マハーバーラタ · 章 12.236
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.236.1
किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपराक्रमः ।
प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२३६.१ ॥
どのような行い、どのような振る舞い、どのような学識、どのような武勇を備えた者が、プラクリティを超えた永遠のブラフマンの至高の境地に至るのか。
12.236.2
मोक्षधर्मेषु नियतो लध्वाहारो जितेन्द्रियः ।
प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं तत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२३६.२ ॥
解脱の教えに堅く従い、少食で感官を制した者は、プラクリティを超えた永遠のブラフマンの至高の境地に至る。
12.236.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
जैगीषव्यस्य संवादमसितस्य च भारत ॥ १२.२३६.३ ॥
ここでもまた人々はこの古い物語を語る。ジャイギーシャヴィヤとアシタの対話である、バーラタよ。
12.236.4
महादेवान्तरे वृत्तं देव्याश्चैवान्तरे तथा ।
यथावच्छृणु राजेन्द्र ज्ञानदं पापनाशनम् ॥ १२.२३६.४ ॥
王の中の王よ、マハーデーヴァと女神との間に起きたことをありのままに聞け。それは知識を与え、罪を滅ぼす。
12.236.5
जैगीषव्यं नहाप्रज्ञं धर्नाणामागतागमम् ।
अक्रुध्यन्तमहृष्यन्तमसितो देवलोऽब्रवीत् ॥ १२.२३६.५ ॥
ジャイギーシャヴィヤ——愚かではなく、誓戒を知り、怒りも喜びもしない者——に、アシタ・デーヴァラが語った。
12.236.6
न प्रीमसे बन्द्यमानो निन्द्यमानो न कुप्यसे ।
का ते प्रज्ञा कुतश्चैषा किं ते तस्याः परायणम् ॥ १२.२३६.६ ॥
称賛されても喜ばず、非難されても怒らない。お前の智慧はどのようなもので、どこから来たのか。その究極の目的はお前にとって何か。
12.236.7
इति तेनानुयुक्तः स तमृपाच महातपाः ।
महद्वाक्यप्रसंदिग्धं पुष्कलार्थपदं शुचि ॥ १२.२३६.७ ॥
このように彼に問われて、大苦行者は深遠で重い言葉、意味に富み清らかな言葉で彼に答えた。
12.236.8
या यतियौ परा निष्ठा या शान्तिः पुण्यकर्मणाम् ।
तां तेऽहं सं प्रवक्ष्यामि यां मां पृच्छसि वै द्विज ॥ १२.२३६.८ ॥
苦行者の最高の堅固さと、善行をなす者の寂静——汝が私に問うているそれを、再生者よ、私は汝に余すことなく説こう。
12.236.9
निन्वत्सु वा सप्ता नित्यं प्रशंसत्सु च देवल ।
निहवन्ति च ये तेषां समयं सुकृतं च यत् ॥ १२.२३६.९ ॥
デーヴァラよ、常に非難する者と称賛する者の間にあって、彼らの約束と善行を否定する者たち——
12.236.10
उक्ताश्च न विवक्ष्यन्ति वक्तारमहिते हितम् ।
प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिणः ॥ १२.२३६.१० ॥
語りかけられても、語る者が害になることを言おうと益になることを言おうと、彼らは応じようとしない。また賢者は、打つ者を打ち返すことを望まない。
12.236.11
नाप्राप्तमनुशोचन्ति प्राप्तकालानि कुर्वते ।
न चातीतानि शोचन्ति न चैतान्प्रतिजानते ॥ १२.२३६.११ ॥
得られなかったものを嘆くことはない。ふさわしい時が来れば行動する。過ぎ去ったものを嘆くこともなく、それらを自分のものとして認めることもない。
12.236.12
संप्राप्तानां च पूज्यानां कामादर्थेषु देवल ।
यथोपपत्तिं कुर्वन्ति शक्तिमन्तो धृतव्रताः ॥ १२.२३६.१२ ॥
デーヴァラよ、来訪した尊ぶべき人々に対して、また欲望に動かされて財物の事に関しても、力ある者と誓戒に堅固な者は、ふさわしい仕方で振る舞う。
12.236.13
पक्वविद्या महाप्राज्ञा जितक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
मनसा कर्मणा वाचा नापराध्यन्ति कस्यचित् ॥ १२.२३६.१३ ॥
知識が成熟し、大いなる智慧を持ち、怒りを克服し、感覚を制御した者たちは、心においても、行いにおいても、言葉においても、誰にも過ちを犯さない。
12.236.14
अनीर्षवो न चोन्योन्यं विहिंसन्ति कदाचन ।
न च जातूपतप्यन्ते धीराः परसमृद्धिभिः ॥ १२.२३६.१४ ॥
嫉妬のない者たちは互いを決して害さず、堅固な者たちは他者の繁栄によって決して悩まされない。
12.236.15
निन्दाप्रशंसे चात्यर्थं न वदन्ति परस्य च ।
न च निन्दाप्रशंसाभ्यां विक्रियन्ते कदाचन ॥ १२.२३६.१५ ॥
彼らは他人を過度に非難も称賛もせず、非難や称賛によって決して動揺しない。
12.236.16
सर्वतश्च प्रशान्ता ये सर्वभूतहिते रताः ।
न कुध्यन्ति स हृष्यन्ति नापराध्यन्ति कस्यचित् ॥ १२.२३६.१६ ॥
あらゆる面で寂静であり、すべての生き物の利益に喜びを見いだす者は、怒らず、喜ばず、誰にも過ちを犯さない。
12.236.17
विमुच्य हृदयग्रन्थिं चङ्कम्यन्ते यथासुखम् ।
न चैषां बान्धवाः सन्ति ये चान्येषां च बान्धवाः ॥ १२.२३६.१७ ॥
心の結び目を解き放って、彼らは心のままに歩き回る。彼らには親族がおらず、他者の親族でもない。
12.236.18
अमित्राश्च न सन्त्येषां ये चामित्रा न कस्यचित् ।
य एवं कुर्वते मर्त्याः सुखं जीवन्ति सर्वदा ॥ १२.२३६.१८ ॥
彼らには敵がいない。誰の敵でもない者は、彼らの敵でもない。このように行う人間は、常に幸福に生きる。
12.236.19
ये धर्मं चानुरुध्यन्ते धर्मज्ञा द्विजसत्तमाः ।
ये ह्यतो विच्युता मार्गात्ते हृष्यन्त्युद्विजन्ति च ॥ १२.२३६.१९ ॥
法を知る最も優れた再生族は法に従い、この道から外れた者は喜び、また動揺する。
12.236.20
आस्थितस्तमहं मार्गमसूयिष्यामि कं कथम् ।
निन्द्यमानः प्रशस्तो वा हृष्येयं केन हेतुना ॥ १२.२३६.२० ॥
その道に立つ私は、誰をどのように非難するというのか。非難されようと称賛されようと、何の理由で喜ぶというのか。
12.236.21
यद्यदिच्छन्ति तत्तस्मादधिगच्छन्ति मानवाः ।
न मे निन्दाप्रशंसाभ्यां ह्रासवृद्धी भविष्यतः ॥ १२.२३६.२१ ॥
人は望むものを、まさにそこから得る。非難も称賛も、私に減少も増大ももたらさない。
12.236.22
अमृतस्येव संतृप्येदवमानस्य तत्त्ववित् ।
विषस्येवोद्विजेन्नित्यं संमानस्य विचक्षणः ॥ १२.२३६.२२ ॥
真理を知る者は侮辱を甘露のように味わって満足し、賢者は敬意を毒のように常に避けるべきである。
12.236.23
अवज्ञातः सुखं शेते इह चामुत्र चोभयोः ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो योऽवमन्ता स बुध्यते ॥ १२.२३६.२३ ॥
軽んじられた者は、この世でもあの世でも安らかに眠る。あらゆる罪から解放された者が人を軽んじるとき、その者は悟る。
12.236.24
परां गतिं च ये केचित्प्रार्थयन्ति मनीषिणः ।
एतद्व्रतं समाश्रित्य सुखमेधन्ति ते जनाः ॥ १२.२३६.२४ ॥
至高の境地を求める賢者たちは、この誓いを身に受けて、安楽のうちに栄えるのである。
12.236.25
सर्वतश्च समाहृत्य क्रतून्सर्वाञ्जितेन्द्रियः ।
प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत्परं प्रकृतेर्ध्रुवम् ॥ १२.२३६.२५ ॥
あらゆる供犠をあらゆる方面から集め、感官を制した者は、プラクリティを超えた、不動のブラフマンの最高の境地に達する。
12.236.26
नास्य देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः ।
पदमन्ववरोहन्ति प्राप्तस्य परमां गतिम् ॥ १२.२३६.२६ ॥
最高の境地に達した者の足跡には、神々もガンダルヴァも、ピシャーチャも、ラークシャサも続くことができない。
12.236.27
एतच्छ्रुत्वा मुनेस्तस्य वचनं देवलस्तथा ।
तदधीनो भवच्छिष्यः सर्वद्वन्द्वविनिष्ठितः ॥ १२.२३६.२७ ॥
その聖者の言葉を聞いて、デーヴァラもまた彼に従う弟子となり、あらゆる対立を超えて安住した。
12.236.28
अथान्यत्तु पुरावृतं जैगीषव्यस्य धीमतः ।
शृणु राजन्नवहितः सर्वज्ञानसमन्वितः ॥ १२.२३६.२८ ॥
さて王よ、あらゆる知を備えたあなたよ、賢者ジャイギーシャヴィヤの別の古い物語を、心して聞きなさい。
12.236.29
यमाहुः सर्वलोकेशं सर्वलोकनमस्कृतम् ।
अष्टमूर्ति जगन्मूर्तिमिष्टसंधिविभूषितम्
यं प्राप्ता न विषीदन्ति न शोचन्त्युद्विजन्ति च ॥ १२.२३६.२९ ॥
諸世界の主と呼ばれ、諸世界に礼拝され、八つの姿をもち、宇宙を身体とし、望ましい結合によって飾られたお方——それを得た者は、落胆せず、嘆かず、怖じ恐れることもない。
12.236.30
यस्य स्वाभाविकी शक्तिरिदं विश्वं चराचरम् ।
याति सज्जति सर्वात्मा स देवः परमेश्वरः ॥ १२.२३६.३० ॥
その本来の力によって、この動くものと動かぬものからなる宇宙が運行し、結びつく——一切の自己であるその神こそ、最高の主である。
12.236.31
मेरोरुत्तरपूर्वे तु सर्वरत्नविभूषिते ।
अचिन्त्ये विमले स्थाने सर्वर्तुकुसुमान्विते ॥ १२.२३६.३१ ॥
メール山の北東、あらゆる宝玉で飾られ、思議し難く清浄な場所、あらゆる季節の花に満ちた所。
12.236.32
वृक्षैश्च शोभिते नित्यं दिव्यवायुसमीरिते ।
नानाभूतगणैर्युक्तः सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १२.२३६.३२ ॥
常に木々に飾られ、天の風に揺らされ、数多くの存在の群れを伴い、すべての神々に礼拝される。
12.236.33
तत्र विद्याधरगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
लोकपालाः समुद्राश्च नद्यः शैलाः सरांसि च ॥ १२.२३६.३३ ॥
そこには、ヴィディヤーダラの群れ、ガンダルヴァとアプサラスの群れ、世界の守護神たち、海、川、山々、湖がある。
12.236.34
ऋषयो वालखिल्याश्च यज्ञाः स्तोभाह्वयास्तथा ।
उपासांचक्रिरे देवं प्रजानां पतयस्तथा ॥ १२.२३६.३४ ॥
聖仙たち、ヴァーラキリヤ、祭祀、ストーバと呼ばれる者たち、そして同じく諸生物の主たちが、その神を礼拝した。
12.236.35
तत्र रुद्रो महादेवो देव्या चैव सहोमया ।
आस्ते वृषध्वजः श्रीमान्सोमसूर्याग्निलोचनः ॥ १२.२३६.३५ ॥
そこには偉大な神ルドラが女神ウマーと共に住む。牛旗の主、輝ける者、月と太陽と火を両眼とする者。
12.236.36
तत्रैवं देवमालोक्य देवी धात्री विभावरी ।
उमा देवी परेशानमपृच्छद्विनयान्विता ॥ १२.२३६.३६ ॥
そこで神をこのように見た後、養育者であり夜のような女神ウマーは、謙虚さに満ちて、至高の主に尋ねた。
12.236.37
अर्थः कोऽथार्थशक्तिः का भगवन्ब्रूहि मेऽर्थितः ।
तयैवं परिपृष्टोऽसौ प्राह देवो महेश्वरः ॥ १२.२३६.३७ ॥
意味（アルタ）とは何か、アルタの力とは何か。尊き方よ、どうか私に教えてください、お願いします。そう問われて、偉大な神マヘーシュヴァラは語った。
12.236.38
अर्थोऽहमर्थशक्तिस्त्वं भोक्ताऽहं भोज्यमेव च ।
रूपं विद्धि महाभागे प्रकृतिस्त्वं परो ह्यहम् ॥ १२.२३६.३८ ॥
私はアルタ、あなたはアルタの力。私は享受する者であり、享受される対象も私である。偉大なる幸運の方よ、これを形として知れ。あなたは根源の自性、そして私は至上者である。
12.236.39
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा ह्यहं यज्ञस्तथैव च ।
आवयोर्न च भेदोऽस्ति परमार्थस्ततोऽबले।
तथापि विद्मस्ते भेदं किं मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२३६.३९ ॥
私はヴィシュヌであり、ブラフマーであり、そして祭祀でもある。我々二者のあいだに違いはない。これが最高の真理である。しかし、か弱き者よ、我々はあなたの違いを知っている——なぜ私に問うのか。
12.236.40
एवमुक्ता ततः प्राह ह्यधिकं ह्येतयोर्वद ।
श्रेष्ठं वेद महादेव नम इत्येव भामिनी ॥ १२.२३६.४० ॥
そう言われて、その輝かしい女神は言った。「偉大な神よ、この二者のうちどちらが優れているのかをお教えください。何が最善かは私にも分かっています——『礼拝』です。」
12.236.41
तदन्तरे स्थितो विद्वान्वसुरूपो महामुनिः ।
जैगीषव्यः स्मयन्प्राह ह्यर्थ इत्येव नादयन् ॥ १२.२३६.४१ ॥
そのとき、そこに立っていたヴァス神の姿の学識ある大聖者ジャイギーシャヴィヤは、微笑んで言った。「アルタ」と、その言葉を響かせながら。
12.236.42
श्रेष्ठोन्योऽस्मान्महीपिण्डा तल्लीना शक्तिरापरा ।
मुद्रिकादिविशेषेण विस्तृता संभृतेति च ॥ १२.२३६.४२ ॥
これらよりもさらに優れたものがある。それは大地の塊に融け込んだ、もう一つの力である。印章指輪などの特別な手段によって、それは広げられ、集められる。
12.236.43
तच्छ्रुत्वा वचनं देवी कोसावित्यब्रवीद्रुषा ।
वाक्यमस्याद्य संभङ्क्त्वा प्रोक्तवानिति शंकरम् ॥ १२.२३६.४३ ॥
それを聞いた女神は怒って言った、「彼は何者か？」今日、彼は自分の言葉を破ってシャンカラにこう言ったのだ。
12.236.44
तच्छ्रुत्वा निर्गतो धीमानाश्रमं स्वं महामुनिः ।
स्थानात्स्वर्गगणे विद्वान्योगैश्वर्यसमन्वितः ॥ १२.२३६.४४ ॥
それを聞いて、その賢い大聖者は自分の庵を去った。天界の群れの場所から来た学識ある彼は、ヨーガの自在力を備えていた。
12.236.45
ततः प्रहस्य भगवान्सर्वपापहरो हरः ।
प्राह देवीं प्रशान्तात्मा जैगीषव्यो महामुनिः ॥ १२.२३६.४५ ॥
そこで笑って、すべての罪を除く世尊ハラは女神に語った。心の静まった大聖者ジャイギーシャヴィヤが語った。
12.236.46
भक्तो मम सखा चैव शिष्यश्चात्र महामुनिः ।
जैगीषव्य इति ख्यातः प्रोक्त्वासा निर्गतः शुभे ॥ १२.२३६.४६ ॥
この人は私の信者であり、友であり、弟子でもある。ここで偉大な聖者はジャイギーシャヴィヤとして知られている。吉祥なる女よ、そう言って彼は去った。
12.236.47
तच्छ्रुत्वा साऽथ संक्रुद्धा न न्याय्यं तेन वै कृतम् ।
विकृताऽहं त्वया देव मुनिना च तथाकृता ॥ १२.२३६.४७ ॥
それを聞いて彼女は大いに怒った。彼のしたことは正しくない。神よ、あなたと聖者は私をこのように侮辱したのだ。
12.236.48
अतज्ञादयदेवेश मध्ये प्राप्तं न तच्छ्रुतम् ।
तच्छ्रुत्वा भगवानाह महादेवः पिनाकधृत् ॥ १२.२३६.४८ ॥
神々の主よ、無知のゆえにあなたが聞いていなかったことが途中で現れた。それを聞いて、ピナーカ弓を持つ世尊マハーデーヴァは語った。
12.236.49
निरपेक्षो मुनिर्योगी मामुपाश्रित्य संस्थितः ।
निर्द्वन्द्वः सततं धीमान्समरूपस्वभावधृत् ॥ १२.२३६.४९ ॥
執着のない聖者であり、ヨーガ行者である彼は、私に拠り所を求めて留まっている。相対の対立を超え、常に賢明で、等しい姿と本性を保つ者である。
12.236.50
तस्मात्क्षमस्व तं देवि रक्षितव्यस्त्वया च सः ॥ १२.२३६.५० ॥
ゆえに女神よ、彼を赦したまえ。そして彼はあなたによって守られるべきだ。
12.236.51
इत्युक्ता प्राह सा देवी मुनेस्तस्य महात्मनः ।
निराशत्वमहं द्रष्टुमिच्छाम्यन्तकनाशन ॥ १२.२३६.५१ ॥
そう言われて、女神はその偉大な魂の聖者に言った。死を滅ぼす者よ、私は彼の無望の境地を見たい。
12.236.52
तथेति चोक्त्वा तां देवो वृषमारुह्य सत्वरम् ।
देवगन्धर्वसङ्घैश्च स्तूयमानो जगत्पतिः ॥ १२.२३६.५२ ॥
彼女に「そうであれ」と言って、神は速やかに雄牛に乗り、神々とガンダルヴァの群れに讃えられながら、世界の主は去った。
12.236.53
अजरामरशुद्धात्मा यत्रास्ते स महामुनिः ।
इतस्ततः समाहृत्य वीरसंघैर्महायशाः ॥ १२.२३६.५३ ॥
老いず死なず魂清らかなその大聖者が住まうところへ、この名高き者は四方から勇士の群れを集めた。
12.236.54
देहप्रावरणार्थं वै संसरन्स तदा मुनिः ।
प्रत्युद्गम्य महादेवं यथार्हं प्रतिपूज्य च।
पुनः स पूर्ववत्कथां सूच्या सूत्रेण सूचयत् ॥ १२.२३६.५४ ॥
そのとき、身を覆うために歩き回っていた聖者は、偉大な神を迎え、相応しく礼拝し、再び以前のように針と糸で物語を縫い続けた。
12.236.55
तमाह भगवाञ्शंभुः किं प्रदास्यामि ते मुने ।
वृणीष्व मत्तः सर्वं त्वं जैगीषव्य यदीच्छसि ॥ १२.२३६.५५ ॥
尊き シャンブ は彼に言った。「聖者よ、お前に何を与えようか。ジャイギーシャヴィヤよ、望むものは何でも私に恩寵として求めよ。」
12.236.56
नावलोकयमानस्तु देवदेवं महामुनिः ।
अनवाप्तं न पश्यामि त्वत्तो गोवृषभध्वज।
कृतार्थः परिपूर्णोऽहं यत्ते कार्यं तु गम्यताम् ॥ १२.२३६.५६ ॥
偉大な聖者は神々の神を見つめて言った。「牛旗を掲げる御方よ、あなたから得られぬものは私には見えません。私は目的を果たし、満たされています。どうかあなたのお務めをお進めください。」
12.236.57
प्रहसंस्तु पुनः शर्वो वृणीष्वेति तमब्रवीत् ।
अवश्यं हि वरो प्रत्तः श्राव्यं वरमनुत्तमम् ॥ १२.२३६.५७ ॥
するとシャルヴァは笑いながら再び彼に言った。「選べ。必ずやお前に恩寵を与えよう、聞くに値する最上の恩寵を。」
12.236.58
जैगीषव्यस्तमाहेदं श्रोतव्यं च त्वया मम ।
सूचीमनु महादेव सूत्रं समनुगच्छतः ॥ १२.२३६.५८ ॥
ジャイギーシャヴィヤは彼に言った。「大神よ、針に従う糸のように、あなたは私からこれを聞くべきです。」
12.236.59
ततः प्रहस्य भगवान्गौरीमालोक्य शङ्करः ।
स्वस्थानं प्रययौ हृष्टः सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १२.२३६.५९ ॥
するとシャンカラ尊は笑い、ガウリーを見やり、喜ばしく、すべての神々に礼拝されながら、自らの住処へと去られた。
12.236.60
एतत्ते कथितं राजन्यस्मात्त्वं परिपृच्छसि ।
निर्द्वन्द्वा योगिनो नित्याः सर्वशस्ते स्वयंभुवः ॥ १२.२३६.६० ॥
王よ、あなたが尋ねるので、これを語ったのです。ヨーガ行者は対立の対を超え、永遠であり、あらゆる点で自ら存在する者です。