ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.232.1
शतक्रतुरथापश्यद्बलेर्दीप्तां महात्मनः ।
स्वरूपिणीं शरीराद्धि निष्क्रामन्तीं तदा श्रियम् ॥ १२.२३२.१ ॥
ਤਦ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਬਲੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੋਈ ਤੇਜਸਵੀ, ਰੂਪਧਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
12.232.2
तां दृष्ट्वा प्रभया दीप्तां भगवान्पाककशासनः ।
विस्मयोत्फुल्लनयनो बलिं पप्रच्छ वासवः ॥ १२.२३२.२ ॥
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
12.232.3
बले केयमपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
त्वत्तः स्थिता सकेयूरा दीप्यमाना स्वतेजसा ॥ १२.२३२.३ ॥
ਹੇ ਬਲੀ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ, ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਪਾਈ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ ਕੌਣ ਹੈ?
12.232.4
न हीमामासुरीं वेद्मि न दैवीं च न मानुषीम् ।
त्वमेनां पृच्छ वा मा वा यथेष्टं कुरु वासव ॥ १२.२३२.४ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ, ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਜਾਂ ਨਾ ਪੁੱਛ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਜੋ ਚਾਹੇਂ ਕਰ।
12.232.5
का त्वं बलेरपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
अजानतो ममाचक्ष्व नामधेयं शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.५ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਬਲੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਦਮਕਦੀ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਅਣਜਾਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸ।
12.232.6
का त्वं तिष्ठसि मामेवं दीप्यमाना स्वतेजसा ।
हित्वा दैत्यवरं सुभ्रु तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १२.२३२.६ ॥
ਹੇ ਸੁਭ੍ਰੂ, ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੀ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ।
12.232.7
न मां विरोचनो वेद नायं वैरोचनो बलिः ।
आहुर्मां दुःसहेत्येवं विधित्सेति च मां विदुः ॥ १२.२३२.७ ॥
ਵਿਰੋਚਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਵੈਰੋਚਨ ਬਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ‘ਦੁਃਸਹਾ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ‘ਵਿਧਿਤਸਾ’ (ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.232.8
भूतिर्लक्ष्मीति मामाहुः श्रीरित्येव च वासव ।
त्वं मां शक्र न जानीषे सर्वे देवा न मां विदुः ॥ १२.२३२.८ ॥
ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਭੂਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਾਸਵ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
12.232.9
किमिदं त्वं मम कृते उताहो बलिनः कृते ।
दुःसहे विजहास्येनं चिरसंवासिनी सती ॥ १२.२३२.९ ॥
ਹੇ ਦੁਃਸਹੇ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਬਲੀ ਲਈ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਾਲ ਰਹੀ ਸਤੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈਂ।
12.232.10
नो धाता न विधाता मां विदधाति कथंचन ।
कालस्तु शक्र पर्यागान्मैवं शक्रावमन्यथाः ॥ १२.२३२.१० ॥
ਨਾ ਧਾਤਾ ਨਾ ਵਿਧਾਤਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਕਾਲ ਹੀ (ਮੈਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ); ਉਹ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰ।
12.232.11
कथं त्वया बलिस्त्यक्तः किमर्थं वा शिखण्डिनि ।
कथं च मां न जह्यास्त्वं तन्मे ब्रूहि शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.११ ॥
ਹੇ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ, ਤੂੰ ਬਲੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ? ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
12.232.12
सत्ये स्थिताऽस्मि दाने च व्रते तपसि चैव हि ।
पराक्रमे च धर्मे च पराचीनस्ततो बलिः ॥ १२.२३२.१२ ॥
ਮੈਂ ਸੱਚ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਪਰਾਕਰਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਲੀ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ) ਵਿਮੁਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
12.232.13
ब्रह्मण्योऽयं पुरा भूत्वा सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
अभ्यसूयन्ब्राह्मणान्वै उच्छिष्टश्चास्पृशद्धृतम् ॥ १२.२३२.१३ ॥
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸੇਵਕ, ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਜੂਠਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਿਓ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
12.232.14
यज्ञशीलः सदा भूत्वा मामेव यजते स्वयम् ।
ततः प्रहाय मूढात्मा कालेनोपनिपीडितः ॥ १२.२३२.१४ ॥
ਸਦਾ ਯੱਗਸ਼ੀਲ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਕਾਲ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
12.232.15
अपक्रान्ता ततः शक्र त्वयि वत्स्यामि वासव ।
अप्रमत्तेन धार्याऽस्मि तपसा विक्रमेण च ॥ १२.२३२.१५ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਚਲੀ ਗਈ; ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗੀ। ਚੌਕਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ, ਤਪ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਾਰਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
12.232.16
कोऽस्ति देवमनुष्येषु सर्वभूतेषु वा पुमान् ।
यस्त्वामेको विषहितुं शक्नुयात्कमलालये ॥ १२.२३२.१६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਤੈਨੂੰ ਸਹਾਰ ਸਕੇ, ਹੇ ਕਮਲਾਲਯੇ?
12.232.17
नैव देवो न गन्धर्वो नासुरो नं च न्राक्षसः ।
यो मामेको विषहितुं शक्तः कश्चित्पुरंदर ॥ १२.२३२.१७ ॥
ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਖਸ਼; ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਸਹਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
12.232.18
तिष्ठेथा मयि नित्यं त्वं यथा तद्ब्रूहि मे शुभे ।
तत्करिष्यामि ते वाक्यमृतं तद्वक्तुमर्हसि ॥ १२.२३२.१८ ॥
ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿ; ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.232.19
स्थास्यामि नित्यं देवेन्द्र यथा त्वयि निबोध तत् ।
विधिना वेददृष्टेन चतुर्धा विभजस्व माम् ॥ १२.२३२.१९ ॥
ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਾਂਗੀ; ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇ।
12.232.20
अहं वै त्वां निधास्यामि यथाशक्ति यथाबलम् ।
न तु मेऽतिक्रमः स्याद्वै सदा लक्ष्मि तवान्तिके ॥ १२.२३२.२० ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਦਿਆਂਗਾ। ਪਰ ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
12.232.21
भूमिरेव मनुष्येषु धारिणी भूतभाविनी ।
सा ते पादं तितिक्षेत समर्था हीति मे मतिः ॥ १२.२३२.२१ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
12.232.22
एष मे निहितः पादो योऽयं भूमौ प्रतिष्ठितः ।
द्वितीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२२ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ।
12.232.23
आप एव मनुष्येषु द्रवन्त्यः परिधारणे ।
तास्ते पादं तितिक्षन्तामलमापस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२३ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਸਹਿਣ; ਸਹਿਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
12.232.24
एष मे निहितः पादो योऽयमप्सु प्रतिष्ठितः ।
तृतीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२४ ॥
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਤੀਜਾ ਪੈਰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ।
12.232.25
यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च यस्मिन्देवाः प्रतिष्ठिताः ।
तृतीयं पादमग्निस्ते सुधृतं धारयिष्यति ॥ १२.२३२.२५ ॥
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੇਦ, ਯਗ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਤੀਜੇ ਪਾਦ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗੀ।
12.232.26
एष मे निहितः पादो योऽयमग्नौ प्रतिष्ठितः ।
चतुर्थं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२६ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਚੌਥੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਓ।
12.232.27
ये वै सन्तो मनुष्येषु ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
तेते पादं तितिक्षन्तामलं सन्तस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२७ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚਵਾਦੀ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਸ ਪੈਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ; ਸੰਤ ਸਹਿਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
12.232.28
एष मे निहितः पादो योऽयं सत्सु प्रतिष्ठितः ।
एवं हि निहितां शक्र भूतेषु परिधत्स्व माम् ॥ १२.२३२.२८ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਟਿਕਾਏ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ।
12.232.29
भूमिशुद्धिं ततः कृत्वा अद्भिः संतर्पयन्ति ये ।
भूतानि च यजन्त्यग्नौ तेषां त्वमनपायिनी ॥ १२.२३२.२९ ॥
ਫਿਰ ਭੂਮੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੋ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਹੇਂਗੀ।
12.232.30
ये क्रियाभिः सुरक्ताभिर्हेतुयुक्ताः समाहिताः ।
ज्ञानवन्तो विवत्सायां लब्धा माद्यन्ति योगिनः ॥ १२.२३२.३० ॥
ਜੋ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੇਤੂ-ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਮਾਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਗੀ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
12.232.31
भूतानामिह यो वै त्वां मया विनिहितां सतीम् ।
उपहन्यात्स मे द्वेष्यस्तथा शृण्वन्तु मे वचः ॥ १२.२३२.३१ ॥
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਤੈਨੂੰ, ਉਸ ਸਤੀ ਨੂੰ, ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਵੇਸ਼ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣਨ।
12.232.32
तथेति चोक्त्वा सा भ्रष्टा सर्वलोकनमस्कृता ।
वासवं पालयामास सा देवी कमलालया ॥ १२.२३२.३२ ॥
'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਮਸਕਾਰੀ ਗਈ ਉਹ, ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਕਮਲਾਲਯਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਾਸਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
12.232.33
ततस्त्यक्तः श्रिया राजा दैत्यानां बलिरब्रवीत् ॥ १२.२३२.३३ ॥
ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਬੋਲਿਆ।
12.232.34
यावत्पुरस्तात्प्रतपेत्तावद्वै दक्षिणां दिशम् ।
पश्चिमां तावदेवापि तथोदीचीं दिवाकरः ॥ १२.२३२.३४ ॥
ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਸਮਾਂ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ, ਓਨਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਰਜ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
12.232.35
तथा मध्यंदिने सूर्यो नास्तमेति यदा तदा ।
पुनर्देवासुरं युद्धं भावि जेताऽस्मि वस्तदा ॥ १२.२३२.३५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਜਦੋਂ ਅਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਤਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।
12.232.36
सर्वलोकान्यदाऽऽदित्यो मध्यस्थस्तापयिष्यति ।
तदा देवासुरे युद्धे जेताऽहं त्वां शतक्रतो ॥ १२.२३२.३६ ॥
ਜਦੋਂ ਆਦਿੱਤ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਵੇਗਾ, ਤਦ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।
12.232.37
ब्रह्मणाऽस्मि समादिष्टो न हन्तव्यो भवानिति ।
तेन तेऽहं बले वज्रं न विमुञ्जामि मूर्धनि ॥ १२.२३२.३७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
12.232.38
यथेष्टं गच्छ दैत्येन्द्र स्वस्ति तेऽस्तु महासुर ॥ १२.२३२.३८ ॥
ਹੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਉਵੇਂ ਜਾਓ। ਹੇ ਮਹਾਸੁਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
12.232.39
आदित्यो नैव तपिता कदाचिन्मध्यतः स्थितः ।
स्थापितो ह्यस्य समयः पूर्वमेव स्वयंभुवा ॥ १२.२३२.३९ ॥
ਸੂਰਜ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਤਪਦਾ। ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
12.232.40
अजस्रं परियात्येष सत्येनावतपन्प्रजाः ।
अयनं तस्य षण्मासा उत्तरं दक्षिणं तथा।
येन संयाति लोकेषु शीतोष्णे विसृजन्रविः ॥ १२.२३२.४० ॥
ਇਹ ਸੂਰਜ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮਾਰਗ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਚਲਦਾ ਹੈ।
12.232.41
एवमुक्तस्तु दैत्येन्द्रो बलिरिन्द्रेण भारत ।
जगाम दक्षिणामाशामुदीचीं तु पुरंदरः ॥ १२.२३२.४१ ॥
ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਪੁਰੰਦਰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ।
12.232.42
इत्येतद्बलिना गीतमनहंकारसंज्ञितम् ।
वाक्यं श्रुत्वा सहस्राक्षः स्वमेवारुरुहे तदा ॥ १२.२३२.४२ ॥
ਬਲੀ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਗਏ ਇਸ 'ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ' ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਇੰਦਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।