Mahābhārata · Adhyāya 12.278
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.278.1
बहूनां यज्ञतपसामेकार्थानां पितामह ।
धर्मार्थं न सुखार्थार्थं कथं यज्ञः समाहितः ॥ १२.२७८.१ ॥
Abuelo, cuando muchos sacrificios y austeridades tienen un solo fin, ¿cómo se determina un sacrificio por el dharma y no por el placer?
12.278.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि नारदेनानुकीर्तितम् ।
उञ्छवृत्तेः पुरावृत्तं यज्ञार्थे ब्राह्मणस्य च ॥ १२.२७८.२ ॥
Aquí te relataré el antiguo relato, narrado por Nārada, de un brahmán que vivía de espigar y emprendió un sacrificio.
12.278.3
राष्ट्रे धर्मोत्तरे श्रेष्ठे विदर्भेष्वभवद्द्विजः ।
उञ्छवृत्तिर्ऋषिः कश्चिद्यज्ञं यष्टुं समादधे ॥ १२.२७८.३ ॥
En el excelente reino de Vidarbha, donde prevalecía el dharma, vivía un hombre nacido dos veces que se mantenía de espigar; aquel sabio resolvió realizar un sacrificio.
12.278.4
श्यामाकमशनं तत्र सूर्यपर्णी सुवर्चला ।
तिक्तं च विरसं शाकं तपसा स्वादुतां गतम् ॥ १२.२७८.४ ॥
Allí su alimento era el mijo śyāmāka y las verduras amargas e insípidas sūryaparṇī y suvarcalā, que por la austeridad se habían vuelto dulces.
12.278.5
उपगम्य वने पृथ्वीं सर्वभूताविहिंसया ।
अपि मूलफलैरिष्टो यज्ञः स्वर्ग्यः परंतप ॥ १२.२७८.५ ॥
Yendo al bosque y sin dañar a ningún ser, un sacrificio realizado incluso con raíces y frutos conduce al cielo, oh abrasador de enemigos.
12.278.6
तस्य भार्या व्रतकृशा शुचिः पुष्करमालिनी ।
यज्ञपत्नी समानीता सत्येनानुविधीयते ॥ १२.२७८.६ ॥
Su esposa, consumida por sus votos, la pura Puṣkaramālinī, fue traída como esposa del sacrificio y lo sigue por la verdad.
12.278.7
सा तु शापपरित्रस्ता तत्स्वभावानुर्तिनी ।
मायूरजीर्णपर्णानां वस्त्रं तस्याश्च वर्णितम् ॥ १२.२७८.७ ॥
Aterrada por la maldición, seguía su propia naturaleza; se describe como suya una vestimenta de hojas gastadas de pavo real.
12.278.8
अकामया कृतस्तत्र यज्ञो होत्रनुमार्गतः ।
शुकस्य पुनराजातिरवध्यानादधर्मवत् ॥ १२.२७८.८ ॥
Allí, siguiendo el camino del hotṛ, el sacrificio se realizó sin voluntad; por desprecio llegó el renacimiento de Śuka, como por injusticia.
12.278.9
तस्मिन्वने समीपस्थो मृगोऽभूत्सहचारिकः ।
वचोभिरब्रवीत्सत्यं त्वयेदं दुष्कृतं कृतम् ॥ १२.२७८.९ ॥
En aquel bosque, un ciervo que estaba cerca se hizo compañero, y con palabras dijo la verdad: "Tú has cometido esta mala acción."
12.278.10
यदि मन्त्राङ्गहीनोऽयं यज्ञो भवति वैकृतः ।
मा भोःप्रक्षिप होत्रे त्वं गच्छ स्वर्गमतन्द्रितः ॥ १२.२७८.१० ॥
Si este sacrificio se ha deformado por carecer de los miembros del mantra, oh amigo, no lo arrojes al fuego del hotṛ; ve sin fatiga al cielo.
12.278.11
ततस्तु यज्ञे सावित्री साक्षात्तं संन्यमन्त्रयत् ।
निमन्त्रयन्ती प्रत्युक्ता न हन्यां सहवासिनम् ॥ १२.२७८.११ ॥
Entonces, en el sacrificio, Sāvitrī misma lo contuvo y le habló; al invitarlo recibió esta respuesta: "No mataré a mi compañero."
12.278.12
एवमुक्त्वा निवृत्ता सा प्रवृत्ता यज्ञपावकात् ।
किंनु दुश्चरितं यज्ञे दिदृक्षुः सा रसातलम् ॥ १२.२७८.१२ ॥
Tras decir esto se retiró, elevándose desde el fuego del sacrificio; deseando ver qué mala acción había en el sacrificio, descendió al mundo inferior.
12.278.13
स तु बद्धाञ्जलिं सत्यमयाचद्धरिणः पुनः ।
सत्येन स परिष्वज्य संदिष्टो गम्यतामिति ॥ १२.२७८.१३ ॥
Pero, con las manos juntas, Satya volvió a suplicar al ciervo. Abrazándolo, Satya le ordenó: "Vete."
12.278.14
ततः स हरिणो गत्वा पदान्यष्टौ न्यवर्तत ।
साधु हिंसय मां सत्य हतो यास्यामि सद्गदितम् ॥ १२.२७८.१४ ॥
Entonces el ciervo, tras dar ocho pasos, volvió atrás. "¡Oh Satya, mátame bien; muerto, iré al estado bendito!"
12.278.15
पश्य ह्यप्सरसो दिव्या मया दत्तेन चक्षुषा ।
विमानानि विचित्राणि गन्धर्वाणां महात्मनाम् ॥ १२.२७८.१५ ॥
Mira, con el ojo divino que te di, a las divinas apsaras y a los maravillosos carros celestes de los gandharvas magnánimos.
12.278.16
ततः स सुचिरं दृष्ट्वा स्पृहालग्नेन चक्षुषा ।
मृगमालोक्य हिंसायां स्वर्गवासं समर्थयत् ॥ १२.२७८.१६ ॥
Entonces, tras mirar largo rato con ojos clavados en el deseo, contempló al ciervo y justificó la morada celestial mediante la violencia.
12.278.17
स तु धर्मो मृगो भूत्वा बहुवर्षोषितो वने ।
तस्य निष्कृतिमाधत्त न त्वसौ यज्ञसंविधिः ॥ १२.२७८.१७ ॥
Ese mismo Dharma, convertido en ciervo, habitó en el bosque durante muchos años. Él asumió la expiación, pero esa no era la regla del sacrificio.
12.278.18
तस्य तेनानुभावेन मृगहिंसात्मनस्तदा ।
तपो महत्समुच्छिन्नं तस्माद्धिंसा न यज्ञिया ॥ १२.२७८.१८ ॥
Por ese poder suyo, mientras su mente estaba inclinada a matar al ciervo, su gran austeridad fue destruida. Por tanto, la violencia no es apta para el sacrificio.
12.278.19
ततस्तं भगवान्धर्मो यज्ञं याजयत स्वयम् ।
समाधानं च भार्याया लेभे स तपसा परम् ॥ १२.२७८.१९ ॥
Entonces el bienaventurado Dharma mismo le hizo realizar el sacrificio, y por medio de su penitencia obtuvo la suprema paz para su esposa.
12.278.20
अहिंसा परो धर्मो हिंसाधर्मस्तथा हितः ।
सत्यं तेऽहं प्रवक्ष्यामि नो धर्मः सत्यवादिनाम् ॥ १२.२७८.२० ॥
La no violencia es el dharma supremo; asimismo, el dharma de la violencia se dice beneficioso. Te diré la verdad: este no es el dharma de los que dicen la verdad.