മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.208.1
पितामह महाप्राज्ञ युधि सत्यपराक्रम ।
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन वृष्णमव्ययमीश्वरम् ॥ १२.२०८.१ ॥
പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, യുദ്ധത്തിൽ സത്യപരാക്രമിയേ, അവ്യയനായ ഈശ്വരനായ വൃഷ്ണിയെ (കൃഷ്ണനെ) സമ്പൂർണ്ണമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.208.2
यच्चास्य तेजः सुमहद्यच्च कर्म पुरा कृतम् ।
तन्मे सर्वं यथातत्त्वं ब्रूहि त्वं पुरुषर्षभ ॥ १२.२०८.२ ॥
അവന്റെ മഹത്തായ തേജസ്സും മുൻപ് ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളും എല്ലാം യഥാർത്ഥമായി എന്നോട് പറയൂ, പുരുഷോത്തമാ.
12.208.3
तिर्यग्योनिगतो रूपं कथं धारितवान्प्रभुः ।
केन कार्यनिसर्गेण तमाख्याहि महाबल ॥ १२.२०८.३ ॥
തിര്യഗ്യോനിയിൽ പ്രവേശിച്ച് ആ പ്രഭു എങ്ങനെ രൂപം ധരിച്ചു? ഏത് കാര്യനിർവഹണത്തിനായി? മഹാബലനേ, അത് വിവരിക്കൂ.
12.208.4
पुराऽहं मृगयां यातो मार्कण्डेयाश्रमे स्थितः ।
तत्रापश्यं मुनिगणान्समासीनान्सहस्रशः ॥ १२.२०८.४ ॥
മുൻപ് ഞാൻ വേട്ടയ്ക്ക് പോയി മാർക്കണ്ഡേയന്റെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു. അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് മുനിഗണങ്ങൾ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
12.208.5
ततस्ते मधुपर्केण पूजां चक्रुरथो मयि ।
प्रतिगृह्य च तां पूजां चक्रुरथो मयि। ॥ १२.२०८.५ ॥
അപ്പോൾ അവർ മധുപർക്കം കൊണ്ട് എന്നെ സത്കരിച്ചു; ഞാൻ ആ സത്കാരം സ്വീകരിച്ച് അവരെയും സത്കരിച്ചു; പിന്നെ അവർ എന്നെ വീണ്ടും സത്കരിച്ചു.
12.208.6
कथैषा कथिता तत्र कश्यपेन महर्षिणा ।
मनः प्रह्वादिनीं दिव्यां तामिहैकमनाः शृणु ॥ १२.२०८.६ ॥
ഈ കഥ അവിടെ മഹർഷി കശ്യപൻ പറഞ്ഞു; മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ഈ ദിവ്യകഥ ഇപ്പോൾ ഏകാഗ്രചിത്തനായി കേൾക്കൂ.
12.208.7
पुरा दानवमुख्या हि क्रोधलोभसमन्विताः ।
बलेन मत्ताः शतशो नरकाद्या महासुराः ॥ १२.२०८.७ ॥
മുമ്പ് ക്രോധവും ലോഭവും നിറഞ്ഞ മുഖ്യ ദാനവന്മാർ, ബലമദത്താൽ നൂറുകണക്കിന് — നരകാദികളായ മഹാസുരന്മാർ.
12.208.8
तथैव चान्ये बहवो दानवा युद्धदुर्मदाः ।
न सहन्ते स्म देवानां समृद्धिं तामनुत्तमाम् ॥ १२.२०८.८ ॥
അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ അഹങ്കരിച്ച മറ്റ് പല ദാനവന്മാർക്കും ദേവന്മാരുടെ ആ അതുല്യ സമൃദ്ധി സഹിക്കാനായില്ല.
12.208.9
नराकाद्या महाघोरा हिरण्याक्षमुपाश्रिताः ।
उद्योगं परमं चक्रुर्देवानां निग्रहे तदा ॥ १२.२०८.९ ॥
നരകാദികളായ മഹാഘോരന്മാരായ അസുരന്മാർ ഹിരണ്യാക്ഷനെ ആശ്രയിച്ച്, അപ്പോൾ ദേവന്മാരെ നിഗ്രഹിക്കാൻ പരമമായ ഉദ്യമം ചെയ്തു.
12.208.10
नियुतं वत्सराणां तु वायुभक्षोऽभवत्तदा ।
हिरण्याक्षो महारौद्रो लेभे देवात्पितामहात्।
वरानचिन्त्यानतुलाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १२.२०८.१० ॥
അപ്പോൾ മഹാരൗദ്രനായ ഹിരണ്യാക്ഷൻ ഒരു നിയുതം വർഷം വായുവിനെ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു; ദേവപിതാമഹനിൽനിന്ന് ചിന്തിക്കാനാവാത്ത, അതുല്യമായ വരങ്ങൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും നേടി.
12.208.11
दानवैरर्द्यमानास्तु देवा देवर्षयस्तथा ।
न शर्म लेभिरे राजन्क्लिश्यमानास्ततस्ततः ॥ १२.२०८.११ ॥
ദാനവന്മാരാൽ പീഡിതരായ ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരും, രാജാവേ, ഒരു ശാന്തിയും നേടിയില്ല; ഇവിടെയും അവിടെയും ക്ലേശിച്ചു.
12.208.12
पृथिवीमार्तरूपां ते समपश्यन्दिवौकसः ।
दानवैरभिसंकीर्णां घोररूपैर्महाबलैः।
भारार्तामप्रहृष्टां च दुःखितां संनिमज्जतीम् ॥ १२.२०८.१२ ॥
അപ്പോൾ സ്വർഗവാസികൾ ഭൂമിയെ പീഡിതരൂപത്തിൽ കണ്ടു — ഭയങ്കര രൂപികളും മഹാബലരുമായ ദാനവന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ്, ഭാരത്താൽ വലഞ്ഞ്, സന്തോഷമില്ലാതെ, ദുഃഖിച്ച്, മുങ്ങിത്താഴുന്നതായി.
12.208.13
गृहीत्वा पृथिवी देवी पाताले न्यवसत्तदा ।
ततस्त्रैलोक्यमखिलं निरोषधिगणान्वितम्।
निःस्वाध्यायवषट्कारमभूत्सर्वं समन्ततः ॥ १२.२०८.१३ ॥
അപ്പോൾ ദേവി ഭൂമിയെ പിടിച്ച് പാതാളത്തിൽ വസിച്ചു. അതിനുശേഷം സമസ്ത ത്രിലോകവും ഔഷധിസമൂഹമില്ലാതെ, സ്വാധ്യായവും വഷട്കാരവുമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും ആയിത്തീർന്നു.
12.208.14
अथादितेयाः संत्रस्ता ब्रह्माणमिदमब्रुवन् ।
कथं शक्ष्यामहे ब्रह्मन्दानवैरभिमर्दनम् ॥ १२.२०८.१४ ॥
അപ്പോൾ ഭയന്ന ആദിത്യന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവേ, ദാനവന്മാരാൽ ഞെരുക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ കഴിയും?'
12.208.15
हिरण्याक्षेण भगवन्गृहीतेयं वसुन्धरा ।
न शक्ष्यामो वयं तत्र प्रवेष्टुं जलदुर्गमम् ॥ १२.२०८.१५ ॥
'ഭഗവാനേ! ഹിരണ്യാക്ഷൻ ഈ വസുന്ധരയെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ജലദുർഗമമായ അവിടെ പ്രവേശിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല.'
12.208.16
तानाह भगवान्ब्रह्मा मुनिरेव प्रसाद्यताम् ।
अगस्त्योऽसौ महातेजाः पातु तज्जलमञ्जसा ॥ १२.२०८.१६ ॥
ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവ് അവരോട് പറഞ്ഞു: 'ആ മുനിയെ തന്നെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം. മഹാതേജസ്വിയായ അഗസ്ത്യൻ ആ ജലം വേഗം പാനം ചെയ്യട്ടെ.'
12.208.17
तथेति चोक्त्वा ते देवा मुनिमूचुर्मुदान्विताः ।
त्रायस्व लोकान्विप्रर्षे जलमेतत्क्षयं नय ॥ १२.२०८.१७ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ മുനിയോട് പറഞ്ഞു: 'വിപ്രർഷേ! ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ; ഈ ജലം ക്ഷയിപ്പിക്കൂ.'
12.208.18
तथेति चोक्त्वा भगवान्कालानलसमद्युतिः ।
ध्यायञ्जलादनिवहं स क्षणेन पपौ जलम् ॥ १२.२०८.१८ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, കാലാഗ്നിക്കു തുല്യമായ പ്രഭയുള്ള ഭഗവാൻ ജലരാശിയെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആ ജലം പാനം ചെയ്തു.
12.208.19
शोषिते तु समुद्रे च देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
ब्रह्माणं प्रणिपत्योचुर्मुनिना शोषितं जलम्।
इति भूयः समाचक्ष्व किं करिष्यामहे विभो ॥ १२.२०८.१९ ॥
സമുദ്രം വറ്റിയപ്പോൾ ഋഷിമാരെ മുൻനിർത്തിയ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: മുനി ജലം വലിച്ചെടുത്തിരിക്കുന്നു. ഹേ വിഭോ, വീണ്ടും പറഞ്ഞാലും, ഞങ്ങൾ എന്തു ചെയ്യണം?
12.208.20
स्वयंभूस्तानुवाचेदं निसृष्टोऽत्र विधिर्मया ॥ १२.२०८.२० ॥
സ്വയംഭൂ അവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ വിധി ഞാൻ നിശ്ചയിച്ചതാണ്.
12.208.21
ते वरेणाभिसंपन्ना बलेन च मदेन च ।
नावबुद्ध्यन्ति संमूढा विष्णुमव्यक्तदर्शनम्।
वराहरूपिणं देवमधृष्यममरैरपि ॥ १२.२०८.२१ ॥
വരം, ബലം, മദം എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞ ആ മൂഢന്മാർ വരാഹരൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിനെ അറിയുന്നില്ല; അവന്റെ രൂപം അവ്യക്തമാണ്, ദേവന്മാർക്കുപോലും അജേയൻ.
12.208.22
एष वेगेन गत्वा हि यत्र ते दानवाधमाः ।
अन्तर्भूमिगता घोरा निवसन्ति सहस्रशः।
शमयिष्यति तच्छ्रुत्वा जहृषुः सुरसत्तमाः ॥ १२.२०८.२२ ॥
അവൻ വേഗത്തിൽ ചെന്ന്, ഭൂമിക്കുള്ളിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് ഭയങ്കരരായി വസിക്കുന്ന ആ അധമ ദാനവന്മാരെ അടക്കും. ഇതു കേട്ട് ശ്രേഷ്ഠ ദേവന്മാർ സന്തോഷിച്ചു.
12.208.23
ततो विष्णुर्महातेजा वाराहं रूपमास्थितः ।
अन्तर्भूमिं संप्रविश्य जगाम दितिजान्प्रति ॥ १२.२०८.२३ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ വിഷ്ണു വരാഹരൂപം ധരിച്ച്, ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച് ദൈത്യന്മാരുടെ നേരെ പോയി.
12.208.24
दृष्ट्वा च सहिताः सर्वे दैत्याः सत्वममानुषम् ।
प्रसह्य तरसा सर्वे संतस्थुः कालमोहिताः ॥ १२.२०८.२४ ॥
ദൈത്യന്മാരെല്ലാം ആ മാനുഷേതരമായ ശക്തി കണ്ട് ഒരുമിച്ചുചേർന്ന്, ബലത്തോടെയും വേഗത്തോടെയും, കാലമോഹത്താൽ നിശ്ചലരായി നിന്നു.
12.208.25
ततस्ते समभिद्रुत्य वराहं जगृहुः समम् ।
संक्रुद्धाश्च वराहं तं व्यकर्षन्त समन्ततः ॥ १२.२०८.२५ ॥
അപ്പോൾ അവർ ഓടിയടുത്ത് ആ വരാഹത്തെ ഒരുമിച്ച് പിടികൂടി; കോപത്തോടെ ആ വരാഹത്തെ നാലുഭാഗത്തുനിന്നും വലിച്ചു.
12.208.26
दानवेन्द्रा महाकाया महावीर्यबलोच्छ्रिताः ।
नाशक्नुवंश्च किंचित्ते तस्य कर्तुं तदा विभो ॥ १२.२०८.२६ ॥
വലിയ ശരീരമുള്ളവരും മഹാവീര്യവും ബലവും കൊണ്ട് ഉയർന്നവരുമായ ദാനവേന്ദ്രന്മാർ — ഓ വിഭോ, അപ്പോൾ അവർക്ക് അതിനോട് ഒന്നും ചെയ്യാനായില്ല.
12.208.27
ततोऽगच्छन्विस्मयं ते दानवेन्द्रा भयं तथा ।
संशयं गतमात्मानं मेनिरे च सहस्रशः ॥ १२.२०८.२७ ॥
അപ്പോൾ ആ ദാനവേന്ദ്രന്മാർക്ക് വിസ്മയവും ഭയവും ഉണ്ടായി; ആയിരക്കണക്കിനു പേർ തങ്ങളെ സംശയത്തിലായവരായി കരുതി.
12.208.28
ततो देवाधिदेवः स योगात्मा योगसारथिः ।
योगमास्थाय भगवांस्तदा भरतसत्तम ॥ १२.२०८.२८ ॥
അപ്പോൾ ദേവാധിദേവനും യോഗമാണ് സ്വരൂപവും യോഗമാണ് സാരഥിയും ആയ ആ ഭഗവാൻ യോഗത്തെ ആശ്രയിച്ചു — ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
12.208.29
विननाद महानादं क्षोभयन्दैत्यदानवान् ।
सन्नादिता येन लोकाः सर्वाश्चैव दिशो दश ॥ १२.२०८.२९ ॥
അവൻ മഹാനാദം മുഴക്കി; അതിൽ ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരും കലങ്ങി; ആ നാദത്താൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും പത്ത് ദിക്കുകളും മുഴങ്ങി.
12.208.30
तेन सन्नादशब्देन लोकानां क्षोभ आगमत् ।
संश्रान्ताश्च दिशः सर्वा देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १२.२०८.३० ॥
ആ നാദശബ്ദത്താൽ ലോകങ്ങളിൽ ക്ഷോഭമുണ്ടായി; എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേവന്മാരും വ്യാകുലരായി.
12.208.31
निर्विचेष्टं जगच्चापि बभूवातिभृशं तदा ।
स्थावरं जङ्गमं चैव तेन नादेन मोहितम् ॥ १२.२०८.३१ ॥
അപ്പോൾ ലോകം അതിഅതികം നിശ്ചേഷ്ടമായി; ആ നാദത്താൽ സ്ഥാവരങ്ങളും ജംഗമങ്ങളും മോഹിതമായി.
12.208.32
ततस्ते दानवाः सर्वे तेन नादेन भीषिताः ।
पेतुर्गतासवश्चैव विष्णुतेजः प्रमोहिताः ॥ १२.२०८.३२ ॥
അപ്പോൾ ആ നാദത്താൽ ഭയപ്പെട്ട എല്ലാ ദാനവരും വിഷ്ണുതേജസ്സാൽ മോഹിതരായി ജീവനറ്റു വീണു.
12.208.33
त्रस्तांश्च देवानालोक्य ब्रह्मा प्राह पितामहः ।
योगेश्वरोऽयं भगवान्वाराहं रूपमास्थितः।
नर्दमानोऽत्र संयाति मा भैष्ट सुरसत्तमाः ॥ १२.२०८.३३ ॥
ഭയന്ന ദേവന്മാരെ കണ്ട് പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'യോഗേശ്വരനായ ഈ ഭഗവാൻ വരാഹരൂപം ധരിച്ച് ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് ഇവിടേക്ക് വരുന്നു. ദേവോത്തമരേ, ഭയപ്പെടേണ്ടാ.'
12.208.34
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा नमश्चक्रे पितामहः ।
देवता मुनयश्चैव विष्णुं वै मुक्तिहेतवे ॥ १२.२०८.३४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കരിച്ചു; ദേവന്മാരും മുനിമാരും മോക്ഷത്തിനായി വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കരിച്ചു.
12.208.35
ततो हरिर्महातेजा ब्रह्माणमभिनन्द्य च ।
रसातलगतश्चापि वराहस्त्रिदशद्विषाम्।
खुरैर्विदारयामास मांसमेदोस्थिसंचयान् ॥ १२.२०८.३५ ॥
അനന്തരം മഹാതേജസ്വിയായ ഹരി ബ്രഹ്മാവിനെ അഭിനന്ദിച്ചു; രസാതലത്തിലേക്ക് പോയ വരാഹൻ ദേവശത്രുക്കളെ കുളമ്പുകളാൽ പിളർന്ന് മാംസവും മേദസ്സും അസ്ഥിയും കൂമ്പാരമാക്കി.
12.208.36
नादेन तेन महता सनातन इति स्मृतः ।
पद्मनाभो महायोगी भूतात्मा भूतभावनः ॥ १२.२०८.३६ ॥
ആ മഹാനാദത്താൽ അവൻ സനാതനൻ എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; പദ്മനാഭൻ, മഹായോഗി, ഭൂതാത്മാവ്, ഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ.
12.208.37
ततो देवगणाः सर्वे पितामहमुपाद्रवन् ।
तत्र गत्वा महात्मानमूचुश्चैव जगत्पतिम् ॥ १२.२०८.३७ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും പിതാമഹന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി. അവിടെ ചെന്ന് മഹാത്മാവും ജഗത്പതിയുമായവനോട് അവർ പറഞ്ഞു.
12.208.38
नादोऽयं कीदृशो देव नेतं विद्म वयं प्रभो ।
कोसौ हि कस्य वा नादो येन विह्वलितं जगत्।
देवाश्च दानवाश्चैव मोहितास्तस्य तेजसा ॥ १२.२०८.३८ ॥
ദേവാ, പ്രഭോ, ഈ നാദം എത്തരത്തിലുള്ളതാണ്? അത് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല. അത് ആരുടേതാണ്? ഏത് നാദത്താൽ ലോകം വിഹ്വലമായോ, അതിന്റെ തേജസ്സിനാൽ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും മോഹിതരായി.
12.208.39
एतस्मिन्नन्तरे विष्णुर्वाराहं रूपमास्थितः ।
उदतिष्ठन्महाबाहो स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १२.२०८.३९ ॥
അപ്പോൾ വിഷ്ണു വരാഹരൂപം ധരിച്ച് ഉയർന്നെഴുന്നേറ്റു. മഹാബാഹോ, മഹർഷിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്.
12.208.40
दिव्यं… युद्धमासीन्महात्मनोः ।
हिरण्याक्षस्य विष्णोश्च सर्वसंक्षोभकारणम् ॥ १२.२०८.४० ॥
മഹാത്മാക്കളായ ഹിരണ്യാക്ഷനും വിഷ്ണുവിനും ഇടയിൽ ദിവ്യമായ യുദ്ധം നടന്നു; അത് സർവ്വ ക്ഷോഭത്തിനും കാരണമായി.
12.208.41
जघान च हिरण्याक्षमन्तर्भूमिगतं हरिः ।
तदाकर्ण्य महातेजा ब्रह्मा मधुरमब्रवीत् ॥ १२.२०८.४१ ॥
ഭൂമിക്കുള്ളിൽ ഒളിച്ച ഹിരണ്യാക്ഷനെ ഹരി വധിച്ചു. അത് കേട്ട മഹാതേജസ്വിയായ ബ്രഹ്മാവ് മധുരമായി പറഞ്ഞു.
12.208.42
निहत्य दानवपतीन्महावर्ष्मा महाबलः ।
एष देवो महायोगी भूतात्मा भूतभावनः ॥ १२.२०८.४२ ॥
ദാനവരാജാക്കന്മാരെ വധിച്ച, വിപുലരൂപനും മഹാബലനുമായ ഈ ദേവൻ മഹായോഗിയാണ്; ഭൂതാത്മാവ്; ഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ.
12.208.43
सर्वभूतेश्वरो योगी मुनिरात्मा तथाऽऽत्मनः ।
स्थिरीभवत कृष्णोऽयं सर्वविध्नविनाशनः ॥ १२.२०८.४३ ॥
അദ്ദേഹം സർവഭൂതേശ്വരനും യോഗിയും മുനിയും സ്വന്തം ആത്മാവുമാണ്. ഈ കൃഷ്ണൻ സ്ഥിരനാകട്ടെ; അദ്ദേഹം എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
12.208.44
कृत्वा कर्मातिसाध्वेतदशक्यममितप्रभः ।
समायातः स्वमात्मानं महाभागो महाद्युतिः ॥ १२.२०८.४४ ॥
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള അദ്ദേഹം ഈ അത്യുത്തമവും അസാധ്യവുമായ കർമം ചെയ്ത് സ്വന്തം രൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി; അദ്ദേഹം മഹാഭാഗ്യവാനും മഹാദ്യുതിയുമാണ്.
12.208.45
पद्मनाभो महायोगी पुराणपुरुषोत्तमः ।
न संतापो न भीः कार्या शोको वा सुरसत्तमैः ॥ १२.२०८.४५ ॥
പദ്മനാഭൻ, മഹായോഗി, പുരാണപുരുഷന്മാരിൽ ഉത്തമൻ — ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, സന്താപവും ഭയവും ദുഃഖവും ഉണ്ടാകരുത്.
12.208.46
विधिरेष प्रभावश्च कालः संक्षयकारकः ।
लोकान्धारयता तेन नादो मुक्तो महात्मना ॥ १२.२०८.४६ ॥
ഇതാണ് വിധി, ഇതാണ് പ്രഭാവം, സംഹാരകാലം; ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്ന ആ മഹാത്മാവ് ആ നാദം ഉതിർത്തു.
12.208.47
स एष हि महाबाहुः सर्वलोकनमस्कृतः ।
अच्युतः पुण्डरीकाक्षः सर्वभूतादिरीश्वरः ॥ १२.२०८.४७ ॥
ആ മഹാബാഹു, സർവലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, അച്യുതൻ, താമരക്കണ്ണൻ, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആദി, ഈശ്വരൻ.