ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.208.1
पितामह महाप्राज्ञ युधि सत्यपराक्रम ।
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन वृष्णमव्ययमीश्वरम् ॥ १२.२०८.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਅਵਿਅਯ ਈਸ਼ਵਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
12.208.2
यच्चास्य तेजः सुमहद्यच्च कर्म पुरा कृतम् ।
तन्मे सर्वं यथातत्त्वं ब्रूहि त्वं पुरुषर्षभ ॥ १२.२०८.२ ॥
ਉਸਦਾ ਜੋ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਰਮ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਸਭ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
12.208.3
तिर्यग्योनिगतो रूपं कथं धारितवान्प्रभुः ।
केन कार्यनिसर्गेण तमाख्याहि महाबल ॥ १२.२०८.३ ॥
ਤਿਰਯਕ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ? ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਿਮਿੱਤ? ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
12.208.4
पुराऽहं मृगयां यातो मार्कण्डेयाश्रमे स्थितः ।
तत्रापश्यं मुनिगणान्समासीनान्सहस्रशः ॥ १२.२०८.४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ; ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਵੇਖੇ।
12.208.5
ततस्ते मधुपर्केण पूजां चक्रुरथो मयि ।
प्रतिगृह्य च तां पूजां चक्रुरथो मयि। ॥ १२.२०८.५ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਧੁਪਰਕ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਮੈਂ ਉਹ ਸਤਕਾਰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
12.208.6
कथैषा कथिता तत्र कश्यपेन महर्षिणा ।
मनः प्रह्वादिनीं दिव्यां तामिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२०८.६ ॥
ਇਹ ਕਥਾ ਉੱਥੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਸੁਣਾਈ ਸੀ; ਮਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਹੁਣ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
12.208.7
पुरा दानवमुख्या हि क्रोधलोभसमन्विताः ।
बलेन मत्ताः शतशो नरकाद्या महासुराः ॥ १२.२०८.७ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੁੱਖ ਦਾਨਵ, ਬਲ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ — ਨਰਕ ਆਦਿ ਮਹਾਅਸੁਰ।
12.208.8
तथैव चान्ये बहवो दानवा युद्धदुर्मदाः ।
न सहन्ते स्म देवानां समृद्धिं तामनुत्तमाम् ॥ १२.२०८.८ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਦਾਨਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਸ ਅਨੁੱਤਮ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
12.208.9
नराकाद्या महाघोरा हिरण्याक्षमुपाश्रिताः ।
उद्योगं परमं चक्रुर्देवानां निग्रहे तदा ॥ १२.२०८.९ ॥
ਨਰਕ ਆਦਿ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
12.208.10
नियुतं वत्सराणां तु वायुभक्षोऽभवत्तदा ।
हिरण्याक्षो महारौद्रो लेभे देवात्पितामहात्।
वरानचिन्त्यानतुलाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १२.२०८.१० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਇੱਕ ਨਿਯੁਤ ਵਰ੍ਹੇ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਰਿਹਾ; ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਅਚਿੰਤ੍ਯ, ਅਤੁਲ ਵਰ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
12.208.11
दानवैरर्द्यमानास्तु देवा देवर्षयस्तथा ।
न शर्म लेभिरे राजन्क्लिश्यमानास्ततस्ततः ॥ १२.२०८.११ ॥
ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ; ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਰਹੇ।
12.208.12
पृथिवीमार्तरूपां ते समपश्यन्दिवौकसः ।
दानवैरभिसंकीर्णां घोररूपैर्महाबलैः।
भारार्तामप्रहृष्टां च दुःखितां संनिमज्जतीम् ॥ १२.२०८.१२ ॥
ਫਿਰ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ — ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਬੋਝ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਡੁੱਬਦੀ ਹੋਈ।
12.208.13
गृहीत्वा पृथिवी देवी पाताले न्यवसत्तदा ।
ततस्त्रैलोक्यमखिलं निरोषधिगणान्वितम्।
निःस्वाध्यायवषट्कारमभूत्सर्वं समन्ततः ॥ १२.२०८.१३ ॥
ਤਦ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਈ। ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
12.208.14
अथादितेयाः संत्रस्ता ब्रह्माणमिदमब्रुवन् ।
कथं शक्ष्यामहे ब्रह्मन्दानवैरभिमर्दनम् ॥ १२.२०८.१४ ॥
ਤਦ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ! ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਾਂਗੇ?'
12.208.15
हिरण्याक्षेण भगवन्गृहीतेयं वसुन्धरा ।
न शक्ष्यामो वयं तत्र प्रवेष्टुं जलदुर्गमम् ॥ १२.२०८.१५ ॥
'ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਲ-ਦੁਰਗਮ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸੀਂ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'
12.208.16
तानाह भगवान्ब्रह्मा मुनिरेव प्रसाद्यताम् ।
अगस्त्योऽसौ महातेजाः पातु तज्जलमञ्जसा ॥ १२.२०८.१६ ॥
ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ। ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਗਸਤਯ ਉਸ ਜਲ ਨੂੰ ਝੱਟ ਪੀ ਲੈਣ।'
12.208.17
तथेति चोक्त्वा ते देवा मुनिमूचुर्मुदान्विताः ।
त्रायस्व लोकान्विप्रर्षे जलमेतत्क्षयं नय ॥ १२.२०८.१७ ॥
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, 'ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਸ਼ੀ! ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਇਸ ਜਲ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿਓ।'
12.208.18
तथेति चोक्त्वा भगवान्कालानलसमद्युतिः ।
ध्यायञ्जलादनिवहं स क्षणेन पपौ जलम् ॥ १२.२०८.१८ ॥
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜਲ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦਿਆਂ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਲ ਪੀ ਲਿਆ।
12.208.19
शोषिते तु समुद्रे च देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
ब्रह्माणं प्रणिपत्योचुर्मुनिना शोषितं जलम्।
इति भूयः समाचक्ष्व किं करिष्यामहे विभो ॥ १२.२०८.१९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: ਮੁਨੀ ਨੇ ਜਲ ਸੋਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਭੂ, ਫਿਰ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
12.208.20
स्वयंभूस्तानुवाचेदं निसृष्टोऽत्र विधिर्मया ॥ १२.२०८.२० ॥
ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਧੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਠਹਿਰਾਈ ਗਈ ਹੈ।
12.208.21
ते वरेणाभिसंपन्ना बलेन च मदेन च ।
नावबुद्ध्यन्ति संमूढा विष्णुमव्यक्तदर्शनम्।
वराहरूपिणं देवमधृष्यममरैरपि ॥ १२.२०८.२१ ॥
ਵਰ, ਬਲ ਅਤੇ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਵਿਅਕਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੇਯ।
12.208.22
एष वेगेन गत्वा हि यत्र ते दानवाधमाः ।
अन्तर्भूमिगता घोरा निवसन्ति सहस्रशः।
शमयिष्यति तच्छ्रुत्वा जहृषुः सुरसत्तमाः ॥ १२.२०८.२२ ॥
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਿਆਨਕ ਅਧਮ ਦਾਨਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
12.208.23
ततो विष्णुर्महातेजा वाराहं रूपमास्थितः ।
अन्तर्भूमिं संप्रविश्य जगाम दितिजान्प्रति ॥ १२.२०८.२३ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦੈਤਾਂ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
12.208.24
दृष्ट्वा च सहिताः सर्वे दैत्याः सत्वममानुषम् ।
प्रसह्य तरसा सर्वे संतस्थुः कालमोहिताः ॥ १२.२०८.२४ ॥
ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅਮਾਨੁਸ਼ ਸੱਤਵ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਕਾਲ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
12.208.25
ततस्ते समभिद्रुत्य वराहं जगृहुः समम् ।
संक्रुद्धाश्च वराहं तं व्यकर्षन्त समन्ततः ॥ १२.२०८.२५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੌੜ ਕੇ ਉਸ ਵਰਾਹ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਫੜ ਬੈਠੇ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਵਰਾਹ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗੇ।
12.208.26
दानवेन्द्रा महाकाया महावीर्यबलोच्छ्रिताः ।
नाशक्नुवंश्च किंचित्ते तस्य कर्तुं तदा विभो ॥ १२.२०८.२६ ॥
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ — ਹੇ ਵਿਭੋ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
12.208.27
ततोऽगच्छन्विस्मयं ते दानवेन्द्रा भयं तथा ।
संशयं गतमात्मानं मेनिरे च सहस्रशः ॥ १२.२०८.२७ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਵੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਡਰ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਏ ਸਮਝਿਆ।
12.208.28
ततो देवाधिदेवः स योगात्मा योगसारथिः ।
योगमास्थाय भगवांस्तदा भरतसत्तम ॥ १२.२०८.२८ ॥
ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ — ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
12.208.29
विननाद महानादं क्षोभयन्दैत्यदानवान् ।
सन्नादिता येन लोकाः सर्वाश्चैव दिशो दश ॥ १२.२०८.२९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗਰਜ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਦੈਂਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਕੰਬ ਗਏ; ਉਸ ਗਰਜ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀਆਂ।
12.208.30
तेन सन्नादशब्देन लोकानां क्षोभ आगमत् ।
संश्रान्ताश्च दिशः सर्वा देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १२.२०८.३० ॥
ਉਸ ਗਰਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਏ।
12.208.31
निर्विचेष्टं जगच्चापि बभूवातिभृशं तदा ।
स्थावरं जङ्गमं चैव तेन नादेन मोहितम् ॥ १२.२०८.३१ ॥
ਤਦ ਜਗਤ ਬਹੁਤ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨਾਦ ਨਾਲ ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਸਭ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
12.208.32
ततस्ते दानवाः सर्वे तेन नादेन भीषिताः ।
पेतुर्गतासवश्चैव विष्णुतेजः प्रमोहिताः ॥ १२.२०८.३२ ॥
ਤਦ ਉਸ ਨਾਦ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਡਿੱਗ ਪਏ।
12.208.33
त्रस्तांश्च देवानालोक्य ब्रह्मा प्राह पितामहः ।
योगेश्वरोऽयं भगवान्वाराहं रूपमास्थितः।
नर्दमानोऽत्र संयाति मा भैष्ट सुरसत्तमाः ॥ १२.२०८.३३ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਇੱਥੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਨਾ ਡਰੋ।'
12.208.34
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा नमश्चक्रे पितामहः ।
देवता मुनयश्चैव विष्णुं वै मुक्तिहेतवे ॥ १२.२०८.३४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
12.208.35
ततो हरिर्महातेजा ब्रह्माणमभिनन्द्य च ।
रसातलगतश्चापि वराहस्त्रिदशद्विषाम्।
खुरैर्विदारयामास मांसमेदोस्थिसंचयान् ॥ १२.२०८.३५ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕੀਤਾ; ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਵਰਾਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਮਾਸ, ਮੇਦ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤੇ।
12.208.36
नादेन तेन महता सनातन इति स्मृतः ।
पद्मनाभो महायोगी भूतात्मा भूतभावनः ॥ १२.२०८.३६ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਨਾਤਨ ਕਹਿ ਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਪਦਮਨਾਭ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਭੂਤਾਤਮਾ, ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਪਜਾਉਣ ਵਾਲੇ।
12.208.37
ततो देवगणाः सर्वे पितामहमुपाद्रवन् ।
तत्र गत्वा महात्मानमूचुश्चैव जगत्पतिम् ॥ १२.२०८.३७ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਦੌੜੇ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਜਗਤਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
12.208.38
नादोऽयं कीदृशो देव नेतं विद्म वयं प्रभो ।
कोसौ हि कस्य वा नादो येन विह्वलितं जगत्।
देवाश्च दानवाश्चैव मोहितास्तस्य तेजसा ॥ १२.२०८.३८ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਨਾਦ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਹ ਕਿਸਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਨਾਦ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
12.208.39
एतस्मिन्नन्तरे विष्णुर्वाराहं रूपमास्थितः ।
उदतिष्ठन्महाबाहो स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १२.२०८.३९ ॥
ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਠੇ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।
12.208.40
दिव्यं… युद्धमासीन्महात्मनोः ।
हिरण्याक्षस्य विष्णोश्च सर्वसंक्षोभकारणम् ॥ १२.२०८.४० ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਵ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
12.208.41
जघान च हिरण्याक्षमन्तर्भूमिगतं हरिः ।
तदाकर्ण्य महातेजा ब्रह्मा मधुरमब्रवीत् ॥ १२.२०८.४१ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
12.208.42
निहत्य दानवपतीन्महावर्ष्मा महाबलः ।
एष देवो महायोगी भूतात्मा भूतभावनः ॥ १२.२०८.४२ ॥
ਦਾਨਵ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਯੋਗੀ, ਭੂਤਾਤਮਾ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ।
12.208.43
सर्वभूतेश्वरो योगी मुनिरात्मा तथाऽऽत्मनः ।
स्थिरीभवत कृष्णोऽयं सर्वविध्नविनाशनः ॥ १२.२०८.४३ ॥
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਯੋਗੀ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਥਿਰ ਹੋਣ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.208.44
कृत्वा कर्मातिसाध्वेतदशक्यममितप्रभः ।
समायातः स्वमात्मानं महाभागो महाद्युतिः ॥ १२.२०८.४४ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਤਿ ਉੱਤਮ, ਅਸਾਧ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਮਹਾਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹਨ।
12.208.45
पद्मनाभो महायोगी पुराणपुरुषोत्तमः ।
न संतापो न भीः कार्या शोको वा सुरसत्तमैः ॥ १२.२०८.४५ ॥
ਪਦਮਨਾਭ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਪੁਰਾਣ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਸੰਤਾਪ, ਡਰ ਜਾਂ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.208.46
विधिरेष प्रभावश्च कालः संक्षयकारकः ।
लोकान्धारयता तेन नादो मुक्तो महात्मना ॥ १२.२०८.४६ ॥
ਇਹ ਹੀ ਵਿਧੀ, ਇਹ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਲ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਹ ਨਾਦ ਛੱਡਿਆ।
12.208.47
स एष हि महाबाहुः सर्वलोकनमस्कृतः ।
अच्युतः पुण्डरीकाक्षः सर्वभूतादिरीश्वरः ॥ १२.२०८.४७ ॥
ਉਹ ਹੀ ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਚੁਤ, ਕਮਲਨੈਣ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਈਸ਼ਵਰ ਹਨ।