ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.20.1
अस्मिन्वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानो महातपाः ।
अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ १२.२०.१ ॥
ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਦੇਵਸਥਾਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹੋਰ ਅਸਰਦਾਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.20.2
यद्वचः फल्गुनेनोक्तं न ज्यायोऽस्ति धनादिति ।
अत्र ते वर्तयिष्यामि तदेकान्तमनाः शृणु ॥ १२.२०.२ ॥
ਧਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜੋ ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
12.20.3
अजातशत्रो धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता ।
तां जित्वा च वृथा राजन्न परित्यक्तुमर्हसि ॥ १२.२०.३ ॥
ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਤਿਆਗਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
12.20.4
चतुष्पदी हि निःश्रेणी ब्रह्मण्येषा प्रतिष्ठिता ।
तां क्रमेण महाबाहो यथावज्जय पार्थिव।
तस्मात्पार्थ महायज्ञैर्यजस्व बहुदक्षिणैः ॥ १२.२०.४ ॥
ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪੌੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਿੱਤ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਾਰਥ, ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰ।
12.20.5
स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथाऽपरे ।
कर्मनिष्ठाश्च बुद्ध्यर्थास्तपोनिष्ठाश्च पार्थिव ॥ १२.२०.५ ॥
ਸਵਾਧਿਆਇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
12.20.6
वैखानसानां कौन्तेय वचनं श्रूयते यथा ॥ १२.२०.६ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਵੈਖਾਨਸਾਂ ਦਾ ਬਚਨ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.20.7
ईहेत धनहेतोर्यस्तस्यानीहा गरीयसी ।
भूयान्दोषो हि वर्धेत यस्तत्कर्म समाश्रयेत् ॥ १२.२०.७ ॥
ਜੋ ਧਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆਤਾ ਵਧੇਰੇ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ।
12.20.8
कृत्स्नं च धनसंहारं कुर्वन्ति विधिकारणात् ।
आत्मना तृपितो बुद्ध्या भ्रूणहत्यां न बुध्यते ॥ १२.२०.८ ॥
ਵਿਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਪੂਰਾ ਧਨ-ਸੰਚਯ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਵਿਅਕਤੀ ਭ੍ਰੂਣਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
12.20.9
अनर्हते यद्ददाति न ददाति यदर्हते ।
अर्हानर्हापरिज्ञानाद्दानधर्मोऽपि दुष्करः ॥ १२.२०.९ ॥
ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ — ਯੋਗ-ਅਯੋਗ ਨਾ ਜਾਣਨ ਕਾਰਨ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਵੀ ਕਠਿਨ ਹੈ।
12.20.10
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा ।
यज्ञादिष्टः पुरुषो रक्षिता च।
तस्मात्सर्वं यज्ञ एवोपयोज्यं ।
धनं ततोऽनन्तर एव कामः ॥ १२.२०.१० ॥
ਧਾਤਾ ਨੇ ਯੱਗ ਲਈ ਹੀ ਧਨ ਸਿਰਜੇ। ਯੱਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਮਗਰੋਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ।
12.20.11
यज्ञैरिन्द्रो विविधै रत्नवद्भि ।
र्देवान्सर्वानभ्ययाद्भूरितेजाः।
तेनेन्द्रत्वं प्राप्य विभ्राजतेऽसौ ।
तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥ १२.२०.११ ॥
ਰਤਨ ਸਮਾਨ ਵਿਵਿਧ ਯੱਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਇੰਦਰਪਦ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.20.12
महादेवः सर्वयज्ञे महात्मा ।
हुत्वाऽऽत्मानं देवदेवो बभूव।
विश्वाँल्लोकान्व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या ।
विराजते द्युतिमान्कृत्तिवासाः ॥ १२.२०.१२ ॥
ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਬਣੇ। ਆਪਣੀ ਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਕ੍ਰਿੱਤਿਵਾਸ ਬਣ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
12.20.13
आविक्षितः पार्थिवोऽसौ मरुत्तो ।
वृद्ध्या शक्रं योऽजयद्देवराजम्।
यज्ञे यस्य श्रीः स्वयं सन्निविष्टा ।
यस्मिन्भाण्डं काञ्चनं सर्वमासीत् ॥ १२.२०.१३ ॥
ਅਵਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਮਰੁੱਤ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਿਸ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਆਪ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਈ; ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ।
12.20.14
हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः श्रुतस्ते ।
यज्ञैरिष्ट्वा पुण्यभाग्वीतशोकः।
ऋद्ध्या शक्रं योऽजयन्मानुषः सं ।
स्तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥ १२.२०.१४ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੁੰਨ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।