Mahābhārata · Adhyāya 12.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.232.1
शतक्रतुरथापश्यद्बलेर्दीप्तां महात्मनः ।
स्वरूपिणीं शरीराद्धि निष्क्रामन्तीं तदा श्रियम् ॥ १२.२३२.१ ॥
Entonces Indra, el de cien sacrificios, vio a la radiante Śrī, de forma visible, saliendo del cuerpo del magnánimo Bali.
12.232.2
तां दृष्ट्वा प्रभया दीप्तां भगवान्पाककशासनः ।
विस्मयोत्फुल्लनयनो बलिं पप्रच्छ वासवः ॥ १२.२३२.२ ॥
Al verla resplandeciente con su brillo, el bienaventurado Indra, castigador de Pāka, con los ojos abiertos de asombro, preguntó a Bali.
12.232.3
बले केयमपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
त्वत्तः स्थिता सकेयूरा दीप्यमाना स्वतेजसा ॥ १२.२३२.३ ॥
¡Oh Bali!, ¿quién es esta de cresta, que resplandece, apartada de ti, de pie con sus brazaletes, ardiendo con su propio esplendor?
12.232.4
न हीमामासुरीं वेद्मि न दैवीं च न मानुषीम् ।
त्वमेनां पृच्छ वा मा वा यथेष्टं कुरु वासव ॥ १२.२३२.४ ॥
No la conozco ni como asura, ni como deva, ni como humana. Pregúntale o no le preguntes, oh Vāsava, haz lo que desees.
12.232.5
का त्वं बलेरपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
अजानतो ममाचक्ष्व नामधेयं शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.५ ॥
¿Quién eres, resplandeciente de cresta, apartada de Bali? Oh tú de sonrisa pura, dime tu nombre, pues no lo sé.
12.232.6
का त्वं तिष्ठसि मामेवं दीप्यमाना स्वतेजसा ।
हित्वा दैत्यवरं सुभ्रु तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १२.२३२.६ ॥
Oh tú de hermosas cejas, ¿quién eres, que de pie ante mí así resplandeces con tu propio brillo, habiendo dejado al mejor de los daityas? Dímelo a mí, que te pregunto.
12.232.7
न मां विरोचनो वेद नायं वैरोचनो बलिः ।
आहुर्मां दुःसहेत्येवं विधित्सेति च मां विदुः ॥ १२.२३२.७ ॥
Virocana no me conoce, ni este Bali, hijo de Virocana. Me llaman «la insoportable» y también me conocen como «el deseo de ordenar».
12.232.8
भूतिर्लक्ष्मीति मामाहुः श्रीरित्येव च वासव ।
त्वं मां शक्र न जानीषे सर्वे देवा न मां विदुः ॥ १२.२३२.८ ॥
La gente me llama Bhūti, Lakṣmī, y también Śrī. Oh Vāsava, oh Śakra, tú no me conoces; ningún dios me conoce.
12.232.9
किमिदं त्वं मम कृते उताहो बलिनः कृते ।
दुःसहे विजहास्येनं चिरसंवासिनी सती ॥ १२.२३२.९ ॥
Oh Insoportable, ¿qué es esto? ¿Lo haces por mí o por Bali? Siendo una fiel compañera que ha morado largo tiempo con él, lo abandonas.
12.232.10
नो धाता न विधाता मां विदधाति कथंचन ।
कालस्तु शक्र पर्यागान्मैवं शक्रावमन्यथाः ॥ १२.२३२.१० ॥
Ni el creador ni el ordenador me disponen de ninguna manera. Es el tiempo, oh Śakra, el que ha pasado; no me desprecies así, oh Śakra.
12.232.11
कथं त्वया बलिस्त्यक्तः किमर्थं वा शिखण्डिनि ।
कथं च मां न जह्यास्त्वं तन्मे ब्रूहि शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.११ ॥
¿Cómo y por qué abandonaste a Bali, oh tú de la cresta? ¿Y cómo es que no me abandonarás a mí? Dímelo, oh tú de sonrisa pura.
12.232.12
सत्ये स्थिताऽस्मि दाने च व्रते तपसि चैव हि ।
पराक्रमे च धर्मे च पराचीनस्ततो बलिः ॥ १२.२३२.१२ ॥
Permanezco en la verdad, en la generosidad, en los votos y en la austeridad, y también en el valor y el dharma; por eso Bali se ha apartado.
12.232.13
ब्रह्मण्योऽयं पुरा भूत्वा सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
अभ्यसूयन्ब्राह्मणान्वै उच्छिष्टश्चास्पृशद्धृतम् ॥ १२.२३२.१३ ॥
Antes fue devoto de los brāhmaṇas, veraz y dueño de sus sentidos; pero llegó a envidiar a los brāhmaṇas, y estando contaminado por restos de comida tocó el ghee.
12.232.14
यज्ञशीलः सदा भूत्वा मामेव यजते स्वयम् ।
ततः प्रहाय मूढात्मा कालेनोपनिपीडितः ॥ १२.२३२.१४ ॥
Siempre dedicado al sacrificio, me adoraba a mí mismo; pero luego, con la mente extraviada y oprimido por el tiempo, me abandonó.
12.232.15
अपक्रान्ता ततः शक्र त्वयि वत्स्यामि वासव ।
अप्रमत्तेन धार्याऽस्मि तपसा विक्रमेण च ॥ १२.२३२.१५ ॥
Entonces me marché; oh Śakra, oh Vāsava, residiré en ti. Soy sostenida por quien está alerta, mediante la austeridad y el valor.
12.232.16
कोऽस्ति देवमनुष्येषु सर्वभूतेषु वा पुमान् ।
यस्त्वामेको विषहितुं शक्नुयात्कमलालये ॥ १२.२३२.१६ ॥
Entre dioses y hombres, o entre todos los seres, ¿qué hombre hay que pueda por sí solo soportarte, oh moradora del loto?
12.232.17
नैव देवो न गन्धर्वो नासुरो नं च न्राक्षसः ।
यो मामेको विषहितुं शक्तः कश्चित्पुरंदर ॥ १२.२३२.१७ ॥
Ni dios, ni gandharva, ni asura, ni rākṣasa, oh Purandara, hay alguien que por sí solo pueda soportarme.
12.232.18
तिष्ठेथा मयि नित्यं त्वं यथा तद्ब्रूहि मे शुभे ।
तत्करिष्यामि ते वाक्यमृतं तद्वक्तुमर्हसि ॥ १२.२३२.१८ ॥
Permanece siempre en mí; oh bienaventurada, dime cómo puede ser. Haré lo que digas; debes decir esa verdad.
12.232.19
स्थास्यामि नित्यं देवेन्द्र यथा त्वयि निबोध तत् ।
विधिना वेददृष्टेन चतुर्धा विभजस्व माम् ॥ १२.२३२.१९ ॥
Permaneceré siempre en ti, oh señor de los dioses; comprende esto. Divídeme en cuatro partes según la regla prescrita por el Veda.
12.232.20
अहं वै त्वां निधास्यामि यथाशक्ति यथाबलम् ।
न तु मेऽतिक्रमः स्याद्वै सदा लक्ष्मि तवान्तिके ॥ १२.२३२.२० ॥
Te colocaré según mi capacidad y mi fuerza; pero, oh Lakṣmī, mientras estés cerca de mí nunca debe haber transgresión por mi parte.
12.232.21
भूमिरेव मनुष्येषु धारिणी भूतभाविनी ।
सा ते पादं तितिक्षेत समर्था हीति मे मतिः ॥ १२.२३२.२१ ॥
Entre los hombres, solo la tierra es la que sostiene y la que da origen a todos los seres. Ella puede soportar tu pie, pues es capaz; ésa es mi opinión.
12.232.22
एष मे निहितः पादो योऽयं भूमौ प्रतिष्ठितः ।
द्वितीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२२ ॥
Este pie mío, que se asienta sobre la tierra, ya ha sido colocado. Por tanto, oh Śakra, coloca bien mi segundo pie.
12.232.23
आप एव मनुष्येषु द्रवन्त्यः परिधारणे ।
तास्ते पादं तितिक्षन्तामलमापस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२३ ॥
Entre los hombres, las aguas son las que fluyen y sostienen. Que ellas sostengan tu pie; las aguas bastan por sí solas para soportarlo.
12.232.24
एष मे निहितः पादो योऽयमप्सु प्रतिष्ठितः ।
तृतीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२४ ॥
Este pie mío, que se asienta en las aguas, ya ha sido colocado. Por tanto, oh Śakra, coloca bien mi tercer pie.
12.232.25
यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च यस्मिन्देवाः प्रतिष्ठिताः ।
तृतीयं पादमग्निस्ते सुधृतं धारयिष्यति ॥ १२.२३२.२५ ॥
En quien están establecidos los Vedas, los sacrificios y los dioses, el fuego sostendrá bien tu tercer pie.
12.232.26
एष मे निहितः पादो योऽयमग्नौ प्रतिष्ठितः ।
चतुर्थं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२६ ॥
Este pie mío, que está establecido en el fuego, por eso, oh Śakra, asienta bien mi cuarto pie.
12.232.27
ये वै सन्तो मनुष्येषु ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
तेते पादं तितिक्षन्तामलं सन्तस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२७ ॥
Aquellos buenos entre los mortales que son devotos de los brahmanes y dicen la verdad, que ellos soporten ese pie; los buenos son plenamente capaces de soportar.
12.232.28
एष मे निहितः पादो योऽयं सत्सु प्रतिष्ठितः ।
एवं हि निहितां शक्र भूतेषु परिधत्स्व माम् ॥ १२.२३२.२८ ॥
Este pie mío, que está establecido entre los buenos; así, oh Śakra, una vez asentada, sostenme entre los seres.
12.232.29
भूमिशुद्धिं ततः कृत्वा अद्भिः संतर्पयन्ति ये ।
भूतानि च यजन्त्यग्नौ तेषां त्वमनपायिनी ॥ १२.२३२.२९ ॥
Luego, aquellos que purifican la tierra y satisfacen con agua, y que sacrifican a los seres en el fuego, para ellos tú serás imperecedera.
12.232.30
ये क्रियाभिः सुरक्ताभिर्हेतुयुक्ताः समाहिताः ।
ज्ञानवन्तो विवत्सायां लब्धा माद्यन्ति योगिनः ॥ १२.२३२.३० ॥
Aquellos yoguis que, unidos por la razón y concentrados mediante ritos bien practicados, poseen conocimiento; habiéndolo obtenido, se alegran.
12.232.31
भूतानामिह यो वै त्वां मया विनिहितां सतीम् ।
उपहन्यात्स मे द्वेष्यस्तथा शृण्वन्तु मे वचः ॥ १२.२३२.३१ ॥
Quien entre los seres de aquí dañe a ti, la fiel que yo he colocado, me es odioso. Así que todos oigan mis palabras.
12.232.32
तथेति चोक्त्वा सा भ्रष्टा सर्वलोकनमस्कृता ।
वासवं पालयामास सा देवी कमलालया ॥ १२.२३२.३२ ॥
Diciendo «así sea», ella, reverenciada por todos los mundos, aunque caída, la diosa que habita en el loto protegió a Vāsava.
12.232.33
ततस्त्यक्तः श्रिया राजा दैत्यानां बलिरब्रवीत् ॥ १२.२३२.३३ ॥
Entonces Bali, rey de los Daitya, abandonado por Śrī, habló.
12.232.34
यावत्पुरस्तात्प्रतपेत्तावद्वै दक्षिणां दिशम् ।
पश्चिमां तावदेवापि तथोदीचीं दिवाकरः ॥ १२.२३२.३४ ॥
Mientras el sol arde en el este, tanto arde en el sur; igualmente arde en el oeste y también en el norte.
12.232.35
तथा मध्यंदिने सूर्यो नास्तमेति यदा तदा ।
पुनर्देवासुरं युद्धं भावि जेताऽस्मि वस्तदा ॥ १२.२३२.३५ ॥
Igualmente, cuando al mediodía el sol no se pone, entonces habrá de nuevo una batalla de dioses y asuras, y entonces yo seré el vencedor sobre vosotros.
12.232.36
सर्वलोकान्यदाऽऽदित्यो मध्यस्थस्तापयिष्यति ।
तदा देवासुरे युद्धे जेताऽहं त्वां शतक्रतो ॥ १२.२३२.३६ ॥
Cuando el sol, estando en el centro, abrase todos los mundos, entonces, en la batalla de dioses y asuras, oh Śatakratu, yo seré el vencedor sobre ti.
12.232.37
ब्रह्मणाऽस्मि समादिष्टो न हन्तव्यो भवानिति ।
तेन तेऽहं बले वज्रं न विमुञ्जामि मूर्धनि ॥ १२.२३२.३७ ॥
Por orden de Brahmā, no debes ser muerto; por ello no dejaré caer sobre tu cabeza mi rayo con toda mi fuerza.
12.232.38
यथेष्टं गच्छ दैत्येन्द्र स्वस्ति तेऽस्तु महासुर ॥ १२.२३२.३८ ॥
Ve como desees, señor de los Daitya; que tengas bienestar, gran Asura.
12.232.39
आदित्यो नैव तपिता कदाचिन्मध्यतः स्थितः ।
स्थापितो ह्यस्य समयः पूर्वमेव स्वयंभुवा ॥ १२.२३२.३९ ॥
El sol nunca se detiene en el medio para quemar; su tiempo fue fijado de antemano por Svayambhū.
12.232.40
अजस्रं परियात्येष सत्येनावतपन्प्रजाः ।
अयनं तस्य षण्मासा उत्तरं दक्षिणं तथा।
येन संयाति लोकेषु शीतोष्णे विसृजन्रविः ॥ १२.२३२.४० ॥
Este sol gira sin cesar, calentando a las criaturas por su verdad; su curso es de seis meses hacia el norte y seis meses hacia el sur, y por él recorre los mundos derramando frío y calor.
12.232.41
एवमुक्तस्तु दैत्येन्द्रो बलिरिन्द्रेण भारत ।
जगाम दक्षिणामाशामुदीचीं तु पुरंदरः ॥ १२.२३२.४१ ॥
Así lo dijo Indra, oh Bhārata; Bali, señor de los Daitya, se dirigió hacia el cuadrante sur, y Puraṃdara hacia el norte.
12.232.42
इत्येतद्बलिना गीतमनहंकारसंज्ञितम् ।
वाक्यं श्रुत्वा सहस्राक्षः स्वमेवारुरुहे तदा ॥ १२.२३२.४२ ॥
Habiendo oído estas palabras pronunciadas por Bali, llamadas 'libres de orgullo', el de mil ojos, Indra, entonces ascendió a su propio lugar.