മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.175.1
धनिनश्चाधना ये च वर्तयन्ति स्वतन्त्रिणः ।
सुखदुःखागमस्तेषां कः कथं वा पितामह ॥ १२.१७५.१ ॥
ധനികരും ദരിദ്രരും സ്വതന്ത്രരായി ജീവിക്കുന്നവരും—അവർക്ക് സുഖദുഃഖങ്ങൾ വരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും എങ്ങനെയുമാണ്? പിതാമഹാ.
12.175.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शम्याकेन विमुक्तेन गीतं शान्तिगतेन च ॥ १२.१७५.२ ॥
ഇക്കാര്യത്തിലും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം ഉദ്ധരിക്കുന്നു—മോചിതനായി ശാന്തിയിലെത്തിയ ശമ്യാകൻ പാടിയത്.
12.175.3
अब्रवीन्मां पुरा कश्चिद्ब्राह्मणस्त्यागमाश्रितः ।
क्लिश्यमानः कुदारेण कुचेलेन बुभुक्षया ॥ १२.१७५.३ ॥
മുൻപ് ത്യാഗം സ്വീകരിച്ച ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു—കീറിയ വസ്ത്രത്തിൽ, വിശപ്പുകൊണ്ട് വേദനിച്ചുകൊണ്ട്.
12.175.4
उत्पन्नमिह लोके वै जन्मप्रभृति मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.१७५.४ ॥
ഈ ലോകത്ത് ജനിച്ച മനുഷ്യനെ ജന്മം മുതൽ തന്നെ പലതരം ദുഃഖങ്ങളും സുഖങ്ങളും പിന്തുടരുന്നു.
12.175.5
तयोरेकतरो मार्गो यदेनमुपसन्नयेत् ।
न सुखं प्राप्य संहृष्येन्नासुखं प्राप्य संज्वरेत् ॥ १२.१७५.५ ॥
ഈ രണ്ടിൽ ഒരു വഴി അവനെ എത്തിക്കുമ്പോൾ, സുഖം ലഭിച്ചാൽ സന്തോഷിക്കരുത്; ദുഃഖം ലഭിച്ചാൽ വ്യാകുലപ്പെടുകയുമരുത്.
12.175.6
न वै चरसि यच्छ्रेय आत्मनो वा न रंस्यसे ।
अकामात्माऽपि हि सदा धुरमुद्यम्य चैव ह ॥ १२.१७५.६ ॥
നിനക്ക് ശ്രേയസ്സു നൽകുന്ന കർമ്മം നീ ചെയ്യുന്നില്ല; അതിൽ നീ ആനന്ദിക്കുന്നുമില്ല. ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനായിരിക്കുമ്പോഴും സദാ ഭാരം ചുമക്കുന്നു.
12.175.7
अकिञ्चनः परिपतन्सुखमास्वादयिष्यसि ।
अकिञ्चनः सुखं शेते समुत्तिष्ठति चैव ह ॥ १२.१७५.७ ॥
ഒന്നുമില്ലാത്തവനായി അലഞ്ഞുനടന്നാൽ നീ സുഖം അനുഭവിക്കും. ഒന്നുമില്ലാത്തവൻ സുഖമായി ഉറങ്ങുന്നു, സുഖമായി ഉണരുന്നു.
12.175.8
आकिञ्चन्यं सुखं लोके पथ्यं शिवमनामयम् ।
अनमित्रपथो ह्येष दुर्लभः सुलभः सताम् ॥ १२.१७५.८ ॥
ലോകത്തിൽ ഒന്നുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ സുഖവും ഹിതകരവും ശുഭകരവും രോഗരഹിതവുമാണ്. ഇത് ശത്രുരഹിതമായ മാർഗമാണ്; സജ്ജനങ്ങൾക്ക് ദുർലഭവും സുലഭവുമാണ്.
12.175.9
अकिञ्चनस्य शुद्धस्य उपपन्नस्य सर्वतः ।
अवेक्षमाणस्त्रील्लोँकान्न तुल्यमिह लक्षये ॥ १२.१७५.९ ॥
ഒന്നുമില്ലാത്ത, ശുദ്ധനായ, എല്ലാ വിധത്തിലും പൂർണനായവനെ നോക്കുമ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതിനു തുല്യമായത് ഒന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
12.175.10
आकिञ्चन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम् ।
अत्यरिच्यत दारिद्र्यं राज्यादपि गुणाधिकम् ॥ १२.१७५.१० ॥
ഒന്നുമില്ലായ്മയും രാജ്യവും തുലാസിൽ തുല്യമായി തൂക്കി നോക്കി. രാജ്യത്തെക്കാൾ ദാരിദ്ര്യം ഗുണത്തിൽ മേലെയായി.
12.175.11
आकिञ्चन्ये च राज्ये च विशेषः सुमहानयम् ।
नित्योद्विग्नो हि धनवान्मृत्योरास्यगतो यथा ॥ १२.१७५.११ ॥
ഒന്നുമില്ലായ്മയ്ക്കും രാജ്യത്തിനും ഇടയിൽ ഇത് വലിയ വ്യത്യാസമാണ്: ധനവാൻ എപ്പോഴും ഉദ്വിഗ്നനായിരിക്കും, മൃത്യുവിന്റെ വായിലകപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ.
12.175.12
नैवास्याग्निर्न चादित्यो न मृत्युर्न च दस्यवः ।
प्रभवन्ति धनं हर्तुमितरे स्युः कुतः पुनः ॥ १२.१७५.१२ ॥
അതിന്റെ ധനം അഗ്നിക്കോ സൂര്യനോ മൃത്യുവിനോ കള്ളന്മാർക്കോ അപഹരിക്കാനാവില്ല; മറ്റുള്ളവർ എങ്ങനെ അപഹരിക്കും?
12.175.13
तं वै सदा कामचरमनुपस्तीर्णशायिनम् ।
बाहूपधानं शाम्यन्तं प्रशंसन्ति दिवौकसः ॥ १२.१७५.१३ ॥
എപ്പോഴും ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, വിരിക്കാത്ത കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങുന്നവനും, കൈകളെ തലയണയാക്കുന്നവനും, ശാന്തനായിരിക്കുന്നവനും സ്വർഗവാസികൾ പ്രശംസിക്കുന്നു.
12.175.14
धनवान्क्रोधलोभाभ्यामाविष्टो नष्टचेतनः ।
तिर्यग्दृष्टिः शुष्कमुखः पापको भ्रुकुटीमुखः ॥ १२.१७५.१४ ॥
ക്രോധവും ലോഭവും ബാധിച്ച്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ധനവാൻ, ചരിഞ്ഞ നോട്ടമുള്ളവൻ, വരണ്ട മുഖമുള്ളവൻ, പാപി, പുരികം ചുളിച്ച മുഖമുള്ളവൻ.
12.175.15
निर्दशन्नधरोष्ठं च क्रुद्धो दारुणभाषिता ।
कस्तमिच्छेत्परिद्रष्टुं दातुमिच्छति चेन्महीम् ॥ १२.१७५.१५ ॥
കീഴ്ചുണ്ട് കടിച്ചുകൊണ്ട്, കോപത്തോടെ കഠിനവാക്കുകൾ പറയുന്നവനെ ആരാണ് അടുത്തുകാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുക? അവൻ ഭൂമി തന്നെ ദാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും?
12.175.16
श्रिया ह्यभीक्ष्णं संवासो मोहयत्यविचक्षणम् ।
सा तस्य चित्तं हरति शारदाभ्रमिवानिलः ॥ १२.१७५.१६ ॥
സമ്പത്തിനോടൊത്തുള്ള നിരന്തര വാസം വിവേകമില്ലാത്തവനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; കാറ്റ് ശരത്കാല മേഘത്തെ പറത്തുന്നതുപോലെ അത് അവന്റെ മനസ്സിനെ അപഹരിക്കുന്നു.
12.175.17
अथैनं रूपमानश्च धनमानश्च विन्दति ।
अभिजातोऽस्मि सिद्धोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः।
इत्येभिः कारणैस्तस्य त्रिभिश्चित्तं प्रमाद्यति ॥ १२.१७५.१७ ॥
അപ്പോൾ അവനെ രൂപാഭിമാനവും ധനാഭിമാനവും പിടികൂടുന്നു. "ഞാൻ ഉന്നതകുലജാതനാണ്, ഞാൻ സിദ്ധനാണ്, ഞാൻ കേവലം മനുഷ്യനല്ല" എന്ന് — ഈ മൂന്നു കാരണങ്ങളാൽ അവന്റെ മനസ്സ് അശ്രദ്ധമാകുന്നു.
12.175.18
संप्रसक्तमना भोगान्विसृज्य पितृसंचितान् ।
परिक्षीणः परस्वानामादानं साधु मन्यते ॥ १२.१७५.१८ ॥
ആസക്തമനസ്സുള്ളവൻ, പിതാക്കന്മാർ സമ്പാദിച്ച ഭോഗങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ക്ഷയിച്ച്, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് എടുക്കുന്നതിനെ നല്ലതായി കരുതുന്നു.
12.175.19
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानं ततस्ततः ।
प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ १२.१७५.१९ ॥
മര്യാദ ലംഘിച്ച് ഇവിടെയും അവിടെയും എടുക്കുന്നവനെ, ലോഭികളായ രാജാക്കന്മാർ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മാനിനെപ്പോലെ തടയുന്നു.
12.175.20
एवमेतानि दुःखानि तानि तानीह मानवम् ।
विविधान्युपवर्तन्ते गात्रसंस्पर्शजान्यपि ॥ १२.१७५.२० ॥
ഇങ്ങനെ ഇവിടെ മനുഷ്യനെ ശരീരസ്പർശത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന വിവിധ ദുഃഖങ്ങൾ ചുറ്റിവളയുന്നു.
12.175.21
तेषां परमदुःखानां बुद्ध्या भैषज्यमाचरेत् ।
लोकधर्मं समाज्ञाय ध्रुवाणामध्रुवैः सह ॥ १२.१७५.२१ ॥
ആ പരമദുഃഖങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധികൊണ്ട് ഔഷധം ചെയ്യണം; സ്ഥിരമായതിന് അസ്ഥിരമായതോടൊപ്പമുള്ള ലോകധർമം നന്നായി അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്.
12.175.22
नात्यक्त्वा सुखमाप्नोति नात्यक्त्वा विन्दते परम् ।
नात्यक्त्वा चाभयः शेते त्यक्त्वा सर्वं सुखी भवेत् ॥ १२.१७५.२२ ॥
ത്യജിക്കാതെ സുഖം നേടുന്നില്ല; ത്യജിക്കാതെ പരമം നേടുന്നില്ല; ത്യജിക്കാതെ നിർഭയനായി ഉറങ്ങുന്നില്ല; എല്ലാം ത്യജിച്ചാൽ സുഖിയാകും.
12.175.23
इत्येतद्धास्तिनपुरे ब्राह्मणेनोपवर्णितम् ।
शम्याकेन पुरा मह्यं तस्मात्त्यागः परो मतः ॥ १२.१७५.२३ ॥
ഇത് മുമ്പ് ഹാസ്തിനപുരത്തിൽ ശമ്യാകൻ എന്ന ബ്രാഹ്മണൻ എനിക്ക് വിവരിച്ചതാണ്; അതിനാൽ ത്യാഗമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.