Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.20

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.20.1

अस्मिन्वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानो महातपाः ।
अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ १२.२०.१ ॥

ଏହି ବାକ୍ୟ-ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଦେବସ୍ଥାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

12.20.2

यद्वचः फल्गुनेनोक्तं न ज्यायोऽस्ति धनादिति ।
अत्र ते वर्तयिष्यामि तदेकान्तमनाः शृणु ॥ १२.२०.२ ॥

ଧନଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ଫଳ୍ଗୁନ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ କହିବି; ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣ।

12.20.3

अजातशत्रो धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता ।
तां जित्वा च वृथा राजन्न परित्यक्तुमर्हसि ॥ १२.२०.३ ॥

ହେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ଧର୍ମରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜୟ କରିଛ। ହେ ରାଜନ୍, ତାହା ଜିତି ବୃଥା ତ୍ୟାଗ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

12.20.4

चतुष्पदी हि निःश्रेणी ब्रह्मण्येषा प्रतिष्ठिता ।
तां क्रमेण महाबाहो यथावज्जय पार्थिव।
तस्मात्पार्थ महायज्ञैर्यजस्व बहुदक्षिणैः ॥ १२.२०.४ ॥

ଚାରି ପାଦ ଥିବା ଏହି ସିଡ଼ି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ହେ ମହାବାହୁ, ତାହାକୁ କ୍ରମରେ ଯଥାବତ୍ ଜୟ କର। ଅତଏବ ହେ ପାର୍ଥ, ବହୁ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କର।

12.20.5

स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथाऽपरे ।
कर्मनिष्ठाश्च बुद्ध्यर्थास्तपोनिष्ठाश्च पार्थिव ॥ १२.२०.५ ॥

ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ, କର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସୀ ଓ ତପୋନିଷ୍ଠ, ହେ ରାଜନ୍।

12.20.6

वैखानसानां कौन्तेय वचनं श्रूयते यथा ॥ १२.२०.६ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ବୈଖାନସମାନଙ୍କ ବଚନ ଯେପରି ଶୁଣାଯାଏ।

12.20.7

ईहेत धनहेतोर्यस्तस्यानीहा गरीयसी ।
भूयान्दोषो हि वर्धेत यस्तत्कर्म समाश्रयेत् ॥ १२.२०.७ ॥

ଯିଏ ଧନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତା'ପାଇଁ ଅଚେଷ୍ଟା ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେ ସେହି କର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ନିଏ, ତାର ଦୋଷ ବଢ଼େ।

12.20.8

कृत्स्नं च धनसंहारं कुर्वन्ति विधिकारणात् ।
आत्मना तृपितो बुद्ध्या भ्रूणहत्यां न बुध्यते ॥ १२.२०.८ ॥

ବିଧି କାରଣରୁ ଲୋକେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି। ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ତୃପ୍ତ ଲୋକ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ବୁଝେ ନାହିଁ।

12.20.9

अनर्हते यद्ददाति न ददाति यदर्हते ।
अर्हानर्हापरिज्ञानाद्दानधर्मोऽपि दुष्करः ॥ १२.२०.९ ॥

ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଏ ଓ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଏ ନାହିଁ — ଯୋଗ୍ୟ-ଅଯୋଗ୍ୟ ନ ଜାଣିବାରୁ ଦାନଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର।

12.20.10

यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा ।
यज्ञादिष्टः पुरुषो रक्षिता च।
तस्मात्सर्वं यज्ञ एवोपयोज्यं ।
धनं ततोऽनन्तर एव कामः ॥ १२.२०.१० ॥

ବିଧାତା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ହିଁ ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ମଣିଷ ତାର ରକ୍ଷକ। ତେଣୁ ସବୁ ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ; ଧନ ପରେ ଆସୁଥିବା ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ସେଇ।

12.20.11

यज्ञैरिन्द्रो विविधै रत्नवद्भि ।
र्देवान्सर्वानभ्ययाद्भूरितेजाः।
तेनेन्द्रत्वं प्राप्य विभ्राजतेऽसौ ।
तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥ १२.२०.११ ॥

ରତ୍ନସମ ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ତାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପାଇ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତେଣୁ ସବୁ ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ।

12.20.12

महादेवः सर्वयज्ञे महात्मा ।
हुत्वाऽऽत्मानं देवदेवो बभूव।
विश्वाँल्लोकान्व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या ।
विराजते द्युतिमान्कृत्तिवासाः ॥ १२.२०.१२ ॥

ମହାଦେବ, ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜକୁ ଆହୁତି ଦେଇ ଦେବଦେବ ହେଲେ। ନିଜ କୀର୍ତ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଧାରଣ କରି ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, କୃତ୍ତିବାସ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।

12.20.13

आविक्षितः पार्थिवोऽसौ मरुत्तो ।
वृद्ध्या शक्रं योऽजयद्देवराजम्।
यज्ञे यस्य श्रीः स्वयं सन्निविष्टा ।
यस्मिन्भाण्डं काञ्चनं सर्वमासीत् ॥ १२.२०.१३ ॥

ଅବିକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ମରୁତ୍ତ, ଯିଏ ନିଜ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଦେବରାଜ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଜିଣିଥିଲେ। ଯାହାର ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀ ବିରାଜମାନ ହୋଇଥିଲେ; ଯାହାର ସମସ୍ତ ପାତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଥିଲା।

12.20.14

हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः श्रुतस्ते ।
यज्ञैरिष्ट्वा पुण्यभाग्वीतशोकः।
ऋद्ध्या शक्रं योऽजयन्मानुषः सं ।
स्तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥ १२.२०.१४ ॥

ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଆପଣ ଶୁଣିଥିବେ; ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧନା କରି, ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୋଇ, ଶୋକହୀନ ହୋଇ ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଜିଣିଥିଲେ। ତେଣୁ ଯଜ୍ଞରେ ସବୁକିଛି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।