Mahābhārata · Adhyāya 12.223
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.223.1
किं कारणं महाप्राज्ञ दह्यमानश्च मैथिलः ।
मिथिलां नेह धर्मात्मा प्राह वीक्ष्य विदाहिताम् ॥ १२.२२३.१ ॥
Oh, gran sabio, ¿por qué, aunque Mithilā ardía, el justo Maithila no dijo nada aquí al verla incendiada? ¿Cuál es la razón?
12.223.2
श्रृयतां नृपशार्दूल यदर्थं दीपिता पुरा ।
वह्निना दीपिता सा तु तन्मे शृणु महामते ॥ १२.२२३.२ ॥
Escucha, oh tigre entre los reyes: oye de mí, oh gran sabio, la razón por la que aquella ciudad fue antes incendiada.
12.223.3
जनको जनदेवस्तु कर्माण्याध्याय चात्मनि ।
सर्वभावमनुप्राप्य भावेन विचचार सः ॥ १२.२२३.३ ॥
Janaka, dios de los hombres, habiendo estudiado sus acciones y morando en el yo, alcanzando todos los estados del ser, se movía con disposición interior.
12.223.4
यजन्ददंस्तथा जुह्वन्पालयन्पृथिवीमिमाम् ।
अध्यात्मविन्महाप्राज्ञस्तन्मयत्वेन निष्ठितः ॥ १२.२२३.४ ॥
Sacrificando, dando dones, ofreciendo libaciones y protegiendo esta tierra, Janaka, gran sabio conocedor del yo, permanecía absorto en ello.
12.223.5
स तस्य हृदि संकल्पं ज्ञातुमैच्छत्स्वयं प्रभुः ।
सर्वलोकाधिपस्तत्र द्विजरूपेण संयुतः ॥ १२.२२३.५ ॥
Aquel señor, soberano de todos los mundos, quiso él mismo conocer el propósito de su corazón; allí apareció revestido con forma de brahmán.
12.223.6
मिथिलायां महाबुद्धिर्व्यलीकं किंचिदाचरन् ।
स गृहीत्वा द्विजश्रेष्ठैर्नृपाय प्रतिवेदितः ॥ १२.२२३.६ ॥
En Mithilā, un hombre de gran inteligencia cometió cierta falta; fue apresado por los mejores brahmanes y denunciado ante el rey.
12.223.7
अपराधं समुद्दिश्य तं राजा प्रत्यभाषत ।
न त्वां ब्राह्मण दण्डेन नियोक्ष्यामि कथंचन ॥ १२.२२३.७ ॥
Señalando aquella falta, el rey le respondió: Oh brahmán, no te impondré castigo alguno de ningún modo.
12.223.8
मम राज्याद्विनिर्गच्छ यावत्सीमा भुवो मम ।
तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो गत्वा राजानं प्रत्युवाच ह ॥ १२.२२३.८ ॥
Sal de mi reino, hasta donde llega el límite de mi tierra. Al oír esto, el brahmán fue ante el rey y le respondió.
12.223.9
करिष्ये वचनं राजन्ब्रवीहि मम जानतः ।
का सीमा तव भूमेस्तु ब्रूहि धर्मं ममाद्य वै ॥ १२.२२३.९ ॥
Oh rey, cumpliré tu palabra; dime, tú que me conoces, cuál es el límite de tu tierra. Dime hoy mi deber.
12.223.10
तच्छ्रुत्वा मैथिलो राजा लज्जयावनताननः ।
नोवाच वचनं विप्रं तत्वबुद्ध्या समीक्ष्य तत् ॥ १२.२२३.१० ॥
Al oír esto, el rey de Mithilā, con el rostro inclinado de vergüenza, lo consideró con sabiduría discerniente y no respondió palabra al brahmán.
12.223.11
पुनःपुनश्च तं विप्रश्चोदयामास सत्वरम् ।
ब्रूहि राजेन्द्र गच्छामि तव राज्या द्विवासितः ॥ १२.२२३.११ ॥
El brahmán lo apremió una y otra vez con prisa: Habla, oh señor de reyes; me voy, desterrado por segunda vez de tu reino.
12.223.12
ततो नृपो विचार्यैवमाह ब्राह्मणपुङ्गवम् ।
आवासो वा न मेऽस्त्यत्र सर्वा वा पृथिवी मम।
गच्छ वा तिष्ठ वा ब्रह्मन्निति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.२२३.१२ ॥
Entonces el rey, tras reflexionar, dijo a aquel mejor de los brahmanes: No tengo morada aquí, o bien toda la tierra es mía. Vete o quédate, oh brahmán: esta es mi resolución firme.
12.223.13
इत्युक्तः स तथा तेन मैथिलेन द्विजोत्तमः ।
अब्रवीत्तं महात्मानं राजानं मन्त्रिभिर्वृतम् ॥ १२.२२३.१३ ॥
Así interpelado por el rey de Mithilā, aquel mejor de los brahmanes habló al gran rey rodeado de sus ministros.
12.223.14
त्वमेवं पद्मनाभस्य नित्यं पक्षपदाहितः ।
अहो सिद्धार्थरूपोऽसि गमिष्ये स्वस्ति तेऽस्तु वै ॥ १२.२२३.१४ ॥
Tú siempre estás así del lado de Padmanābha. ¡Ah, tienes la forma de quien ha cumplido sus fines! Me voy; que te vaya bien.
12.223.15
इत्युक्त्वा प्रययौ विप्रस्तज्जिज्ञासुर्द्विजोत्तमान् ।
अदहच्चाग्निना तस्य मिथिलां भगवान्स्वयम् ॥ १२.२२३.१५ ॥
Habiendo dicho esto, el brahmán partió, deseando conocer aquello entre los mejores de los dos nacidos; y el bienaventurado mismo quemó Mithilā con fuego.
12.223.16
प्रदीप्यमानां मिथिलां दृष्ट्वा राजा न कम्पितः ।
जनैः स परिपृष्टस्तु वाक्यमेतदुवाच ह ॥ १२.२२३.१६ ॥
Al ver Mithilā en llamas, el rey no tembló. Preguntado por la gente, pronunció estas palabras.
12.223.17
अनन्तं वत मे वित्तं भाव्यं मे नास्ति किंचन ।
मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे किंचन दह्यते ॥ १२.२२३.१७ ॥
En verdad, mi riqueza es ilimitada; nada hay que sea realmente mío para perder. Cuando Mithilā arde, nada mío se quema.
12.223.18
तदस्य भाषमाणस्य श्रुत्वा श्रुत्वा हृदि स्थितम् ।
पुनः संजीवयामास मिथिलां तां द्विजोत्तमः ॥ १२.२२३.१८ ॥
Escuchando una y otra vez las palabras que él pronunciaba, las que yacían en su corazón, el mejor de los dos nacidos devolvió Mithilā a la vida de nuevo.
12.223.19
आत्मानं दर्शयामास वरं चास्नै दद्रौ पुनः ।
धर्मे तिष्ठस्व सद्भावो बुद्धिस्तेऽर्थे नराधिप ॥ १२.२२३.१९ ॥
Se mostró a sí mismo y de nuevo le concedió un don. Mantente firme en el dharma, oh señor de los hombres; que tu buena intención y tu mente permanezcan fijas en ese fin.
12.223.20
सत्ये तिष्ठस्व निर्विण्णः स्वस्ति तेऽस्तु व्रजाम्यहम् ।
इत्युक्त्वा भगवांश्चैनं तत्रैवान्तरधीयत।
एतत्ते कथितं राजन्किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२२३.२० ॥
Mantente firme en la verdad y desapegado; que tengas bienestar, pues ahora me voy. Dicho esto, el bienaventurado desapareció allí mismo. Oh rey, esto te ha sido narrado; ¿qué más deseas escuchar?