ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.232
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.232.1
शतक्रतुरथापश्यद्बलेर्दीप्तां महात्मनः ।
स्वरूपिणीं शरीराद्धि निष्क्रामन्तीं तदा श्रियम् ॥ १२.२३२.१ ॥
ସେତେବେଳେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମହାତ୍ମା ବଳିଙ୍କ ଶରୀରରୁ ବାହାରି ଆସୁଥିବା ଦୀପ୍ତିମୟ, ରୂପଧାରିଣୀ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
12.232.2
तां दृष्ट्वा प्रभया दीप्तां भगवान्पाककशासनः ।
विस्मयोत्फुल्लनयनो बलिं पप्रच्छ वासवः ॥ १२.२३२.२ ॥
ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭଗବାନ ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ବିସ୍ମୟରେ ବିସ୍ଫାରିତ ନୟନରେ ବଳିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
12.232.3
बले केयमपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
त्वत्तः स्थिता सकेयूरा दीप्यमाना स्वतेजसा ॥ १२.२३२.३ ॥
ହେ ବଳି, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, କେୟୂର ପିନ୍ଧି, ତୁମଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ କିଏ?
12.232.4
न हीमामासुरीं वेद्मि न दैवीं च न मानुषीम् ।
त्वमेनां पृच्छ वा मा वा यथेष्टं कुरु वासव ॥ १२.२३२.४ ॥
ଏ ଅସୁରଙ୍କ, ଦେବତାଙ୍କ କି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ, ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଏଙ୍କୁ ପଚାର ବା ନ ପଚାର, ହେ ବାସବ, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର।
12.232.5
का त्वं बलेरपक्रान्ता रोचमाना शिखण्डिनी ।
अजानतो ममाचक्ष्व नामधेयं शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.५ ॥
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ବଳିଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଝଲସୁଥିବା ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ତୁମେ କିଏ? ଅଜ୍ଞ ମୋତେ ତୁମ ନାମ କୁହ।
12.232.6
का त्वं तिष्ठसि मामेवं दीप्यमाना स्वतेजसा ।
हित्वा दैत्यवरं सुभ्रु तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ १२.२३२.६ ॥
ହେ ସୁଭ୍ରୁ, ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ତେଜରେ ଝଲସି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତୁମେ କିଏ? ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ ତାହା କୁହ।
12.232.7
न मां विरोचनो वेद नायं वैरोचनो बलिः ।
आहुर्मां दुःसहेत्येवं विधित्सेति च मां विदुः ॥ १२.२३२.७ ॥
ବିରୋଚନ ମୋତେ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଏହି ବୈରୋଚନ ବଳି ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ। ଲୋକେ ମୋତେ ‘ଦୁଃସହା’ ବୋଲନ୍ତି ଏବଂ ‘ବିଧିତ୍ସା’ (କରିବାର ଇଚ୍ଛା) ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।
12.232.8
भूतिर्लक्ष्मीति मामाहुः श्रीरित्येव च वासव ।
त्वं मां शक्र न जानीषे सर्वे देवा न मां विदुः ॥ १२.२३२.८ ॥
ଲୋକେ ମୋତେ ଭୂତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବୋଲନ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି। ହେ ବାସବ, ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଜାଣ ନାହଁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
12.232.9
किमिदं त्वं मम कृते उताहो बलिनः कृते ।
दुःसहे विजहास्येनं चिरसंवासिनी सती ॥ १२.२३२.९ ॥
ହେ ଦୁଃସହେ, ଏ କ'ଣ? ମୋ ପାଇଁ ନା ବଳି ପାଇଁ ତୁମେ ଏମିତି କରୁଛ? ଦୀର୍ଘକାଳ ସାଥୀ ରହିଥିବା ସତୀ ହୋଇ ତୁମେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ୁଛ।
12.232.10
नो धाता न विधाता मां विदधाति कथंचन ।
कालस्तु शक्र पर्यागान्मैवं शक्रावमन्यथाः ॥ १२.२३२.१० ॥
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ବିଧାତା ମୋତେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଶକ୍ର, କାଳ ହିଁ (ମୋତେ ଚଳାଏ); ତାହା ବିତିଗଲା। ହେ ଶକ୍ର, ଏପରି ମୋର ଅପମାନ କର ନାହିଁ।
12.232.11
कथं त्वया बलिस्त्यक्तः किमर्थं वा शिखण्डिनि ।
कथं च मां न जह्यास्त्वं तन्मे ब्रूहि शुचिस्मिते ॥ १२.२३२.११ ॥
ହେ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ, ତୁମେ ବଳିକୁ କେମିତି ଓ କାହିଁକି ଛାଡ଼ିଲ? ମୋତେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କାହିଁକି ଛାଡ଼ି ନ ଦେବ? ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।
12.232.12
सत्ये स्थिताऽस्मि दाने च व्रते तपसि चैव हि ।
पराक्रमे च धर्मे च पराचीनस्ततो बलिः ॥ १२.२३२.१२ ॥
ମୁଁ ସତ୍ୟରେ, ଦାନରେ, ବ୍ରତରେ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ; ପରାକ୍ରମ ଓ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ। ତେଣୁ ବଳି (ଏସବୁରୁ) ବିମୁଖ ହୋଇଛି।
12.232.13
ब्रह्मण्योऽयं पुरा भूत्वा सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
अभ्यसूयन्ब्राह्मणान्वै उच्छिष्टश्चास्पृशद्धृतम् ॥ १२.२३२.१३ ॥
ଏ ପୂର୍ବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜିତ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଈର୍ଷା କରି, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଥାଇ ଘିଅକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
12.232.14
यज्ञशीलः सदा भूत्वा मामेव यजते स्वयम् ।
ततः प्रहाय मूढात्मा कालेनोपनिपीडितः ॥ १२.२३२.१४ ॥
ସଦା ଯଜ୍ଞଶୀଳ ହୋଇ ସେ ନିଜେ ମୋତେ ହିଁ ପୂଜା କରୁଥିଲା; ପରେ ମୂଢ଼ଚିତ୍ତ ହୋଇ, କାଳ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ କଲା।
12.232.15
अपक्रान्ता ततः शक्र त्वयि वत्स्यामि वासव ।
अप्रमत्तेन धार्याऽस्मि तपसा विक्रमेण च ॥ १२.२३२.१५ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଚାଲିଗଲି; ହେ ଶକ୍ର, ହେ ବାସବ, ମୁଁ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବି। ସାବଧାନ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା, ତପ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ମୁଁ ଧାରଣ କରାଯାଏ।
12.232.16
कोऽस्ति देवमनुष्येषु सर्वभूतेषु वा पुमान् ।
यस्त्वामेको विषहितुं शक्नुयात्कमलालये ॥ १२.२३२.१६ ॥
ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କିଏ ଏଭଳି ପୁରୁଷ ଅଛି ଯେ ଏକା ତୁମକୁ ସହିପାରିବ, ହେ କମଳାଳୟେ?
12.232.17
नैव देवो न गन्धर्वो नासुरो नं च न्राक्षसः ।
यो मामेको विषहितुं शक्तः कश्चित्पुरंदर ॥ १२.२३२.१७ ॥
ଦେବତା ନୁହେଁ, ଗନ୍ଧର୍ବ ନୁହେଁ, ଅସୁର ନୁହେଁ, ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ହେ ପୁରନ୍ଦର, ମୋତେ ଏକା ସହିବାକୁ ସମର୍ଥ କେହି ନାହାଁନ୍ତି।
12.232.18
तिष्ठेथा मयि नित्यं त्वं यथा तद्ब्रूहि मे शुभे ।
तत्करिष्यामि ते वाक्यमृतं तद्वक्तुमर्हसि ॥ १२.२३२.१८ ॥
ତୁମେ ସଦା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ରୁହ; ହେ ଶୁଭେ, ତାହା କିପରି ହେବ ମୋତେ କୁହ। ତୁମ ବାକ୍ୟ ମୁଁ ପାଳିବି; ତୁମେ ତାହା ସତ୍ୟ ରୂପରେ କହିବା ଉଚିତ।
12.232.19
स्थास्यामि नित्यं देवेन्द्र यथा त्वयि निबोध तत् ।
विधिना वेददृष्टेन चतुर्धा विभजस्व माम् ॥ १२.२३२.१९ ॥
ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସର୍ବଦା ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ରହିବି; ତାହା ବୁଝ। ବେଦବିହିତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମୋତେ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭାଗ କର।
12.232.20
अहं वै त्वां निधास्यामि यथाशक्ति यथाबलम् ।
न तु मेऽतिक्रमः स्याद्वै सदा लक्ष्मि तवान्तिके ॥ १२.२३२.२० ॥
ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବି। କିନ୍ତୁ ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମ ସନ୍ନିଧାନରେ ମୋଠାରୁ କଦାପି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ନ ହେଉ।
12.232.21
भूमिरेव मनुष्येषु धारिणी भूतभाविनी ।
सा ते पादं तितिक्षेत समर्था हीति मे मतिः ॥ १२.२३२.२१ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ହିଁ ଧାରଣକାରିଣୀ ଓ ସକଳ ଭୂତର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ। ସେ ହିଁ ତୁମ ପାଦ ସହ୍ୟ କରିପାରିବେ; ସେ ସମର୍ଥା ବୋଲି ମୋର ମତ।
12.232.22
एष मे निहितः पादो योऽयं भूमौ प्रतिष्ठितः ।
द्वितीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२२ ॥
ଭୂମିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମୋର ଏହି ପାଦ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ହେ ଶକ୍ର, ତେଣୁ ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କର।
12.232.23
आप एव मनुष्येषु द्रवन्त्यः परिधारणे ।
तास्ते पादं तितिक्षन्तामलमापस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२३ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଧାରଣ କରୁଥିବା ହେଲା ଜଳ। ସେମାନେ ତୁମ ପାଦ ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ସହ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ।
12.232.24
एष मे निहितः पादो योऽयमप्सु प्रतिष्ठितः ।
तृतीयं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२४ ॥
ଜଳରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମୋର ଏହି ପାଦ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ହେ ଶକ୍ର, ତେଣୁ ମୋର ତୃତୀୟ ପାଦକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କର।
12.232.25
यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च यस्मिन्देवाः प्रतिष्ठिताः ।
तृतीयं पादमग्निस्ते सुधृतं धारयिष्यति ॥ १२.२३२.२५ ॥
ଯେଉଁଥିରେ ବେଦ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ତୁମ ତୃତୀୟ ପାଦକୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଧାରଣ କରିବେ।
12.232.26
एष मे निहितः पादो योऽयमग्नौ प्रतिष्ठितः ।
चतुर्थं शक्र पादं मे तस्मात्सुनिहितं कुरु ॥ १२.२३२.२६ ॥
ଏହା ମୋ ପାଦ, ଯାହା ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ହେ ଶକ୍ର, ସେଥିପାଇଁ ମୋ ଚତୁର୍ଥ ପାଦକୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କର।
12.232.27
ये वै सन्तो मनुष्येषु ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
तेते पादं तितिक्षन्तामलं सन्तस्तितिक्षितुम् ॥ १२.२३२.२७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସେମାନେ ସେହି ପାଦକୁ ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ସଜ୍ଜନମାନେ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
12.232.28
एष मे निहितः पादो योऽयं सत्सु प्रतिष्ठितः ।
एवं हि निहितां शक्र भूतेषु परिधत्स्व माम् ॥ १२.२३२.२८ ॥
ଏହା ମୋ ପାଦ, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହିପରି, ହେ ଶକ୍ର, ସ୍ଥାପିତ ମୋତେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କର।
12.232.29
भूमिशुद्धिं ततः कृत्वा अद्भिः संतर्पयन्ति ये ।
भूतानि च यजन्त्यग्नौ तेषां त्वमनपायिनी ॥ १२.२३२.२९ ॥
ତା'ପରେ ଭୂମି ଶୁଦ୍ଧ କରି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଯଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଅନପାୟିନୀ ରହିବ।
12.232.30
ये क्रियाभिः सुरक्ताभिर्हेतुयुक्ताः समाहिताः ।
ज्ञानवन्तो विवत्सायां लब्धा माद्यन्ति योगिनः ॥ १२.२३२.३० ॥
ଯେଉଁମାନେ ସୁନ୍ଦର ଅନୁରାଗରେ କରାଯାଇଥିବା କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ହେତୁଯୁକ୍ତ ଓ ସମାହିତ, ଜ୍ଞାନୀ ସେହି ଯୋଗୀମାନେ ଲାଭ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
12.232.31
भूतानामिह यो वै त्वां मया विनिहितां सतीम् ।
उपहन्यात्स मे द्वेष्यस्तथा शृण्वन्तु मे वचः ॥ १२.२३२.३१ ॥
ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ମୋ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାପିତ ତୁମକୁ, ସେଇ ସତୀକୁ, ହାନି କରେ, ସେ ମୋ ପାଇଁ ଦ୍ଵେଷ୍ୟ। ଏହିପରି ସେମାନେ ମୋ ବାକ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
12.232.32
तथेति चोक्त्वा सा भ्रष्टा सर्वलोकनमस्कृता ।
वासवं पालयामास सा देवी कमलालया ॥ १२.२३२.३२ ॥
'ଠିକ୍' ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନମସ୍କୃତା ସେ, ଭ୍ରଷ୍ଟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କମଳାଳୟା ଦେବୀ ବାସବଙ୍କୁ ପାଳନ କଲେ।
12.232.33
ततस्त्यक्तः श्रिया राजा दैत्यानां बलिरब्रवीत् ॥ १२.२३२.३३ ॥
ତା'ପରେ ଶ୍ରୀ ଦ୍ଵାରା ତ୍ୟକ୍ତ ଦୈତ୍ୟରାଜ ବଳି କହିଲେ।
12.232.34
यावत्पुरस्तात्प्रतपेत्तावद्वै दक्षिणां दिशम् ।
पश्चिमां तावदेवापि तथोदीचीं दिवाकरः ॥ १२.२३२.३४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରେ ଯେତେ ସମୟ ତପନ୍ତି, ସେତେ ସମୟ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ସେତିକି ସମୟ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପାନ୍ତି।
12.232.35
तथा मध्यंदिने सूर्यो नास्तमेति यदा तदा ।
पुनर्देवासुरं युद्धं भावि जेताऽस्मि वस्तदा ॥ १२.२३२.३५ ॥
ସେହିପରି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ନ ହେଲେ, ପୁଣି ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜିତିବି।
12.232.36
सर्वलोकान्यदाऽऽदित्यो मध्यस्थस्तापयिष्यति ।
तदा देवासुरे युद्धे जेताऽहं त्वां शतक्रतो ॥ १२.२३२.३६ ॥
ଆଦିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ତପାଇବେ, ସେତେବେଳେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ, ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜିତିବି।
12.232.37
ब्रह्मणाऽस्मि समादिष्टो न हन्तव्यो भवानिति ।
तेन तेऽहं बले वज्रं न विमुञ्जामि मूर्धनि ॥ १२.२३२.३७ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣ ବଧ ହେବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବଜ୍ର ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।
12.232.38
यथेष्टं गच्छ दैत्येन्द्र स्वस्ति तेऽस्तु महासुर ॥ १२.२३२.३८ ॥
ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାଆନ୍ତୁ। ହେ ମହାସୁର, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
12.232.39
आदित्यो नैव तपिता कदाचिन्मध्यतः स्थितः ।
स्थापितो ह्यस्य समयः पूर्वमेव स्वयंभुवा ॥ १२.२३२.३९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ କେବେବି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ତାପ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ସମୟ ସ୍ୱୟଂଭୂ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି।
12.232.40
अजस्रं परियात्येष सत्येनावतपन्प्रजाः ।
अयनं तस्य षण्मासा उत्तरं दक्षिणं तथा।
येन संयाति लोकेषु शीतोष्णे विसृजन्रविः ॥ १२.२३२.४० ॥
ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅବିରାମ ଘୂରନ୍ତି; ସତ୍ୟବଳରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ତାପ ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପଥ ଛଅ ମାସ ଉତ୍ତର ଓ ଛଅ ମାସ ଦକ୍ଷିଣ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା ବର୍ଷଣ କରି ଗମନ କରନ୍ତି।
12.232.41
एवमुक्तस्तु दैत्येन्द्रो बलिरिन्द्रेण भारत ।
जगाम दक्षिणामाशामुदीचीं तु पुरंदरः ॥ १२.२३२.४१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଏହିପରି କହିବାରୁ, ହେ ଭାରତ, ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ବଳି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ପୁରନ୍ଦର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ।
12.232.42
इत्येतद्बलिना गीतमनहंकारसंज्ञितम् ।
वाक्यं श्रुत्वा सहस्राक्षः स्वमेवारुरुहे तदा ॥ १२.२३२.४२ ॥
ବଳିଙ୍କ କହିଥିବା ଏହି 'ଅହଂକାରରହିତ' ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସେତେବେଳେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ।