ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.278
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.278.1
बहूनां यज्ञतपसामेकार्थानां पितामह ।
धर्मार्थं न सुखार्थार्थं कथं यज्ञः समाहितः ॥ १२.२७८.१ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅನೇಕ ಯಜ್ಞ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
12.278.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि नारदेनानुकीर्तितम् ।
उञ्छवृत्तेः पुरावृत्तं यज्ञार्थे ब्राह्मणस्य च ॥ १२.२७८.२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಹೇಳಿದ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಉಂಛವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.278.3
राष्ट्रे धर्मोत्तरे श्रेष्ठे विदर्भेष्वभवद्द्विजः ।
उञ्छवृत्तिर्ऋषिः कश्चिद्यज्ञं यष्टुं समादधे ॥ १२.२७८.३ ॥
ಧರ್ಮ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಛವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿದ್ದನು; ಆ ಋಷಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
12.278.4
श्यामाकमशनं तत्र सूर्यपर्णी सुवर्चला ।
तिक्तं च विरसं शाकं तपसा स्वादुतां गतम् ॥ १२.२७८.४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಹಾರ ಶ್ಯಾಮಾಕ (ಸಾವೆ) ಧಾನ್ಯ; ಸೂರ್ಯಪರ್ಣೀ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಚಲಾ ಎಂಬ ಕಹಿ, ರುಚಿಯಿಲ್ಲದ ಸೊಪ್ಪುಗಳು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವು ಸಿಹಿಯಾದವು.
12.278.5
उपगम्य वने पृथ्वीं सर्वभूताविहिंसया ।
अपि मूलफलैरिष्टो यज्ञः स्वर्ग्यः परंतप ॥ १२.२७८.५ ॥
ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದೆ, ಬೇರು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞವು ಸ್ವರ್ಗದಾಯಕ, ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ.
12.278.6
तस्य भार्या व्रतकृशा शुचिः पुष्करमालिनी ।
यज्ञपत्नी समानीता सत्येनानुविधीयते ॥ १२.२७८.६ ॥
ಅವನ ಪತ್ನಿ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಕೃಶಳಾದ, ಶುದ್ಧ ಪುಷ್ಕರಮಾಲಿನಿ; ಯಜ್ಞಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಸತ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
12.278.7
सा तु शापपरित्रस्ता तत्स्वभावानुर्तिनी ।
मायूरजीर्णपर्णानां वस्त्रं तस्याश्च वर्णितम् ॥ १२.२७८.७ ॥
ಅವಳು ಶಾಪದಿಂದ ಭಯಭೀತಳಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಳು. ನವಿಲಿನ ಹಳೆಯ ಎಲೆಗಳ ವಸ್ತ್ರವು ಅವಳದೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.278.8
अकामया कृतस्तत्र यज्ञो होत्रनुमार्गतः ।
शुकस्य पुनराजातिरवध्यानादधर्मवत् ॥ १२.२७८.८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೋತೃನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು. ಅವಮಾನದಿಂದ ಶುಕನಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಯಿತು, ಅಧರ್ಮದಂತೆ.
12.278.9
तस्मिन्वने समीपस्थो मृगोऽभूत्सहचारिकः ।
वचोभिरब्रवीत्सत्यं त्वयेदं दुष्कृतं कृतम् ॥ १२.२७८.९ ॥
ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಜಿಂಕೆ ಸಹಚರನಾಯಿತು. ಅದು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿತು: "ನೀನು ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ."
12.278.10
यदि मन्त्राङ्गहीनोऽयं यज्ञो भवति वैकृतः ।
मा भोःप्रक्षिप होत्रे त्वं गच्छ स्वर्गमतन्द्रितः ॥ १२.२७८.१० ॥
ಮಂತ್ರಾಂಗಗಳು ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಯಜ್ಞ ವಿಕೃತವಾದರೆ, ಓ ಮಿತ್ರನೇ, ಹೋತೃನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎಸೆಯಬೇಡ. ನೀನು ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು.
12.278.11
ततस्तु यज्ञे सावित्री साक्षात्तं संन्यमन्त्रयत् ।
निमन्त्रयन्ती प्रत्युक्ता न हन्यां सहवासिनम् ॥ १२.२७८.११ ॥
ಆಗ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ನೇರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ಸಂಬೋಧಿಸಿದಳು. ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಉತ್ತರ ಬಂತು: "ನಾನು ಸಹವಾಸಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ."
12.278.12
एवमुक्त्वा निवृत्ता सा प्रवृत्ता यज्ञपावकात् ।
किंनु दुश्चरितं यज्ञे दिदृक्षुः सा रसातलम् ॥ १२.२७८.१२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಲು ಬಯಸಿ ಅವಳು ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
12.278.13
स तु बद्धाञ्जलिं सत्यमयाचद्धरिणः पुनः ।
सत्येन स परिष्वज्य संदिष्टो गम्यतामिति ॥ १२.२७८.१३ ॥
ಆದರೆ ಕೈಮುಗಿದು ಸತ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಸತ್ಯನು ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, "ಹೋಗು" ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
12.278.14
ततः स हरिणो गत्वा पदान्यष्टौ न्यवर्तत ।
साधु हिंसय मां सत्य हतो यास्यामि सद्गदितम् ॥ १२.२७८.१४ ॥
ನಂತರ ಆ ಜಿಂಕೆ ಎಂಟು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೋಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿತು. "ಓ ಸತ್ಯನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊಲ್ಲು; ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ಸದ್ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ."
12.278.15
पश्य ह्यप्सरसो दिव्या मया दत्तेन चक्षुषा ।
विमानानि विचित्राणि गन्धर्वाणां महात्मनाम् ॥ १२.२७८.१५ ॥
ನಾನು ನೀಡಿದ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರೆಯರನ್ನೂ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗಂಧರ್ವರ ಅದ್ಭುತ ವಿಮಾನಗಳನ್ನೂ ನೋಡು.
12.278.16
ततः स सुचिरं दृष्ट्वा स्पृहालग्नेन चक्षुषा ।
मृगमालोक्य हिंसायां स्वर्गवासं समर्थयत् ॥ १२.२७८.१६ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆಸೆಯಿಂದ ಅಂಟಿದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿ, ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದನು.
12.278.17
स तु धर्मो मृगो भूत्वा बहुवर्षोषितो वने ।
तस्य निष्कृतिमाधत्त न त्वसौ यज्ञसंविधिः ॥ १२.२७८.१७ ॥
ಆ ಧರ್ಮವೇ ಜಿಂಕೆಯಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿತು. ಅವನು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಅದು ಯಜ್ಞ ವಿಧಿಯಲ್ಲ.
12.278.18
तस्य तेनानुभावेन मृगहिंसात्मनस्तदा ।
तपो महत्समुच्छिन्नं तस्माद्धिंसा न यज्ञिया ॥ १२.२७८.१८ ॥
ಆ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಹೊಂದಿದಾಗ, ಅವನ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು ನಾಶವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂಸೆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
12.278.19
ततस्तं भगवान्धर्मो यज्ञं याजयत स्वयम् ।
समाधानं च भार्याया लेभे स तपसा परम् ॥ १२.२७८.१९ ॥
ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಧರ್ಮನು ತಾನೇ ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಪರಮ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
12.278.20
अहिंसा परो धर्मो हिंसाधर्मस्तथा हितः ।
सत्यं तेऽहं प्रवक्ष्यामि नो धर्मः सत्यवादिनाम् ॥ १२.२७८.२० ॥
ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂಸಾ-ಧರ್ಮವೂ ಹಿತಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಇದು ಸತ್ಯವಾದಿಗಳ ಧರ್ಮವಲ್ಲ.