มหาภารตะ · อัธยายะ 12.237
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.237.1
प्रियः सर्वस्य लोकस्य सर्वसत्वाभिनन्दितः ।
गुणैः सर्वैरुपेतश्च को न्वस्ति भुवि मानवः ॥ १२.२३७.१ ॥
ใครในโลกนี้เล่าที่เป็นที่รักของโลกทั้งมวล เป็นที่ยกย่องของสรรพสัตว์ และประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวง
12.237.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि पृच्छतो भरतर्षभ ।
उग्रसेनस्य संवादं नारदे केशवस्य च ॥ १२.२३७.२ ॥
ข้าจะเล่าบทสนทนาของท้าวอุครเสนกับพระนารทและพระเกศวะให้ท่านฟังในที่นี้ โอ้ผู้เป็นวัวแห่งภรตวงศ์ ในเมื่อท่านถาม
12.237.3
यस्य संकल्पते लोको नारदस्य प्रकीर्तने ।
मन्ये स गुणसंपन्नो ब्रूहि तन्मम पृच्छतः ॥ १२.२३७.३ ॥
ข้าเห็นว่าผู้ที่โลกลงความเห็นตรงกันเมื่อกล่าวถึงพระนารท ผู้นั้นย่อมประกอบด้วยคุณธรรม จงบอกเรื่องนั้นแก่ข้าที่ถามอยู่นี้เถิด
12.237.4
कुकुराधिप यान्मन्ये शृणु तान्मे विवक्षतः ।
नारदस्य गुणान्साधून्संक्षेपेण नराधिप ॥ १२.२३७.४ ॥
โอ้เจ้าแห่งกุกุระ จงฟังคุณธรรมของพระนารทที่ข้าเห็นว่าดีงามนั้น ข้าจะกล่าวโดยย่อ โอ้เจ้าแห่งมนุษย์
12.237.5
न चारित्रनिमित्तोऽस्याहंकारो देहपातनः ।
अभिन्नश्रुतचारित्रस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.५ ॥
ความทะนงตนของท่านมิได้เกิดจากความประพฤติที่จะนำกายไปสู่ความพินาศ การศึกษาและความประพฤติของท่านไม่แยกจากกัน เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.6
अरतिः क्रोधचापल्ये भयं नैतानि नारदे ।
अदीर्घसूत्रः शूरश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.६ ॥
ในพระนารทไม่มีความไม่ยินดี ความโกรธ ความวอกแวก หรือความกลัว ท่านไม่ชักช้า กล้าหาญ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.7
उपास्यो नारदो बाढं वाचि नास्य व्यतिक्रमः ।
कामतो यदि वा लोभात्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.७ ॥
พระนารทควรได้รับการเคารพบูชา ในวาจาของท่านไม่เคยมีความผิดพลาด ไม่ว่าจะเพราะความอยากหรือความโลภ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.8
अध्यात्मविधितत्त्वज्ञः क्षान्तः शक्तो जितेन्द्रियः ।
ऋजुश्च सत्यवादी च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.८ ॥
ผู้ที่รู้แจ้งสัจธรรมแห่งพิธีกรรมภายในตน มีความอดทน มีความสามารถ ข่มใจได้ ซื่อตรง และพูดความจริง เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.9
तेजसा यशसा बुद्ध्या ज्ञानेन विनयेन च ।
जन्मना तपसा वृद्धस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.९ ॥
ผู้ที่เจริญด้วยรัศมี เกียรติยศ สติปัญญา ความรู้ และความถ่อมตน ทั้งด้านชาติกำเนิดและตบะ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.10
सुशीलः सुखसंवेशः सुभोजः स्वादरः शुचिः ।
सुवाक्यश्चाप्यनीर्ष्यश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१० ॥
ผู้มีความประพฤติดี อยู่ร่วมด้วยได้อย่างสบาย พอใจในอาหารที่ได้รับ เคารพรสอาหาร บริสุทธิ์ มีวาจาอ่อนหวาน และไม่ริษยา เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.11
कल्याणं कुरुते बाढं पापमस्मिन्न विद्यते ।
न प्रीयते परानर्थैस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.११ ॥
ท่านทำแต่ความดีเสมอ ไม่มีความชั่วในตัวท่าน และไม่ยินดีในความเสียหายของผู้อื่น เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.12
वेदश्रूतिभिराख्यानैरर्थानभिजिगीषति ।
तितिक्षुरनवज्ञश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१२ ॥
ผู้ที่แสวงหาจุดหมายของตนด้วยพระเวท สิ่งที่ได้ฟังมา และเรื่องเล่า ผู้อดทนและไม่ดูหมิ่นผู้ใด เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.13
समत्वाच्च प्रियो नास्ति नाप्रियश्च कथंचन ।
मनोऽनुकूलवादी च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१३ ॥
เพราะความเที่ยงธรรม ท่านไม่มีผู้เป็นที่รักหรือผู้ไม่เป็นที่รักเลยแม้แต่น้อย และท่านพูดจาให้ใจเป็นที่พอใจ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.14
बहुश्रुतश्चित्रकथः पण्डितोऽनलसोऽशठः ।
अदीनोऽक्रोधनोऽलुब्धस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१४ ॥
ผู้มีความรู้กว้างขวาง เล่าเรื่องอัศจรรย์ มีปัญญา ไม่เกียจคร้าน ซื่อสัตย์ ไม่ท้อแท้ ไม่โกรธ และไม่โลภ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.15
नार्थे धने वा कामे वा भूतपूर्वोऽस्य विग्रहः ।
दोषाश्चास्य समुच्छिन्नास्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१५ ॥
ท่านไม่เคยมีการทะเลาะวิวาทเพราะเหตุแห่งประโยชน์ ทรัพย์ หรือกาม และโทษของท่านก็ถูกตัดขาดสิ้นแล้ว เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.16
दृढभक्तिरनिन्द्यात्मा श्रुतवाननृशंसवान् ।
वीतसंमोहदोषश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१६ ॥
ผู้มีความภักดีมั่นคง มีจิตใจไม่ถูกติเตียน มีความรู้ มีเมตตา และพ้นจากโทษแห่งความหลง เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.17
असक्तः सर्वसङ्गेषु सक्तात्मेव च लक्ष्यते ।
अदीर्घसंशयो वाग्मी तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१७ ॥
ท่านไม่ติดข้องในสิ่งที่ยึดเหนี่ยวทั้งปวง แต่ดูเหมือนมีจิตที่ยึดเหนี่ยว ความสงสัยของท่านคลายได้รวดเร็ว และท่านเป็นนักพูดที่คมคาย เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.18
समाधिर्नास्य कामार्थै नात्मानं स्तौति कर्हिचित् ।
अनीर्षुर्मृदुसंवादस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१८ ॥
สมาธิของท่านไม่แตกสลายเพราะกามหรือทรัพย์ และท่านไม่เคยสรรเสริญตนเองเลย ปราศจากความริษยา พูดจาอ่อนโยน เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.19
नाहंकारे मुक्तिरस्य चारित्रे बुद्धिरास्थिता ।
वेदार्थविद्विभागेन यज्ञविद्योगवित्कविः।
भक्तिमान्य सदा विद्वांस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१९ ॥
การหลุดพ้นของท่านมิได้อยู่ที่ความถือตัว ปัญญาของท่านตั้งมั่นอยู่ในความประพฤติที่ถูกต้อง ท่านรู้ความหมายของพระเวท ชำนาญในยัญและโยคะ เป็นกวี มีภักดี และเป็นผู้รู้อยู่เสมอ ท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.20
त्रिगुणं गुणभोक्तारं पञ्चयज्ञात्मकं तथा ।
यथावत्स विजानाति तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२० ॥
ผู้ที่รู้โดยถูกต้องถึงธรรมชาติสามประการ ผู้เสวยคุณทั้งหลาย และอาตมันที่ประกอบด้วยยัญห้าประการ เพราะเหตุนั้นท่านจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.21
कल्याणं कुरुते बाढं पापमस्मिन्न विद्यते ।
न प्रीयते परानर्थैस्तस्मात्सर्वत्र पूज्यते ॥ १२.२३७.२१ ॥
เขาย่อมทำความดีอย่างแน่นอน ความชั่วไม่มีอยู่ในเขา เขาไม่ยินดีในผลประโยชน์ของผู้อื่น เพราะเหตุนั้น เขาจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.22
लोकस्य विविधं चित्तं प्रेक्षते चाप्यकुत्सयन् ।
संसर्गविद्याकुशलस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२२ ॥
เขาเห็นจิตใจอันหลากหลายของผู้คนในโลก และมองโดยไม่ติเตียน เขาเชี่ยวชาญในความรู้ด้านการคบหาผู้คน เพราะเหตุนั้น เขาจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.23
नासूयत्यागमं कंचित्स्वनयेनोपजीवति ।
अबन्ध्यकालोऽवश्यात्मा तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२३ ॥
เขาไม่อิจฉาคำสอนแบบแผนใด เขาดำรงชีพด้วยความประพฤติที่ชอบของตน เวลาของเขาไม่เคยสูญเปล่า และเขาปกครองตนเองได้ เพราะเหตุนั้น เขาจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.24
कृतश्रमः कृतप्रज्ञो न च तृप्तः समाधितः ।
नित्ययुक्तोऽप्रमत्तश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२४ ॥
เขาพยายามมาแล้ว ปัญญาของเขามั่นคง เขาไม่พอใจแม้ในสมาธิ เขาดำรงอยู่ในวินัยเสมอและไม่ประมาท เพราะเหตุนั้น เขาจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.25
नापत्रपश्च युक्तश्च नियुक्तः श्रेयसे परैः ।
अभेत्ता परगुह्यानां तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२५ ॥
ผู้ที่ไม่ละอาย มีวินัย ได้รับแต่งตั้งจากผู้อื่นเพื่อประโยชน์สุข และไม่เปิดเผยความลับของผู้อื่น ผู้นั้นจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.26
न हृष्यत्यर्थलाभेषु नालाभे तु व्यथत्यपि ।
स्थिरबुद्धिरसक्तात्मा तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२६ ॥
ผู้ที่ไม่ยินดีเมื่อได้ทรัพย์สิน และไม่เศร้าโศกแม้เมื่อไม่ได้ ปัญญาของเขามั่นคง และจิตของเขาไม่ยึดติด เพราะเหตุนั้น เขาจึงได้รับการยกย่องทุกแห่ง
12.237.27
तं सर्वगुणसंपन्नं दक्षं शुचिमनामयम् ।
कालज्ञं च प्रियज्ञं च कः प्रियं न करिष्यति ॥ १२.२३७.२७ ॥
ผู้ใดเล่าจะไม่ทำสิ่งที่เป็นที่พอใจแก่บุรุษผู้ประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวง ผู้ฉลาดสามารถ บริสุทธิ์ ไร้โทษ รู้จักกาลเวลา และรู้ว่าอะไรเป็นที่ชอบใจ
12.237.28
इत्युक्तः संप्रशस्यैनमुग्रसेनो गतो गृहात् ।
आस्ते कृष्णस्तथैकान्ते पर्यङ्के रत्नभूषिते ॥ १२.२३७.२८ ॥
อุคระเสนกล่าวเช่นนี้และสรรเสริญเขาแล้วก็ออกจากเรือน ส่วนพระกฤษณะประทับอยู่ในที่สงัดแห่งหนึ่ง บนแท่นบรรทมประดับด้วยอัญมณี
12.237.29
कदाचित्तत्र भगवान्प्रविवेश महामुनिः ।
तमभ्यर्च्य यथान्यायं तूष्णीमास्ते जनार्दनः ॥ १२.२३७.२९ ॥
ครั้งหนึ่ง มหาฤๅษีผู้ทรงฤทธิ์เสด็จเข้ามาในที่นั้น พระชนารทนถวายการต้อนรับท่านตามควรแล้วประทับนิ่งอยู่
12.237.30
तं खिन्नमिव संलक्ष्य केशवं वाक्यमब्रवीत् ।
किमिदं केशव तव वैमनस्यं जनार्दन।
अभूतपूर्वं गोविन्द तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२३७.३० ॥
ทรงเห็นพระองค์ดูหม่นหมองดังนั้น จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่พระเกศวะว่า โอ พระเกศวะ อะไรทำให้พระองค์ไม่สบายพระทัยเช่นนี้ โอ พระชนารทนะ โอ พระโควินทะ เรื่องนี้ไม่เคยมีมาก่อน ขอพระองค์ทรงโปรดอธิบายให้หม่อมฉันทราบด้วย
12.237.31
नासुहृत्परमं मेऽद्य नापदोऽर्हति वेदितुम् ।
अपण्डितो वापि सुहृत्पण्डितो वाऽप्यनात्मवान् ॥ १२.२३७.३१ ॥
วันนี้มิตรผู้ประเสริฐที่สุดของหม่อมฉันไม่ควรรู้เรื่องภัยพิบัติ ผู้ที่ขาดการควบคุมตนเอง ไม่ว่าจะรู้หนังสือหรือไม่ ก็ไม่ใช่มิตรแท้
12.237.32
स त्वं सुहृच्च विद्वांश्च जितात्मा श्रोतुमर्हसि ।
अप्येतद्धृदि यद्दुःखं तद्भवाञ्श्रोतुमर्हति ॥ १२.२३७.३२ ॥
พระองค์เป็นทั้งมิตร ทรงมีความรู้ และทรงควบคุมพระองค์ได้ พระองค์จึงควรทรงสดับ แม้ความทุกข์ที่อยู่ในใจหม่อมฉัน พระองค์ก็ควรทรงสดับ
12.237.33
दास्यमैश्वर्यवादेन ज्ञातीनां च करोम्यहम् ।
द्विषन्ति सततं क्रुद्धा ज्ञातिसंबन्धिवान्धवाः ॥ १२.२३७.३३ ॥
หม่อมฉันรับใช้ญาติของหม่อมฉันด้วยการอ้างอำนาจปกครอง แต่ญาติที่โกรธเคืองเหล่านั้น ทั้งญาติ ผู้เกี่ยวข้อง และพวกพ้อง ยังเกลียดหม่อมฉันอยู่เสมอ
12.237.34
दिव्या अपि तथा भोगा दत्तास्तेषां मया पृथक् ।
तथाऽपि च द्विषन्तो मां वर्तन्ते च परस्परम् ॥ १२.२३७.३४ ॥
หม่อมฉันได้ประทานความสุขอันเป็นทิพย์แก่พวกเขาแยกกันไปแล้ว ถึงกระนั้น พวกเขาก็ยังเกลียดหม่อมฉัน และยังคงเป็นศัตรูต่อกันเอง
12.237.35
अनायसेन शस्त्रेण परिमृज्यानुमृज्य च ।
जिह्वामुद्धर चैतेषां न वक्ष्यन्ति ततः परम् ॥ १२.२३७.३५ ॥
จงเช็ดลิ้นของพวกเขาให้ทั่วทั้งเช็ดซ้ำอีกด้วยอาวุธที่ไม่ใช่เหล็ก แล้วดึงลิ้นออกเสีย ต่อจากนั้นพวกเขาจะไม่พูดอะไรอีก
12.237.36
भगवानुवाच ।
अनायसं कथं विन्द्यां शस्त्रं मुनिवरोत्तम।
येनषामुद्धरे जिह्वां ब्रूहि तन्मे यथातथम् ॥ १२.२३७.३६ ॥
พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มุนี จะหาอาวุธที่ไม่ใช่เหล็กได้อย่างไร ซึ่งจะใช้ดึงลิ้นของพวกเขาออกได้ ขอท่านโปรดบอกเรื่องนั้นให้หม่อมฉันทราบตามที่เป็นจริง
12.237.37
गोहिरण्यं च वासांसि रत्नाद्यं यद्धनं बहु ।
आस्ये प्रक्षिप चैतेषां शस्त्रमेतदनायसम् ॥ १२.२३७.३७ ॥
จงโยนวัว ทองคำ ผ้า อัญมณี และทรัพย์สมบัติอันมากมายเข้าไปในปากของพวกเขา นี่คืออาวุธที่ไม่ใช่เหล็ก
12.237.38
सुहृत्संबन्धिमित्राणां गुरूणां स्वजनस्य च ।
आख्यातं शस्त्रमेतद्धि तेन च्छिन्धि पुनः पुनः ॥ १२.२३७.३८ ॥
อาวุธนี้ได้ถูกประกาศไว้สำหรับมิตร ญาติ เพื่อน ครู และผู้ร่วมตระกูลของตน จงตัดด้วยอาวุธนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
12.237.39
तवैश्वर्यप्रदानानि श्लाध्यमेषां वचांसि च ।
समर्थं त्वामभिज्ञाय प्रवदन्ति च ते नराः ॥ १२.२३७.३९ ॥
คำสรรเสริญในการที่พระองค์ประทานอำนาจของพวกเขามีอยู่ เมื่อรู้ว่าพระองค์มีความสามารถ บุรุษเหล่านั้นจึงกล่าวเช่นนั้น
12.237.40
ततः प्रहस्य भगवान्संपूज्य च महामुनिम् ।
तथाऽकरोन्महातेजा मुनिवाक्येन चोदितः ॥ १२.२३७.४० ॥
ครั้นแล้ว พระผู้ทรงพระภาคผู้ทรงพระเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ทรงแย้มพระสรวลและถวายความเคารพแด่มหาฤๅษี ทรงกระทำตามเช่นนั้น ทรงถูกกระตุ้นด้วยถ้อยคำของฤๅษี
12.237.41
एवंप्रभावो ब्रह्मर्षिर्नारदो मुनिसत्तमः ।
पृष्टवानसि यन्मां त्वं तदुक्तं राजसत्तम ॥ १२.२३७.४१ ॥
ฤๅษีพราหมณ์นารทะผู้มีอานุภาพเช่นนี้ เป็นยอดแห่งมุนีทั้งหลาย สิ่งที่พระองค์ทรงถามข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าได้กล่าวไปแล้ว ข้าแต่ยอดแห่งกษัตริย์
12.237.42
सर्वधर्महिते युक्ताः सत्यधर्मपरायणाः ।
लोकप्रियत्वं गच्छन्ति ज्ञानविज्ञानकोविदाः ॥ १२.२३७.४२ ॥
ผู้ที่ประกอบอยู่ในประโยชน์สุขของธรรมทั้งปวง ยึดมั่นในธรรมคือความจริง และเชี่ยวชาญในความรู้และวิชาญาณ ย่อมเป็นที่รักของโลก