत्येभिः कारणैस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रमाद्यति ॥ १२.१७५.१७ ॥
จากนั้น ความภูมิใจในรูปโฉมและความภูมิใจในทรัพย์สมบัติก็ครอบงำเขา เขาคิดว่า "ข้าเป็นผู้มีชาติตระกูลสูงส่ง ข้าเป็นผู้สำเร็จแล้ว ข้ามิใช่มนุษย์ธรรมดาเท่านั้น" จิตใจของเขาจึงประมาทเพราะเหตุทั้งสามประการนี้
12.175.18
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.१७५.१८ ॥
ใจของเขาผูกพันอยู่กับการเสพสุข เขาละทิ้งทรัพย์สมบัติที่บรรพบุรุษสะสมไว้ ผอมโซลง และถือว่าการแย่งชิงทรัพย์ของผู้อื่นเป็นการกระทำที่ดี
12.175.19
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानं ततस्ततः ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.१७५.१९ ॥
ผู้ที่ล่วงเลยขอบเขตและยึดเอาจากที่นี่และที่นั่น กษัตริย์ผู้โลภย่อมยับยั้งเขาด้วยลูกศร ดุจดังพรานยิงกวาง
12.175.20
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते गात्रसंस्पर्शजान्यपि ॥ १२.१७५.२० ॥
ความทุกข์หลากหลายเหล่านี้ แม้ที่เกิดจากการสัมผัสทางกาย ย่อมมาถึงมนุษย์ในโลกนี้ฉันนั้น
12.175.21
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
लोकधर्मं समाज्ञाय ध्रुवाणामध्रुवैः सह ॥ १२.१७५.२१ ॥
ต่อทุกข์อันสาหัสเหล่านั้น พึงใช้ยาคือปัญญาเยียวยา เมื่อรู้ธรรมแห่งโลกแล้ว คือสิ่งที่คงอยู่ต้องอยู่ร่วมกับสิ่งที่ไม่คงอยู่
12.175.22
नात्यक्त्वा सुखमाप्नोति नात्यक्त्वा विन्दते परम् ।
नात्यक्त्वा चाभयः शेते त्यक्त्वा सर्वं सुखी भवेत् ॥ १२.१७५.२२ ॥
ผู้ไม่ละวางย่อมไม่ได้รับความสุข ผู้ไม่ละวางย่อมไม่บรรลุสิ่งสูงสุด ผู้ไม่ละวางย่อมนอนหลับโดยปราศจากความกลัวไม่ได้ เมื่อละวางทุกสิ่งแล้ว จึงจะเป็นสุข
12.175.23
इत्येतद्धास्तिनपुरे ब्राह्मणेनोपवर्णितम् ।
शम्याकेन पुरा मह्यं तस्मात्त्यागः परो मतः ॥ १२.१७५.२३ ॥
เรื่องนี้พราหมณ์ชื่อศัมยากได้เล่าให้ข้าพเจ้าฟังแต่กาลก่อน ณ เมืองหัสตินาปุระ ฉะนั้นการสละจึงถือกันว่าเป็นสิ่งสูงสุด