ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.187.1
ब्राह्मणः केन भवति क्षत्रियो वा द्विजोत्तम ।
वैश्यः शूद्रश्च विप्रर्षे तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.१८७.१ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ವಿಪ್ರರ್ಷಿ, ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವುದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
12.187.2
जातकर्मादिभिर्यस्तु संस्कारैः संस्कृतः शुचिः ।
वेदाध्ययनसंपन्नः षट्सु कर्मस्ववस्थितः ॥ १२.१८७.२ ॥
ಜಾತಕರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತನಾದವನು, ಶುಚಿಯಾದವನು, ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನು, ಆರು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು.
12.187.3
शौचाचारस्थितः सम्यग्विघसाशी गुरुप्रियः ।
नित्यव्रती सत्यपरः स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ १२.१८७.३ ॥
ಶೌಚಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು, ವಿಘಸಾಶಿ, ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ನಿತ್ಯವ್ರತಿ, ಸತ್ಯಪರನು—ಅವನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.187.4
सत्यं दानमथाद्रोह आनृशंस्यं क्षमा धृणा ।
तपश्च दृश्यते यत्र स ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ १२.१८७.४ ॥
ಸತ್ಯ, ದಾನ, ದ್ರೋಹವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ದಯೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಕರುಣೆ, ತಪಸ್ಸು—ಇವು ಯಾರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.187.5
क्षत्रजं सेवते कर्म देवाध्ययनसंगतः ।
दानादानरतिर्यस्तु स वै क्षत्रिय उच्यते ॥ १२.१८७.५ ॥
ಕ್ಷಾತ್ರಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು, ದೇವಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವನು, ದಾನ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನು—ಅವನೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.187.6
कृपिगोरक्षवाणिज्यं यो विशत्यनिशं शुचिः ।
वेदाध्ययनसंपन्नः स वैश्य इति संज्ञितः ॥ १२.१८७.६ ॥
ಕೃಷಿ, ಗೋರಕ್ಷೆ, ವ್ಯಾಪಾರ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಶುಚಿಯಾದ, ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ಅವನೇ ವೈಶ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.187.7
सर्वभक्षरतिर्नित्यं सर्वकर्मकरोऽशुचिः ।
त्यक्तवेदस्त्वनाचारः स वै शूद्र इति स्मृतः ॥ १२.१८७.७ ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವವನು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಅಶುಚಿಯಾದವನು, ವೇದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು, ಆಚಾರಹೀನನು – ಅವನೇ ಶೂದ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.187.8
शूद्रे चैतद्भवेल्लक्ष्यं द्विजे तच्च न विद्यते ।
न वै शूद्रो भवेच्छ्रद्रो ब्राह्मणो न च ब्राह्मणः ॥ १२.१८७.८ ॥
ಈ ಲಕ್ಷಣ ಶೂದ್ರನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು, ದ್ವಿಜನಲ್ಲಿ ಅದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಶೂದ್ರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಶೂದ್ರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
12.187.9
सर्वोपायैस्तु लोभस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः ।
एतत्पवित्रं ज्ञातव्यं तथा चैवात्मसंयमः ॥ १२.१८७.९ ॥
ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಲೋಭ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಪವಿತ್ರತೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮಸಂಯಮವೂ.
12.187.10
वार्यौ सर्वात्मना तौ हि श्रेयोघातार्थमुच्छ्रितौ ॥ १२.१८७.१० ॥
ಆ ಎರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಏಳುತ್ತವೆ.
12.187.11
नित्यं क्रोधाच्छ्रियं रक्षेत्तपो रक्षेच्च मत्सरात् ।
विद्यां मानापमानाभ्यामात्मानं तु प्रमादतः ॥ १२.१८७.११ ॥
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮತ್ಸರದಿಂದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಮಾನ-ಅಪಮಾನಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು, ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
12.187.12
यस्य सर्वे समारम्भा निराशाबन्धना द्विज ।
त्यागे यस्य हुतं सर्वं स त्यागी च स बुद्धिमान् ॥ १२.१८७.१२ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಯಾರ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗಳು ಆಶಾಬಂಧನವಿಲ್ಲದವೋ, ಯಾರು ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನೋ, ಅವನೇ ತ್ಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವನೇ ಬುದ್ಧಿವಂತ.
12.187.13
अहिंस्रः सर्वभूतानां मैत्रायणगतिश्चरेत् ।
परिग्रहान्परित्यज्य भवेद्बुद्ध्या जितेन्द्रियः।
अचलं स्थानमातिष्ठेदिह चामुत्र चोभयोः ॥ १२.१८७.१३ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದೆ, ಮೈತ್ರಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗಿರಬೇಕು. ಇಹದಲ್ಲೂ ಪರದಲ್ಲೂ ಅಚಲವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
12.187.14
तपोनित्येन दान्तेन मुनिना संयतात्मना ।
अजितं जेतुकामेन भाव्यं सङ्गेष्वसङ्गिना ॥ १२.१८७.१४ ॥
ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ದಮನಶೀಲನಾಗಿ, ಮುನಿಯಾಗಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನಾಗಿ, ಜಯಿಸಲಾಗದುದನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು. ಅಂಟುಗಳ ನಡುವೆ ಅಸಂಗಿಯಾಗಿರಬೇಕು.
12.187.15
इन्द्रियैर्गृह्यते यद्यत्तत्तद्व्यक्तमिति स्थितिः ।
अव्यक्तमिति विज्ञेयं लिङ्गग्राह्यमतीन्द्रियम् ॥ १२.१८७.१५ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಯಾವುದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ವ್ಯಕ್ತ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಿರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಲಿಂಗದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುವಂತಹುದು, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
12.187.16
अविस्रम्भे न गन्तव्यं विस्रम्भे धारयेन्मनः ।
मनः प्राणे निगृह्णीयात्प्राणं ब्रह्मणि धारयेत् ॥ १२.१८७.१६ ॥
ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದು; ವಿಶ್ವಾಸವಿರುವಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
12.187.17
निर्वेदादेव निर्वायान्न च किंचिद्विचिन्तयेत् ।
सुखं वै ब्राह्मणो ब्रह्म स वै तेनाधिगच्छति ॥ १२.१८७.१७ ॥
ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗಬೇಕು; ಏನನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸುಖಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ಮೂಲಕವೇ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.187.18
शौचेन सततं युक्तः सदाचारसमन्वितः ।
सानुक्रोशश्च भूतेषु तद्द्विजातिषु लक्षणम् ॥ १२.१८७.१८ ॥
ಸದಾ ಶೌಚದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನು — ಅದೇ ದ್ವಿಜರ ಲಕ್ಷಣ.