マハーバーラタ · 章 12.259

12.259.1

शरीराद्विप्रमुक्तं हि सूक्ष्मभूतं शरीरिणम् ।
कर्मभिः परिपश्यन्ति शास्त्रोक्तैः शास्त्रचेतसः ॥ १२.२५९.१ ॥

聖典に心を向ける人々は、聖典に説かれた行為によって、身体から完全に解放され微細な存在となった有身者を見る。

यथा मरीच्यः सहिताश्चरन्ति ।
गच्छन्ति तिष्ठन्ति च दृश्यमानाः।
देहैर्विमुक्तानि वरन्ति लोकां ।
स्तथैव सत्वान्यतिमानुषाणि ॥ १२.२५९.२ ॥

光線が共に動き、進み、止まり、見えるように、身体から解放された超人的な存在たちは諸世界を選ぶ。

प्रतिरूपं यथैवाप्सु तावत्सूर्यस्य लक्ष्यते ।
सत्ववांस्तु तथा सत्वं प्रतिरूपं स पश्यति ॥ १२.२५९.३ ॥

水に太陽の姿が映って見えるように、サットヴァを具えた者は、自らのサットヴァを映像として見る。

तानि सूक्ष्माणि सत्वानि विमुक्तानि शरीरतः ।
तेन तत्वेन तत्वज्ञाः पश्यन्ति नियतेन्द्रियाः ॥ १२.२५९.४ ॥

身体から解放されたそれら微細な存在を、感官を制御した真理に通じる者たちが、その真理によって見る。

स्वपतां जाग्रतां चैष सर्वेषामात्मचिन्तितम् ।
प्रधानाद्वैधयुक्तानां दह्यते कर्मजं रजः ॥ १२.२५९.५ ॥

眠る者にも目覚めた者にも、すべての者の自我の思いはこれである。根源の自然から多様性に結びついた者においては、行為から生じたラジャスは焼き尽くされる。

यथाऽहनि तथा रात्रौ यथा रात्रौ तथाऽहनि ।
वशे तिष्ठति सत्वात्मा सततं योगयोगिनाम् ॥ १२.२५९.६ ॥

昼のように夜も、夜のように昼も。ヨーガに専念するヨーギンにおいて、サットヴァの自己は常に制御の下にとどまる。

तेषां नित्यं सदा नित्यो भूतात्मा सततं गुणैः ।
सप्तभिस्त्वन्वितः सूक्ष्मैश्चरिष्णुरजरामरः ॥ १२.२५९.७ ॥

彼らの中で、常に諸性質と結ばれた永遠の存在者の魂は、七つの微細なものを具え、動きつつ、老いも死もない。

मनोवुद्धिपराभूतः स्वदेहपरदेहवित् ।
स्वप्नेष्वपि भवत्येष विज्ञाता सुखदुःखयोः ॥ १२.२५९.८ ॥

意と智に打ち負かされ、自らの身体と他者の身体を知る者は、夢の中でも苦楽を知る者となる。

तत्रापि लभते दुःखं तत्रापि लभते सुखम् ।
कामं क्रोधं च तत्रापि कृत्वा व्यसनमृच्छति ॥ १२.२५९.९ ॥

そこでも苦を得、そこでも楽を得る。そこでもまた欲と怒りを起こして、災いに陥る。

प्रीणितश्चापि भवति महतोऽर्थानवाप्य हि ।
करोति पुण्यं तत्रापि जाग्रन्निव च पश्यति ॥ १२.२५९.१० ॥

大いなる富を得て満足し、そこでも功徳を積み、まるで目覚めているかのように見る。

सदोष्मान्तर्गतश्चापि गर्भत्वं समुपेयिवान् ।
दश मासान्वसन्कुक्षौ नैषोऽन्नमिव जीर्यते ॥ १२.२५९.११ ॥

熱の中に入り、また胎内の状態に至る。腹の中に十か月住んでも、食べ物のように消化されることはない。

तमेतमतितेजोंशं भूतात्मानं हृदि स्थितम् ।
तमोरजोभ्यामाविष्टा नानुपश्यन्ति मूर्तिषु ॥ १२.२५९.१२ ॥

この、極めて輝かしい部分として心に住む生類の魂を、暗黒と激情に取りつかれた者は、形あるものの中に見ることがない。

योगशास्त्रपरा भूत्वा स्वमात्मानं परीप्सवः ।
तमोरजोभ्यां निर्मुक्तास्तं प्रपश्यन्ति मूर्तिषु।
अनुच्छ्वासान्यमूर्तानि यानि वज्रोपमान्यपि ॥ १२.२५९.१३ ॥

ヨーガの学に専心し、自己を得ようと望む者は、タマスとラジャスから解放され、形ある姿の中に彼を見る。息なく、形なく、金剛のように堅いものの中にさえも。

पृथग्भूतेषु सृष्टेषु चतुर्ष्वाश्रमकर्मसु ।
समाधौ योगमेवैतच्छाण्डिल्यः सममब्रवीत् ॥ १२.२५९.१४ ॥

個々に異なる存在の中で、創られた四つの住期の務めの中で、三昧における瑜伽はまさにこれである、とシャーンディルヤは等しく語った。

विदित्वा सप्तसूक्ष्माणि षडङ्गं च महेश्वरम् ।
प्रधानविनियोगज्ञः परं ब्रह्मानुपश्यति ॥ १२.२५९.१५ ॥

七つの微細なものと六肢を具えた大自在神を知り、根本原理の応用を知る者は、至高のブラフマンを見る。