มหาภารตะ · อัธยายะ 12.187
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.187.1
ब्राह्मणः केन भवति क्षत्रियो वा द्विजोत्तम ।
वैश्यः शूद्रश्च विप्रर्षे तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.१८७.१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ข้าแต่ฤๅษีในหมู่พราหมณ์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้กล่าว ขอโปรดบอกเราว่า คนจะเป็นพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ หรือศูทรด้วยเหตุใด
12.187.2
जातकर्मादिभिर्यस्तु संस्कारैः संस्कृतः शुचिः ।
वेदाध्ययनसंपन्नः षट्सु कर्मस्ववस्थितः ॥ १२.१८७.२ ॥
ผู้ที่ได้รับการชำระให้บริสุทธิ์ด้วยสังสการทั้งหลาย เริ่มด้วยพิธีเมื่อคลอด ผู้บริสุทธิ์ ผู้สำเร็จการศึกษาพระเวท และตั้งอยู่ในกรรมทั้งหกประการ
12.187.3
शौचाचारस्थितः सम्यग्विघसाशी गुरुप्रियः ।
नित्यव्रती सत्यपरः स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ १२.१८७.३ ॥
ผู้ตั้งมั่นในความบริสุทธิ์และความประพฤติชอบ กินเฉพาะเศษเหลือจากยัญ เป็นที่รักของครู ถือวัตรเป็นนิตย์ และยึดมั่นในความจริง ผู้นั้นแลเรียกว่าพราหมณ์
12.187.4
सत्यं दानमथाद्रोह आनृशंस्यं क्षमा धृणा ।
तपश्च दृश्यते यत्र स ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ १२.१८७.४ ॥
ผู้ที่เห็นมีความจริง การให้ทาน การไม่คิดร้าย ความเมตตา ความอดทน ความกรุณา และการบำเพ็ญตบะ ผู้นั้นท่านจดจำว่าเป็นพราหมณ์
12.187.5
क्षत्रजं सेवते कर्म देवाध्ययनसंगतः ।
दानादानरतिर्यस्तु स वै क्षत्रिय उच्यते ॥ १२.१८७.५ ॥
ผู้ปฏิบัติหน้าที่ของกษัตริย์ ประกอบการศึกษาเกี่ยวกับเทพทั้งหลาย และยินดีในการให้และการรับ ผู้นั้นแลเรียกว่ากษัตริย์
12.187.6
कृपिगोरक्षवाणिज्यं यो विशत्यनिशं शुचिः ।
वेदाध्ययनसंपन्नः स वैश्य इति संज्ञितः ॥ १२.१८७.६ ॥
ผู้ที่หมั่นประกอบการเกษตร การเลี้ยงโค และการค้าขายอยู่เป็นนิตย์ เป็นผู้บริสุทธิ์ และสำเร็จการศึกษาพระเวท ผู้นั้นได้รับการเรียกว่าแพศย์
12.187.7
सर्वभक्षरतिर्नित्यं सर्वकर्मकरोऽशुचिः ।
त्यक्तवेदस्त्वनाचारः स वै शूद्र इति स्मृतः ॥ १२.१८७.७ ॥
ผู้ที่ยินดีในการกินทุกสิ่งอยู่เป็นนิตย์ ทำงานทุกอย่าง ไม่บริสุทธิ์ ละทิ้งพระเวท และขาดความประพฤติชอบ ผู้นั้นแลท่านถือว่าเป็นศูทร
12.187.8
शूद्रे चैतद्भवेल्लक्ष्यं द्विजे तच्च न विद्यते ।
न वै शूद्रो भवेच्छ्रद्रो ब्राह्मणो न च ब्राह्मणः ॥ १२.१८७.८ ॥
เครื่องหมายนี้อาจพบในศูทร และไม่พบในทวิชาติ ศูทรย่อมไม่กลายเป็นศูทรผู้ซื่อสัตย์ และพราหมณ์ก็ไม่คงเป็นพราหมณ์
12.187.9
सर्वोपायैस्तु लोभस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः ।
एतत्पवित्रं ज्ञातव्यं तथा चैवात्मसंयमः ॥ १२.१८७.९ ॥
ต้องข่มความโลภและความโกรธด้วยทุกวิถีทาง นี่พึงรู้ว่าเป็นความบริสุทธิ์ และการควบคุมตนก็เช่นเดียวกัน
12.187.10
वार्यौ सर्वात्मना तौ हि श्रेयोघातार्थमुच्छ्रितौ ॥ १२.१८७.१० ॥
ทั้งสองอย่างนั้นต้องข่มให้สิ้นเชิง เพราะมันเกิดขึ้นเพื่อทำลายความเจริญของตน
12.187.11
नित्यं क्रोधाच्छ्रियं रक्षेत्तपो रक्षेच्च मत्सरात् ।
विद्यां मानापमानाभ्यामात्मानं तु प्रमादतः ॥ १२.१८७.११ ॥
พึงรักษาความเจริญรุ่งเรืองให้พ้นจากความโกรธเสมอ รักษาตบะให้พ้นจากความริษยา รักษาความรู้ให้พ้นจากการยกย่องและดูหมิ่น และรักษาตนให้พ้นจากความประมาท
12.187.12
यस्य सर्वे समारम्भा निराशाबन्धना द्विज ।
त्यागे यस्य हुतं सर्वं स त्यागी च स बुद्धिमान् ॥ १२.१८७.१२ ॥
ข้าแต่ทวิชาติ ผู้ที่การกระทำทั้งปวงของเขาพ้นจากพันธนาการแห่งความหวัง และผู้ที่บูชาทุกสิ่งด้วยการสละ ผู้นั้นคือผู้สละ และเขาเป็นผู้มีปัญญา
12.187.13
अहिंस्रः सर्वभूतानां मैत्रायणगतिश्चरेत् ।
परिग्रहान्परित्यज्य भवेद्बुद्ध्या जितेन्द्रियः।
अचलं स्थानमातिष्ठेदिह चामुत्र चोभयोः ॥ १२.१८७.१३ ॥
ไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งปวง พึงดำเนินตามทางแห่งมิตรภาพ ละทิ้งทรัพย์สมบัติ และด้วยปัญญาพึงเป็นผู้ชนะอินทรีย์ พึงยึดสถานะที่ไม่หวั่นไหวทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
12.187.14
तपोनित्येन दान्तेन मुनिना संयतात्मना ।
अजितं जेतुकामेन भाव्यं सङ्गेष्वसङ्गिना ॥ १२.१८७.१४ ॥
ผู้เป็นฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะเป็นนิตย์ ฝึกตน ควบคุมตน ผู้ปรารถนาจะชนะสิ่งที่ยังไม่ถูกชนะ พึงเป็นผู้ไม่ยึดติดในสิ่งที่ยึดติดทั้งหลาย
12.187.15
इन्द्रियैर्गृह्यते यद्यत्तत्तद्व्यक्तमिति स्थितिः ।
अव्यक्तमिति विज्ञेयं लिङ्गग्राह्यमतीन्द्रियम् ॥ १२.१८७.१५ ॥
สิ่งใดที่อินทรีย์รับรู้ได้ สิ่งนั้นเป็นสิ่งปรากฏ นี่คือหลักที่ตั้งมั่น สิ่งที่ไม่ปรากฏพึงรู้ว่าเป็นสิ่งที่รู้ได้ด้วยเครื่องหมาย อยู่เหนืออินทรีย์
12.187.16
अविस्रम्भे न गन्तव्यं विस्रम्भे धारयेन्मनः ।
मनः प्राणे निगृह्णीयात्प्राणं ब्रह्मणि धारयेत् ॥ १२.१८७.१६ ॥
ในที่ไม่มีความไว้ใจ ไม่พึงไป ในที่มีความไว้ใจ พึงตั้งใจให้มั่น พึงควบคุมใจไว้ในลมหายใจ และตรึงลมหายใจไว้ในพรหมัน
12.187.17
निर्वेदादेव निर्वायान्न च किंचिद्विचिन्तयेत् ।
सुखं वै ब्राह्मणो ब्रह्म स वै तेनाधिगच्छति ॥ १२.१८७.१७ ॥
พึงหลุดพ้นได้ด้วยความเบื่อหน่ายเท่านั้น และอย่าคิดสิ่งใดเลย พราหมณ์ย่อมรู้พรหมันซึ่งเป็นความสุข และด้วยวิธีนั้นเองเขาย่อมบรรลุพรหมัน
12.187.18
शौचेन सततं युक्तः सदाचारसमन्वितः ।
सानुक्रोशश्च भूतेषु तद्द्विजातिषु लक्षणम् ॥ १२.१८७.१८ ॥
ผู้ประกอบด้วยความบริสุทธิ์อยู่เป็นนิตย์ ผู้พร้อมด้วยความประพฤติดี และมีความเมตตาต่อสรรพสัตว์ นี่คือเครื่องหมายของทวิชาติ