മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.191.1
आचारस्य विधिं तात प्रोच्यमानं त्वयाऽनघ ।
श्रोतुमिच्छामि धर्मज्ञ सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ १२.१९१.१ ॥
പ്രിയനേ, നിഷ്കളങ്കനേ, നീ പറയുന്ന ആചാരവിധി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ധർമ്മജ്ഞനേ, നീ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സർവ്വജ്ഞനാണ്.
12.191.2
दुराचारा दुर्विचेष्टा दुष्प्रज्ञाः प्रियसाहसाः ।
असन्तस्त्वभिविख्याताः सन्तश्चाचारलक्षणाः ॥ १२.१९१.२ ॥
ദുരാചാരികളും ദുഷ്ടനടപ്പുള്ളവരും ദുർബുദ്ധികളും സാഹസപ്രിയരും അസന്തന്മാരാണ്; അവർ തന്നെ പ്രസിദ്ധരാകുന്നു. സന്തന്മാരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ അവരുടെ ആചാരത്തിൽ കാണാം.
12.191.3
पुरीषं यदि वा मूत्रं ये न कुवन्ति मानवाः ।
राजमार्गे गवां मध्ये धान्यमध्ये शिवालये।
अग्न्यगारे तथा तीरे ये न कुर्वन्ति ते शुभाः ॥ १२.१९१.३ ॥
മലമോ മൂത്രമോ രാജപാതയിലും പശുക്കൾക്കിടയിലും ധാന്യത്തിനിടയിലും ശിവക്ഷേത്രത്തിലും അഗ്നിഗൃഹത്തിലും നദീതീരത്തും ചെയ്യാത്ത മനുഷ്യർ ശുഭരാണ്.
12.191.4
शौचमावश्यकं कृत्वा देवतानां च तर्पणम् ।
धर्ममाहुर्मनुष्याणामुपस्पृश्य नदीं तरेत् ॥ १२.१९१.४ ॥
ആവശ്യമായ ശൗചം ചെയ്ത്, ദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം നൽകി, അതാണ് മനുഷ്യധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നു; ആചമനം ചെയ്ത് നദി കടക്കണം.
12.191.5
सूर्यं सदोपतिष्ठेन न स्वपेद्भास्करोदये ।
सायंप्रातर्जपेत्सन्ध्यां तिष्ठन्पूर्वां तथेतराम् ॥ १२.१९१.५ ॥
സൂര്യനെ എപ്പോഴും ഉപാസിക്കണം; സൂര്യോദയത്തിൽ ഉറങ്ങരുത്. സായം പ്രാതൽ സന്ധ്യ ജപിക്കണം; പ്രഭാതസന്ധ്യ നിന്നുകൊണ്ടും, അതുപോലെ മറ്റതും.
12.191.6
पञ्चार्द्रो भोजनं भुञ्ज्यात्प्राद्भुखो मौनमास्थितः ।
न निन्द्यादन्नभक्ष्यांश्च स्वादुस्वादु च भक्षयेत् ॥ १२.१९१.६ ॥
അഞ്ച് അവയവങ്ങൾ നനച്ച്, കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച്, മൗനത്തോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ അന്നത്തെ നിന്ദിക്കരുത്; രുചികരമായതിൽ ഏറ്റവും രുചികരമായതു കഴിക്കണം.
12.191.7
नार्द्रपाणिः समुत्तिष्ठेन्नार्द्रपादः स्वपेन्निशि ।
देवर्षिर्नारदः प्राह एतदाचारलक्षणम् ॥ १२.१९१.७ ॥
നനഞ്ഞ കൈകളോടെ എഴുന്നേൽക്കരുത്; രാത്രിയിൽ നനഞ്ഞ കാലുകളോടെ ഉറങ്ങരുത്. ഇതാണ് സദാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണമെന്ന് ദേവർഷി നാരദൻ പറഞ്ഞു.
12.191.8
शोचिष्केशमनड्वाहं देवगोष्ठं चतुष्पथम् ।
ब्राह्मणं धार्मिकं चैव नित्यं कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥ १२.१९१.८ ॥
അഗ്നിജ്വാല പോലെ മുടിയുള്ളവൻ (അഗ്നി), കാള, ദേവഗോഷ്ഠം, നാല്ക്കവല, ബ്രാഹ്മണൻ, ധാർമികൻ—ഇവരെ എപ്പോഴും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
12.191.9
अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च ।
सामात्यं भोजनं भृत्यैः पुरुषस्य प्रशस्यते ॥ १२.१९१.९ ॥
അതിഥികളോടും എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും അമാത്യന്മാരോടും ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് മനുഷ്യന് പ്രശംസനീയമാണ്.
12.191.10
सायंप्रातर्मनुष्याणामशनं वेदनिर्मितम् ।
नान्तरा भोजनं दृष्टमुपवासी तथा भवेत् ॥ १२.१९१.१० ॥
മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം സായാഹ്നത്തിലും പ്രഭാതത്തിലും വേദവിധിപ്രകാരമുള്ളതാണ്; ഇടയ്ക്ക് ഭക്ഷിക്കുന്നത് വിധിച്ചിട്ടില്ല; അതുപോലെ ഉപവാസിയായിരിക്കണം.
12.191.11
होमकाले तथ्ना जुह्वन्नृतुकाले तथा व्रजन् ।
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ब्रह्मचारी तथा भवेत् ॥ १२.१९१.११ ॥
ഹോമകാലത്ത് ആഹുതി ചെയ്യുന്നവനും ഋതുകാലത്ത് പോകുന്നവനും പരസ്ത്രീയെ കാംക്ഷിക്കാത്ത ജ്ഞാനിയും അതുപോലെ ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കണം.
12.191.12
अमृतं ब्राह्मणोच्छिष्टं जनन्या हृदयं कृतम् ।
तज्जनाः पर्युपासन्ते सत्यं सन्तः समासते ॥ १२.१९१.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം അമൃതാണ്; അമ്മ അതിനെ ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾ അതിനെ സേവിക്കുന്നു; സത്യമായും സജ്ജനങ്ങൾ അതിൽ വസിക്കുന്നു.
12.191.13
लोष्टमदीं तृणच्छेदी नखखादी तु यो नरः ।
नित्योच्छिष्टः संकसुको नेहायुर्विन्दते महत् ॥ १२.१९१.१३ ॥
മണ്കട്ടകൾ ഉടയ്ക്കുന്നവനും, പുല്ലു മുറിക്കുന്നവനും, നഖം കടിക്കുന്നവനും, എപ്പോഴും എച്ചിലായിരിക്കുന്നവനും, അലസനും ചിട്ടയില്ലാത്തവനുമായ മനുഷ്യന് ഇഹലോകത്തിൽ ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കുന്നില്ല.
12.191.14
यजुषा संस्कृतं मांसं निवृत्तो मांसभक्षणात् ।
भक्षयेन्न वृथामांसं पृष्ठमांसं च वर्जयेत् ॥ १२.१९१.१४ ॥
യജുർവേദമന്ത്രത്താൽ സംസ്കരിച്ച മാംസം മാംസഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവൻ കഴിക്കാം; വൃഥാ മാംസം കഴിക്കരുത്; പുറംഭാഗത്തെ മാംസവും ഒഴിവാക്കണം.
12.191.15
स्वदेशे परदेशे वा अतिर्थि नोपवासयेत् ।
काम्यकर्मफलं लब्ध्वा गुरूणामुपपादयेत् ॥ १२.१९१.१५ ॥
സ്വദേശത്തോ പരദേശത്തോ അതിഥിയെ പട്ടിണി കിടത്തരുത്; കാമ്യകർമ്മഫലം ലഭിച്ചാൽ അത് ഗുരുക്കന്മാർക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
12.191.16
गुरूणामासनं देयं कर्तव्यं चाभिवादनम् ।
गुरूनभ्यर्च्य युज्येत आयुषा यशसा श्रिया ॥ १२.१९१.१६ ॥
ഗുരുക്കന്മാർക്ക് ആസനം നൽകണം, അഭിവാദനം ചെയ്യണം; ഗുരുക്കന്മാരെ ആദരിച്ചാൽ ദീർഘായുസ്സും യശസ്സും ശ്രീയും ലഭിക്കും.
12.191.17
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं न च नग्नां परस्त्रियम् ।
मैथुनं सततं धर्म्यं गुह्ये चैव समाचरेत् ॥ १२.१९१.१७ ॥
ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യനെ നോക്കരുത്; നഗ്നയായ പരസ്ത്രീയെയും നോക്കരുത്; മൈഥുനം എപ്പോഴും ധർമ്മാനുസൃതമായി, രഹസ്യമായി മാത്രം ചെയ്യണം.
12.191.18
तीर्थानां हृदयं तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचिः ।
सर्वमार्यकृतं धर्म्यं वालसंस्पर्शनानि च ॥ १२.१९१.१८ ॥
തീർത്ഥങ്ങളുടെ ഹൃദയമാണ് തീർത്ഥം; ശുദ്ധരുടെ ഹൃദയമാണ് ശുദ്ധി; ആര്യന്മാർ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം ധർമ്മ്യമാണ്; മുടി സ്പർശിക്കുന്നതും അങ്ങനെതന്നെ.
12.191.19
दर्शनेदर्शने नित्यं सुखप्रश्नमुदाहरेत् ।
सायं प्रातश्च विप्राणां प्रदिष्टमभिवादनम् ॥ १२.१९१.१९ ॥
കാണുമ്പോഴും കാണാതിരിക്കുമ്പോഴും എപ്പോഴും ക്ഷേമം ചോദിക്കണം; ബ്രാഹ്മണർക്ക് സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും അഭിവാദനം ചെയ്യുന്നത് വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.191.20
देवगोष्ठे गवां मध्ये ब्राह्मणानां क्रियापथे ।
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिमुद्धरेत् ॥ १२.१९१.२० ॥
ദേവാലയാങ്കണത്തിൽ, പശുക്കളുടെ നടുവിൽ, ബ്രാഹ്മണരുടെ കർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ, സ്വാധ്യായത്തിലും ഭോജനത്തിലും വലത്തുകൈ ഉയർത്തണം.
12.191.21
सायं प्रातश्च विप्राणां पूजनं च यथाविधि ।
पण्यानां शोभते पण्यं कृषीणामृद्ध्यतां कृषिः।
बहुकारं च सस्यानां वाह्ये वाहो गवां तथा ॥ १२.१९१.२१ ॥
സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും വിധിപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കണം. വ്യാപാരികൾക്ക് അവരുടെ ചരക്കാണ് ശോഭ; അഭിവൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്ന കർഷകർക്ക് കൃഷി; വിളകളുടെ വലിയ ഉത്പാദനവും പുറത്ത് പശുക്കൾ കലപ്പ വലിക്കുന്നതും അങ്ങനെതന്നെ.
12.191.22
संपन्नं भोजने नित्यं पानीये तर्पणं तथा ।
सुशृतं पायसे ब्रूयाद्यवाग्वां कृसरे तथा ॥ १२.१९१.२२ ॥
ഭോജനം എപ്പോഴും നന്നായി തയ്യാറാണെന്നും പാനീയത്തിൽ തൃപ്തിയുണ്ടെന്നും പറയണം; അതുപോലെ പായസം നന്നായി വെന്തതെന്നും യവാഗുവിലും കൃസരത്തിലും അങ്ങനെതന്നെയും പറയണം.
12.191.23
श्मश्रुकर्मणि संप्राप्ते क्षुते स्नानेऽथ भोजने ।
व्याधितानां च सर्वेषामायुष्ममभिनन्दनम् ॥ १२.१९१.२३ ॥
താടി വടിക്കുമ്പോഴും തുമ്മുമ്പോഴും സ്നാനത്തിലും ഭോജനത്തിലും രോഗികളായ എല്ലാവർക്കും 'ആയുഷ്മാനായിരിക്കട്ടെ' എന്ന് അനുഗ്രഹിക്കണം.
12.191.24
प्रत्यादित्यं न मेहेत न पश्येदात्मनः शकृत् ।
सुतैः स्त्रिया च शयनं सह भोज्यं च वर्जयेत् ॥ १२.१९१.२४ ॥
സൂര്യന് അഭിമുഖമായി മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; സ്വന്തം വിസർജ്യം നോക്കരുത്; പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യയോടുമൊപ്പം കിടക്കുന്നതും ഒന്നിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം.
12.191.25
त्वंकारं नामधेयं च ज्येष्ठानां परिवर्जयेत् ।
अवराणां समानानामुभयं नैव दुष्यति ॥ १२.१९१.२५ ॥
മുതിർന്നവരെ 'ത്വം' എന്ന് വിളിക്കുന്നതും അവരുടെ പേര് പറയുന്നതും ഒഴിവാക്കണം; ഇളയവർക്കും സമന്മാർക്കും ഇവ രണ്ടും കുറ്റമല്ല.
12.191.26
हृदयं पापवृत्तानां पापमाख्याति वैकृतम् ।
ज्ञानपूर्वं विनश्यन्ति गूहमाना महाजने ॥ १२.१९१.२६ ॥
പാപപ്രവൃത്തിക്കാരുടെ ഹൃദയം അവരുടെ പാപവും വികൃതിയും വെളിപ്പെടുത്തും; അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്ത പാപം മഹാജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ മറയ്ക്കുന്നവർ നശിക്കും.
12.191.27
ज्ञानपूर्वकृतं पापं छादयन्त्यबहुश्रुताः ।
नैनं मनुष्याः पश्यन्ति पश्यन्त्येव दिवौकसः ॥ १२.१९१.२७ ॥
അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്ത പാപം അല്പജ്ഞാനികൾ മറയ്ക്കുന്നു; മനുഷ്യർ ഇത് കാണുന്നില്ല, എന്നാൽ സ്വർഗവാസികളായ ദേവന്മാർ കാണുന്നു.
12.191.28
पापेनापिहितं पापं पापमेवानुवर्तते ।
धर्मेणापिहितो धर्मो धर्ममेवानुवर्तते।
धार्मिकेण कृतो धर्मो धर्ममेवानुवर्तते ॥ १२.१९१.२८ ॥
പാപത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട പാപം പാപത്തെത്തന്നെ പിന്തുടരുന്നു; ധർമത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട ധർമം ധർമത്തെത്തന്നെ പിന്തുടരുന്നു; ധാർമികൻ ചെയ്ത ധർമം ധർമത്തെത്തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.
12.191.29
पापं कृतं न स्मरतीह मूढो ।
विवर्तमानस्य तदेति कर्तुः।
राहुर्यथा चन्द्रमुपैति चापि ।
तथाऽबुधं पापमुपैति कर्म ॥ १२.१९१.२९ ॥
മൂഢൻ ചെയ്ത പാപം ഇവിടെ ഓർക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ തിരികെ വരുന്ന ആ പാപം ചെയ്തവനെത്തന്നെ തേടിയെത്തുന്നു, രാഹു ചന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെ; അജ്ഞന് അവന്റെ പാപകർമം എത്തിച്ചേരുന്നു.
12.191.30
आशया संचितं द्रव्यं दुःखेनैवोपभुज्यते ।
तद्बुधा न प्रशंसन्ति मरणं न प्रतीक्षते ॥ १२.१९१.३० ॥
ആശയാൽ സമ്പാദിച്ച ധനം ദുഃഖത്തോടെയേ അനുഭവിക്കാനാകൂ; ജ്ഞാനികൾ അതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നില്ല, മരണം അതിനായി കാത്തുനിൽക്കുന്നുമില്ല.
12.191.31
मानसं सर्वभूतानां धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
तस्मात्सर्वेषु भूतेषु मनसा शिवमाचरेत् ॥ १२.१९१.३१ ॥
ജ്ഞാനികൾ ധർമ്മം സർവഭൂതങ്ങളുടെയും മനസ്സിലാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിനാൽ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളോടും മനസ്സുകൊണ്ട് ശുഭമായതു മാത്രം ആചരിക്കണം.
12.191.32
एक एव चरेद्धर्मं नास्ति धर्मे सहायता ।
केवलं विधिमासाद्य सहायः किं करिष्यति ॥ १२.१९१.३२ ॥
ഒരാൾ തന്നെ ധർമ്മം ആചരിക്കണം; ധർമ്മത്തിൽ സഹായമില്ല. വിധിയെ പ്രാപിച്ചാൽ സഹായി എന്തു ചെയ്യും?
12.191.33
धर्मो योनिर्मनुष्याणां देवानाममृतं दिवि ।
प्रेत्यभावे सुखं धर्माच्न्छश्वत्तैरुपभुज्यते ॥ १२.१९१.३३ ॥
ധർമ്മമാണ് മനുഷ്യരുടെ ഉത്പത്തിസ്ഥാനം; ദേവന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ അമൃതം. മരണാനന്തര സുഖം ധർമ്മത്തിൽനിന്നാണ്; അവർ അതു ശാശ്വതമായി അനുഭവിക്കുന്നു.