มหาภารตะ · อัธยายะ 12.278
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.278.1
बहूनां यज्ञतपसामेकार्थानां पितामह ।
धर्मार्थं न सुखार्थार्थं कथं यज्ञः समाहितः ॥ १२.२७८.१ ॥
ปิตามห ยัญและการบำเพ็ญตบะมากมายที่มีจุดหมายเดียวกัน เหตุใดยัญจึงได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อธรรม ไม่ใช่เพื่อความสุข
12.278.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि नारदेनानुकीर्तितम् ।
उञ्छवृत्तेः पुरावृत्तं यज्ञार्थे ब्राह्मणस्य च ॥ १२.२७८.२ ॥
ที่นี้ ข้าจะเล่าเรื่องเก่าที่พระนารทได้กล่าวไว้ให้ท่านฟัง เกี่ยวกับพราหมณ์ผู้ดำรงชีพด้วยการเก็บเกี่ยวเมล็ดข้าวที่ตกหล่น และได้ประกอบยัญ
12.278.3
राष्ट्रे धर्मोत्तरे श्रेष्ठे विदर्भेष्वभवद्द्विजः ।
उञ्छवृत्तिर्ऋषिः कश्चिद्यज्ञं यष्टुं समादधे ॥ १२.२७८.३ ॥
ในแคว้นวิทรรภอันประเสริฐ ซึ่งธรรมเป็นใหญ่เหนือสิ่งอื่น มีพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งคนหนึ่ง ดำรงชีพด้วยการเก็บเกี่ยวเมล็ดข้าวที่ตกหล่น ฤๅษีผู้นั้นตั้งใจจะประกอบยัญ
12.278.4
श्यामाकमशनं तत्र सूर्यपर्णी सुवर्चला ।
तिक्तं च विरसं शाकं तपसा स्वादुतां गतम् ॥ १२.२७८.४ ॥
อาหารของท่านที่นั่นคือข้าวฟ่าง และผักที่ขมและไม่มีรส ได้แก่สูรยปรรณีและสุวรรจลา ซึ่งด้วยการบำเพ็ญตบะได้กลายเป็นของหวาน
12.278.5
उपगम्य वने पृथ्वीं सर्वभूताविहिंसया ।
अपि मूलफलैरिष्टो यज्ञः स्वर्ग्यः परंतप ॥ १२.२७८.५ ॥
ท่านไปอยู่ในป่า ไม่ทำร้ายสัตว์ทั้งหลาย แม้ยัญที่ประกอบด้วยรากไม้และผลไม้ ก็นำไปสู่สวรรค์ได้ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
12.278.6
तस्य भार्या व्रतकृशा शुचिः पुष्करमालिनी ।
यज्ञपत्नी समानीता सत्येनानुविधीयते ॥ १२.२७८.६ ॥
ภรรยาของท่าน ผอมแห้งเพราะถือศีล บริสุทธิ์ ชื่อปุษกรมาลินี ถูกนำมาเป็นภรรยาในยัญ และปฏิบัติตามท่านด้วยความสัตย์
12.278.7
सा तु शापपरित्रस्ता तत्स्वभावानुर्तिनी ।
मायूरजीर्णपर्णानां वस्त्रं तस्याश्च वर्णितम् ॥ १२.२७८.७ ॥
นางหวาดกลัวคำสาป จึงดำเนินตามธรรมชาติของตน ว่ากันว่าเครื่องนุ่งห่มของนางทำจากใบไม้เก่าขาดของขนนกยูง
12.278.8
अकामया कृतस्तत्र यज्ञो होत्रनुमार्गतः ।
शुकस्य पुनराजातिरवध्यानादधर्मवत् ॥ १२.२७८.८ ॥
ที่นั่น ยัญถูกประกอบโดยไม่เต็มใจ ตามแนวทางของโหตฤ การเกิดใหม่ของศุกะเกิดจากการดูหมิ่น เช่นเดียวกับการเกิดจากความอธรรม
12.278.9
तस्मिन्वने समीपस्थो मृगोऽभूत्सहचारिकः ।
वचोभिरब्रवीत्सत्यं त्वयेदं दुष्कृतं कृतम् ॥ १२.२७८.९ ॥
ในป่านั้น มีกวางตัวหนึ่งอยู่ใกล้ ได้กลายเป็นสหายร่วมเดินทาง และกล่าวความจริงด้วยถ้อยคำว่า "ท่านได้ทำกรรมชั่วนี้แล้ว"
12.278.10
यदि मन्त्राङ्गहीनोऽयं यज्ञो भवति वैकृतः ।
मा भोःप्रक्षिप होत्रे त्वं गच्छ स्वर्गमतन्द्रितः ॥ १२.२७८.१० ॥
หากยัญนี้บกพร่องเพราะขาดองค์ประกอบของมนตร์ ข้าแต่สหาย อย่าโยนมันลงในไฟของโหตฤ จงไปสวรรค์โดยไม่ท้อถอยเถิด
12.278.11
ततस्तु यज्ञे सावित्री साक्षात्तं संन्यमन्त्रयत् ।
निमन्त्रयन्ती प्रत्युक्ता न हन्यां सहवासिनम् ॥ १२.२७८.११ ॥
ครั้นแล้ว ที่ยัญนั้น พระสาวิตรีเองได้ห้ามท่านไว้และกล่าวกับท่าน เมื่อนางเชิญชวน นางได้รับคำตอบว่า "ข้าจะไม่ฆ่าสหายผู้อยู่ร่วมกับข้า"
12.278.12
एवमुक्त्वा निवृत्ता सा प्रवृत्ता यज्ञपावकात् ।
किंनु दुश्चरितं यज्ञे दिदृक्षुः सा रसातलम् ॥ १२.२७८.१२ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว นางก็ถอยออกไป ลุกขึ้นจากไฟยัญ ด้วยปรารถนาจะเห็นว่ามีความผิดอะไรอยู่ในยัญ นางจึงลงไปยังรสาตล
12.278.13
स तु बद्धाञ्जलिं सत्यमयाचद्धरिणः पुनः ।
सत्येन स परिष्वज्य संदिष्टो गम्यतामिति ॥ १२.२७८.१३ ॥
แต่สัตยะยังประนมมือ ขอร้องกวางนั้นอีกครั้ง สัตยะกอดกวางแล้วสั่งว่า "จงไปเถิด"
12.278.14
ततः स हरिणो गत्वा पदान्यष्टौ न्यवर्तत ।
साधु हिंसय मां सत्य हतो यास्यामि सद्गदितम् ॥ १२.२७८.१४ ॥
จากนั้น กวางนั้นเดินไปแปดก้าวแล้วหันกลับมา "ข้าแต่สัตยะ จงฆ่าข้าให้ดี เมื่อถูกฆ่าแล้ว ข้าจะไปสู่สภาวะอันเป็นมงคล"
12.278.15
पश्य ह्यप्सरसो दिव्या मया दत्तेन चक्षुषा ।
विमानानि विचित्राणि गन्धर्वाणां महात्मनाम् ॥ १२.२७८.१५ ॥
จงดูเถิด ด้วยดวงตาทิพย์ที่เราให้ท่านไว้ จงดูนางอัปสรสวรรค์ และวิมานอันวิจิตรของคันธรรพ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
12.278.16
ततः स सुचिरं दृष्ट्वा स्पृहालग्नेन चक्षुषा ।
मृगमालोक्य हिंसायां स्वर्गवासं समर्थयत् ॥ १२.२७८.१६ ॥
ครั้นแล้ว สัตยะมองดูนานด้วยดวงตาที่ติดอยู่กับความปรารถนา เมื่อมองกวางแล้ว ก็ได้ให้เหตุผลว่าการอยู่สวรรค์ชอบด้วยการทำร้ายได้
12.278.17
स तु धर्मो मृगो भूत्वा बहुवर्षोषितो वने ।
तस्य निष्कृतिमाधत्त न त्वसौ यज्ञसंविधिः ॥ १२.२७८.१७ ॥
ส่วนธรรมนั้นเอง ได้กลายเป็นกวาง อาศัยอยู่ในป่าหลายปี และท่านได้เริ่มการชดใช้เพื่อการนั้น แต่นั่นไม่ใช่ระเบียบแห่งยัญ
12.278.18
तस्य तेनानुभावेन मृगहिंसात्मनस्तदा ।
तपो महत्समुच्छिन्नं तस्माद्धिंसा न यज्ञिया ॥ १२.२७८.१८ ॥
ด้วยอานุภาพของท่าน ขณะที่จิตใจของท่านมุ่งจะฆ่ากวาง ตบะอันยิ่งใหญ่ของท่านก็ถูกทำลาย เพราะเหตุนี้ การเบียดเบียนจึงไม่เหมาะแก่ยัญ
12.278.19
ततस्तं भगवान्धर्मो यज्ञं याजयत स्वयम् ।
समाधानं च भार्याया लेभे स तपसा परम् ॥ १२.२७८.१९ ॥
จากนั้น พระธรรมผู้เป็นมงคลเองได้ให้ท่านประกอบยัญ และด้วยตบะ ท่านได้รับความสงบอันสูงสุดเพื่อภรรยาของท่าน
12.278.20
अहिंसा परो धर्मो हिंसाधर्मस्तथा हितः ।
सत्यं तेऽहं प्रवक्ष्यामि नो धर्मः सत्यवादिनाम् ॥ १२.२७८.२० ॥
การไม่เบียดเบียนเป็นธรรมอันสูงสุด ส่วนธรรมของการเบียดเบียนก็กล่าวว่าเป็นประโยชน์เช่นกัน เราจะบอกความจริงแก่ท่าน นี่ไม่ใช่ธรรมของผู้พูดความจริง