മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.237
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.237.1
प्रियः सर्वस्य लोकस्य सर्वसत्वाभिनन्दितः ।
गुणैः सर्वैरुपेतश्च को न्वस्ति भुवि मानवः ॥ १२.२३७.१ ॥
എല്ലാ ലോകത്തിനും പ്രിയനായി, എല്ലാ ജീവികളാലും പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട്, എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനായ മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ ആരുണ്ട്?
12.237.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि पृच्छतो भरतर्षभ ।
उग्रसेनस्य संवादं नारदे केशवस्य च ॥ १२.२३७.२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ചോദിക്കുന്ന നിനക്ക് ഇവിടെ ഉഗ്രസേനനും നാരദനും കേശവനും (കൃഷ്ണനും) തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഞാൻ പറയാം.
12.237.3
यस्य संकल्पते लोको नारदस्य प्रकीर्तने ।
मन्ये स गुणसंपन्नो ब्रूहि तन्मम पृच्छतः ॥ १२.२३७.३ ॥
നാരദനെ പുകഴ്ത്തുന്നതിൽ ലോകം ഒരുമിക്കുന്നു; അദ്ദേഹം ഗുണസമ്പന്നനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ചോദിക്കുന്ന എനിക്ക് അത് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.237.4
कुकुराधिप यान्मन्ये शृणु तान्मे विवक्षतः ।
नारदस्य गुणान्साधून्संक्षेपेण नराधिप ॥ १२.२३७.४ ॥
കുകുരാധിപാ, നാരദന്റെ നല്ല ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ ചുരുക്കി പറയാൻ പോകുന്നു; നരാധിപാ, കേൾക്കൂ.
12.237.5
न चारित्रनिमित्तोऽस्याहंकारो देहपातनः ।
अभिन्नश्रुतचारित्रस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.५ ॥
അദ്ദേഹത്തിന് നടത്തയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരമില്ല, അത് ദേഹപതനത്തിന് കാരണമാകും; അദ്ദേഹത്തിന് പഠനവും നടത്തയും അഭിന്നമാണ്, അതിനാൽ എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
12.237.6
अरतिः क्रोधचापल्ये भयं नैतानि नारदे ।
अदीर्घसूत्रः शूरश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.६ ॥
നാരദനിൽ അരതി, ക്രോധം, ചാപല്യം, ഭയം ഇവ ഇല്ല; അദ്ദേഹം ദീർഘസൂത്രനല്ല, ശൂരനാണ്; അതിനാൽ എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
12.237.7
उपास्यो नारदो बाढं वाचि नास्य व्यतिक्रमः ।
कामतो यदि वा लोभात्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.७ ॥
നാരദൻ ഉപാസനീയനാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കിൽ ഒരിക്കലും വീഴ്ചയില്ല, അത് കാമത്താലോ ലോഭത്താലോ ആയാലും. അതിനാൽ അദ്ദേഹം എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.8
अध्यात्मविधितत्त्वज्ञः क्षान्तः शक्तो जितेन्द्रियः ।
ऋजुश्च सत्यवादी च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.८ ॥
ആത്മവിധിയുടെ തത്ത്വം അറിയുന്നവൻ, ക്ഷമയുള്ളവൻ, ശക്തൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ, ഋജുവായവൻ, സത്യവാദി — അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.9
तेजसा यशसा बुद्ध्या ज्ञानेन विनयेन च ।
जन्मना तपसा वृद्धस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.९ ॥
തേജസ്സ്, യശസ്സ്, ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, വിനയം, ജന്മം, തപസ്സ് — ഇവയാൽ വളർന്നവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.10
सुशीलः सुखसंवेशः सुभोजः स्वादरः शुचिः ।
सुवाक्यश्चाप्यनीर्ष्यश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१० ॥
സുശീലൻ, സുഖമായി ഒത്തുചേരാവുന്നവൻ, എളുപ്പം തൃപ്തനാകുന്നവൻ, രുചിയെ ആദരിക്കുന്നവൻ, ശുചിയായവൻ, മധുരവാക്കുള്ളവൻ, അസൂയയില്ലാത്തവൻ — അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.11
कल्याणं कुरुते बाढं पापमस्मिन्न विद्यते ।
न प्रीयते परानर्थैस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.११ ॥
അവൻ എപ്പോഴും നന്മ ചെയ്യുന്നു; അവനിൽ പാപം കാണപ്പെടുന്നില്ല; മറ്റുള്ളവർക്കുള്ള ദോഷത്തിൽ അവൻ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല — അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.12
वेदश्रूतिभिराख्यानैरर्थानभिजिगीषति ।
तितिक्षुरनवज्ञश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१२ ॥
വേദം, ശ്രുതി, ആഖ്യാനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അർത്ഥം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ക്ഷമയുള്ളവൻ, ആരെയും നിന്ദിക്കാത്തവൻ — അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാണ്.
12.237.13
समत्वाच्च प्रियो नास्ति नाप्रियश्च कथंचन ।
मनोऽनुकूलवादी च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१३ ॥
സമത്വം കൊണ്ട് അവന് പ്രിയരായി ആരുമില്ല, അപ്രിയരായി ആരുമില്ല; മനസ്സിന് അനുകൂലമായി സംസാരിക്കുന്നവനാകയാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.14
बहुश्रुतश्चित्रकथः पण्डितोऽनलसोऽशठः ।
अदीनोऽक्रोधनोऽलुब्धस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१४ ॥
ബഹുശ്രുതനും വിചിത്രകഥ പറയുന്നവനും പണ്ഡിതനും ആലസ്യമില്ലാത്തവനും കപടമില്ലാത്തവനും ദീനതയില്ലാത്തവനും ക്രോധമില്ലാത്തവനും ലോഭമില്ലാത്തവനുമാകയാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.15
नार्थे धने वा कामे वा भूतपूर्वोऽस्य विग्रहः ।
दोषाश्चास्य समुच्छिन्नास्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१५ ॥
അർത്ഥത്തിനോ ധനത്തിനോ കാമത്തിനോ വേണ്ടി അവനുമായി മുമ്പും കലഹമുണ്ടായിട്ടില്ല; അവന്റെ ദോഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നശിച്ചു; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.16
दृढभक्तिरनिन्द्यात्मा श्रुतवाननृशंसवान् ।
वीतसंमोहदोषश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१६ ॥
ദൃഢഭക്തിയും നിർദോഷമായ ആത്മാവും ശ്രുതിയുമുള്ളവനും കാരുണ്യമുള്ളവനും മോഹദോഷം വിട്ടവനുമാകയാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.17
असक्तः सर्वसङ्गेषु सक्तात्मेव च लक्ष्यते ।
अदीर्घसंशयो वाग्मी तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१७ ॥
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിലും അസക്തനായ അവൻ, ആസക്തമുള്ള ആത്മാവുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു; സംശയം ചെറുതായി നീങ്ങുന്നവനും വാഗ്മിയുമാകയാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.18
समाधिर्नास्य कामार्थै नात्मानं स्तौति कर्हिचित् ।
अनीर्षुर्मृदुसंवादस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१८ ॥
അവന്റെ സമാധി കാമത്താലോ ധനത്താലോ ഇളകുന്നില്ല; അവൻ ഒരിക്കലും സ്വയം സ്തുതിക്കുന്നില്ല; അസൂയയില്ലാത്തവനും മൃദുവായി സംസാരിക്കുന്നവനുമാകയാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.19
नाहंकारे मुक्तिरस्य चारित्रे बुद्धिरास्थिता ।
वेदार्थविद्विभागेन यज्ञविद्योगवित्कविः।
भक्तिमान्य सदा विद्वांस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.१९ ॥
അഹങ്കാരത്തിൽ ഇവന് മോക്ഷമില്ല; നടപ്പിൽ ഇവന്റെ ബുദ്ധി ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. വേദാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ, യജ്ഞവിദ്യയും യോഗവും അറിയുന്ന കവി, ഭക്തിയുള്ളവൻ, എപ്പോഴും വിദ്വാൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.20
त्रिगुणं गुणभोक्तारं पञ्चयज्ञात्मकं तथा ।
यथावत्स विजानाति तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२० ॥
ത്രിഗുണങ്ങളെയും ഗുണങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നവനെയും പഞ്ചയജ്ഞസ്വരൂപത്തെയും യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.21
कल्याणं कुरुते बाढं पापमस्मिन्न विद्यते ।
न प्रीयते परानर्थैस्तस्मात्सर्वत्र पूज्यते ॥ १२.२३७.२१ ॥
അവൻ തീർച്ചയായും നന്മ ചെയ്യുന്നു; അവനിൽ പാപം കാണുന്നില്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ നേട്ടങ്ങളിൽ അവൻ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
12.237.22
लोकस्य विविधं चित्तं प्रेक्षते चाप्यकुत्सयन् ।
संसर्गविद्याकुशलस्तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२२ ॥
ലോകത്തിന്റെ വിവിധ മനസ്സുകളെ അവൻ നിന്ദിക്കാതെ കാണുന്നു; സംസർഗവിദ്യയിൽ നിപുണൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.23
नासूयत्यागमं कंचित्स्वनयेनोपजीवति ।
अबन्ध्यकालोऽवश्यात्मा तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२३ ॥
ഒരു ശാസ്ത്രപാരമ്പര്യത്തോടും അവൻ അസൂയപ്പെടുന്നില്ല; സ്വന്തം നീതിയാൽ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കാലം വ്യർത്ഥമാകുന്നില്ല; ആത്മസംയമമുള്ളവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.24
कृतश्रमः कृतप्रज्ञो न च तृप्तः समाधितः ।
नित्ययुक्तोऽप्रमत्तश्च तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२४ ॥
പ്രയത്നിച്ചവൻ, സിദ്ധമായ പ്രജ്ഞയുള്ളവൻ, സമാധിയിലും തൃപ്തനാകാത്തവൻ, എപ്പോഴും യോഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ജാഗ്രതയുള്ളവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും പൂജിതനാകുന്നു.
12.237.25
नापत्रपश्च युक्तश्च नियुक्तः श्रेयसे परैः ।
अभेत्ता परगुह्यानां तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२५ ॥
ലജ്ജയില്ലാത്തവനല്ലാതെ, സംയമമുള്ളവനും, മറ്റുള്ളവരാൽ നന്മയ്ക്കായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവനും, മറ്റുള്ളവരുടെ രഹസ്യങ്ങൾ ഭേദിക്കാത്തവനും ആയവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.237.26
न हृष्यत्यर्थलाभेषु नालाभे तु व्यथत्यपि ।
स्थिरबुद्धिरसक्तात्मा तस्मात्सर्वत्र पूजितः ॥ १२.२३७.२६ ॥
സമ്പത്തിന്റെ നേട്ടത്തിൽ സന്തോഷിക്കാത്തവനും, നഷ്ടത്തിലും ദുഃഖിക്കാത്തവനും, സ്ഥിരബുദ്ധിയും അനാസക്തമനസ്സുമുള്ളവനും ആയവൻ; അതിനാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.237.27
तं सर्वगुणसंपन्नं दक्षं शुचिमनामयम् ।
कालज्ञं च प्रियज्ञं च कः प्रियं न करिष्यति ॥ १२.२३७.२७ ॥
സർവഗുണസമ്പന്നനും, സമർഥനും, ശുചിയും, ദോഷരഹിതനും, കാലമറിയുന്നവനും, പ്രിയമറിയുന്നവനുമായ അവനു ആരാണ് പ്രിയം ചെയ്യാതിരിക്കുക?
12.237.28
इत्युक्तः संप्रशस्यैनमुग्रसेनो गतो गृहात् ।
आस्ते कृष्णस्तथैकान्ते पर्यङ्के रत्नभूषिते ॥ १२.२३७.२८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവനെ പ്രശംസിച്ച് ഉഗ്രസേനൻ വീട്ടിൽനിന്ന് പോയി. കൃഷ്ണൻ ഏകാന്തത്തിൽ രത്നാലങ്കൃതമായ മഞ്ചത്തിൽ ഇരുന്നു.
12.237.29
कदाचित्तत्र भगवान्प्रविवेश महामुनिः ।
तमभ्यर्च्य यथान्यायं तूष्णीमास्ते जनार्दनः ॥ १२.२३७.२९ ॥
ഒരിക്കൽ അവിടെ ഭഗവാനായ മഹാമുനി പ്രവേശിച്ചു. അവനെ യഥാവിധി പൂജിച്ച് ജനാർദ്ദനൻ മൗനമായി ഇരുന്നു.
12.237.30
तं खिन्नमिव संलक्ष्य केशवं वाक्यमब्रवीत् ।
किमिदं केशव तव वैमनस्यं जनार्दन।
अभूतपूर्वं गोविन्द तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२३७.३० ॥
അവൻ ദുഃഖിതനെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നത് നിരീക്ഷിച്ച് കേശവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഹേ കേശവാ, നിന്റെ ഈ വിഷാദം എന്താണ്? ഹേ ജനാർദ്ദനാ, ഹേ ഗോവിന്ദാ, ഇത് മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതാണ്; അത് എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചുതരണം.'
12.237.31
नासुहृत्परमं मेऽद्य नापदोऽर्हति वेदितुम् ।
अपण्डितो वापि सुहृत्पण्डितो वाऽप्यनात्मवान् ॥ १२.२३७.३१ ॥
ഇന്ന് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സുഹൃത്ത് ആപത്തുകൾ അറിയേണ്ടവനല്ല. പണ്ഡിതനോ അപണ്ഡിതനോ, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവൻ (സുഹൃത്തല്ല).
12.237.32
स त्वं सुहृच्च विद्वांश्च जितात्मा श्रोतुमर्हसि ।
अप्येतद्धृदि यद्दुःखं तद्भवाञ्श्रोतुमर्हति ॥ १२.२३७.३२ ॥
അങ്ങാണ് സുഹൃത്തും പണ്ഡിതനും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും; അതിനാൽ കേൾക്കാൻ യോഗ്യനാണ്. എന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ള ആ ദുഃഖവും അങ്ങ് കേൾക്കാൻ യോഗ്യനാണ്.
12.237.33
दास्यमैश्वर्यवादेन ज्ञातीनां च करोम्यहम् ।
द्विषन्ति सततं क्रुद्धा ज्ञातिसंबन्धिवान्धवाः ॥ १२.२३७.३३ ॥
ഐശ്വര്യാവകാശം പറഞ്ഞ് ഞാൻ ബന്ധുക്കൾക്ക് സേവ ചെയ്യുന്നു; എന്നിട്ടും കോപിച്ച ജ്ഞാതികളും സംബന്ധികളും ബാന്ധവരും എന്നെ എപ്പോഴും വെറുക്കുന്നു.
12.237.34
दिव्या अपि तथा भोगा दत्तास्तेषां मया पृथक् ।
तथाऽपि च द्विषन्तो मां वर्तन्ते च परस्परम् ॥ १२.२३७.३४ ॥
അവർക്ക് ഞാൻ ദിവ്യമായ ഭോഗങ്ങൾ വേറെവേറെ നൽകിയിട്ടുണ്ട്; എന്നിട്ടും അവർ എന്നെ വെറുക്കുന്നു, പരസ്പരവും വെറുക്കുന്നു.
12.237.35
अनायसेन शस्त्रेण परिमृज्यानुमृज्य च ।
जिह्वामुद्धर चैतेषां न वक्ष्यन्ति ततः परम् ॥ १२.२३७.३५ ॥
ഇരുമ്പല്ലാത്ത ആയുധംകൊണ്ട് അവരുടെ നാവ് നന്നായി തുടച്ച്, വീണ്ടും തുടച്ച് പിഴുതെടുക്കുക; പിന്നെ അവർ മേലിൽ സംസാരിക്കില്ല.
12.237.36
भगवानुवाच ।
अनायसं कथं विन्द्यां शस्त्रं मुनिवरोत्तम।
येनषामुद्धरे जिह्वां ब्रूहि तन्मे यथातथम् ॥ १२.२३७.३६ ॥
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മുനിമാരിൽ ഉത്തമോത്തമനേ, ഇരുമ്പല്ലാത്ത ആയുധം ഞാൻ എങ്ങനെ കണ്ടെത്തും, അതുകൊണ്ട് ഇവരുടെ നാവ് പിഴുതെടുക്കാൻ? അത് എനിക്ക് യഥാർത്ഥമായി പറഞ്ഞുതരിക.
12.237.37
गोहिरण्यं च वासांसि रत्नाद्यं यद्धनं बहु ।
आस्ये प्रक्षिप चैतेषां शस्त्रमेतदनायसम् ॥ १२.२३७.३७ ॥
പശു, സ്വർണ്ണം, വസ്ത്രങ്ങൾ, രത്നാദികളായ വലിയ ധനം ഇവരുടെ വായിൽ ഇടുക; ഇതാണ് ഇരുമ്പല്ലാത്ത ആയുധം.
12.237.38
सुहृत्संबन्धिमित्राणां गुरूणां स्वजनस्य च ।
आख्यातं शस्त्रमेतद्धि तेन च्छिन्धि पुनः पुनः ॥ १२.२३७.३८ ॥
സുഹൃത്തുക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, മിത്രങ്ങൾ, ഗുരുക്കൾ, സ്വജനങ്ങൾ എന്നിവരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതാണ് ഈ ആയുധം; അതുകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ഛേദിക്കുക.
12.237.39
तवैश्वर्यप्रदानानि श्लाध्यमेषां वचांसि च ।
समर्थं त्वामभिज्ञाय प्रवदन्ति च ते नराः ॥ १२.२३७.३९ ॥
നിന്റെ ഐശ്വര്യദാനങ്ങളെ പുകഴ്ത്തുന്ന ഇവരുടെ വാക്കുകളുണ്ട്; നീ സമർഥനാണെന്നറിഞ്ഞ് ആ മനുഷ്യർ അങ്ങനെ പറയുന്നു.
12.237.40
ततः प्रहस्य भगवान्संपूज्य च महामुनिम् ।
तथाऽकरोन्महातेजा मुनिवाक्येन चोदितः ॥ १२.२३७.४० ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ ഭഗവാൻ ചിരിച്ചു, മഹാമുനിയെ ആദരിച്ചു, മുനിവാക്യത്താൽ പ്രേരിതനായി അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
12.237.41
एवंप्रभावो ब्रह्मर्षिर्नारदो मुनिसत्तमः ।
पृष्टवानसि यन्मां त्वं तदुक्तं राजसत्तम ॥ १२.२३७.४१ ॥
ഇത്ര മഹിമയുള്ള ബ്രഹ്മർഷി നാരദൻ, മുനിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; നീ എന്നോട് ചോദിച്ചത് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഓ രാജശ്രേഷ്ഠാ.
12.237.42
सर्वधर्महिते युक्ताः सत्यधर्मपरायणाः ।
लोकप्रियत्वं गच्छन्ति ज्ञानविज्ञानकोविदाः ॥ १२.२३७.४२ ॥
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ യുക്തരായവർ, സത്യധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠരായവർ, ജ്ഞാനവിജ്ഞാനങ്ങളിൽ വിദഗ്ദ്ധരായവർ ലോകപ്രിയരാകുന്നു.