మహాభారతం · అధ్యాయం 12.278
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.278.1
बहूनां यज्ञतपसामेकार्थानां पितामह ।
धर्मार्थं न सुखार्थार्थं कथं यज्ञः समाहितः ॥ १२.२७८.१ ॥
పితామహా, అనేక యజ్ఞాలు, తపస్సులు ఒకే లక్ష్యం కలిగినప్పుడు, సుఖం కోసం కాకుండా ధర్మం కోసం యజ్ఞం ఎలా నిర్ణయించబడుతుంది?
12.278.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि नारदेनानुकीर्तितम् ।
उञ्छवृत्तेः पुरावृत्तं यज्ञार्थे ब्राह्मणस्य च ॥ १२.२७८.२ ॥
ఇక్కడ నారదుడు చెప్పిన, యజ్ఞం కోసం ఉంఛవృత్తి చేసిన ఒక బ్రాహ్మణుని పురాతన వృత్తాంతాన్ని నీకు చెబుతాను.
12.278.3
राष्ट्रे धर्मोत्तरे श्रेष्ठे विदर्भेष्वभवद्द्विजः ।
उञ्छवृत्तिर्ऋषिः कश्चिद्यज्ञं यष्टुं समादधे ॥ १२.२७८.३ ॥
ధర్మం ప్రధానమైన శ్రేష్ఠమైన విదర్భ రాజ్యంలో ఉంఛవృత్తితో జీవించే ఒక ద్విజుడు ఉండేవాడు; ఆ ఋషి యజ్ఞం చేయాలని నిశ్చయించాడు.
12.278.4
श्यामाकमशनं तत्र सूर्यपर्णी सुवर्चला ।
तिक्तं च विरसं शाकं तपसा स्वादुतां गतम् ॥ १२.२७८.४ ॥
అక్కడ అతని ఆహారం శ్యామాకం (సామలు) ధాన్యం, సూర్యపర్ణి, సువర్చలా అనే చేదైన, రుచిలేని ఆకుకూరలు; అవి తపస్సు వలన మధురత్వం పొందాయి.
12.278.5
उपगम्य वने पृथ्वीं सर्वभूताविहिंसया ।
अपि मूलफलैरिष्टो यज्ञः स्वर्ग्यः परंतप ॥ १२.२७८.५ ॥
అడవికి వెళ్లి, సర్వ ప్రాణులను హింసించకుండా, వేర్లు పండ్లతో చేసిన యజ్ఞం కూడా స్వర్గాన్ని ఇస్తుంది, శత్రుతాపకుడా.
12.278.6
तस्य भार्या व्रतकृशा शुचिः पुष्करमालिनी ।
यज्ञपत्नी समानीता सत्येनानुविधीयते ॥ १२.२७८.६ ॥
అతని భార్య వ్రతాలతో కృశించిన, పవిత్రురాలైన పుష్కరమాలిని; యజ్ఞపత్నిగా తీసుకురాబడిన ఆమె సత్యం వలన అతనిని అనుసరిస్తుంది.
12.278.7
सा तु शापपरित्रस्ता तत्स्वभावानुर्तिनी ।
मायूरजीर्णपर्णानां वस्त्रं तस्याश्च वर्णितम् ॥ १२.२७८.७ ॥
ఆమె శాపభయంతో వణికిపోతూ తన స్వభావాన్ని అనుసరించింది. నెమలి పాత పత్రాలతో చేసిన వస్త్రం ఆమెదని వర్ణించబడింది.
12.278.8
अकामया कृतस्तत्र यज्ञो होत्रनुमार्गतः ।
शुकस्य पुनराजातिरवध्यानादधर्मवत् ॥ १२.२७८.८ ॥
అక్కడ హోతృ మార్గాన్ని అనుసరించి ఇష్టం లేకుండా యజ్ఞం జరిగింది. అవమానం వల్ల శుకుడికి పునర్జన్మ కలిగింది, అధర్మంలా.
12.278.9
तस्मिन्वने समीपस्थो मृगोऽभूत्सहचारिकः ।
वचोभिरब्रवीत्सत्यं त्वयेदं दुष्कृतं कृतम् ॥ १२.२७८.९ ॥
ఆ అడవిలో దగ్గరగా ఉన్న ఒక జింక సహచరుడైంది. అది మాటలతో నిజం పలికింది: "నువ్వు ఈ దుష్కార్యం చేశావు."
12.278.10
यदि मन्त्राङ्गहीनोऽयं यज्ञो भवति वैकृतः ।
मा भोःप्रक्षिप होत्रे त्वं गच्छ स्वर्गमतन्द्रितः ॥ १२.२७८.१० ॥
మంత్రాంగాలు లోపించడం వల్ల ఈ యజ్ఞం లోపభూయిష్టమైతే, ఓ మిత్రమా, హోతృ అగ్నిలో దాన్ని వేయకు. నువ్వు అలసట లేకుండా స్వర్గానికి వెళ్లు.
12.278.11
ततस्तु यज्ञे सावित्री साक्षात्तं संन्यमन्त्रयत् ।
निमन्त्रयन्ती प्रत्युक्ता न हन्यां सहवासिनम् ॥ १२.२७८.११ ॥
అప్పుడు యజ్ఞంలో సావిత్రి స్వయంగా అతడిని నిగ్రహించి సంబోధించింది. ఆహ్వానిస్తూ ఇలా సమాధానం వచ్చింది: "నేను సహచరుడిని చంపను."
12.278.12
एवमुक्त्वा निवृत्ता सा प्रवृत्ता यज्ञपावकात् ।
किंनु दुश्चरितं यज्ञे दिदृक्षुः सा रसातलम् ॥ १२.२७८.१२ ॥
ఇలా చెప్పి ఆమె వెనుదిరిగింది, యజ్ఞాగ్ని నుండి పైకి లేచి. యజ్ఞంలో ఏ దుష్కార్యం ఉందో చూడాలని కోరి ఆమె రసాతలానికి వెళ్లింది.
12.278.13
स तु बद्धाञ्जलिं सत्यमयाचद्धरिणः पुनः ।
सत्येन स परिष्वज्य संदिष्टो गम्यतामिति ॥ १२.२७८.१३ ॥
అయితే చేతులు జోడించి సత్యుడు మళ్ళీ ఆ జింకను వేడుకున్నాడు. సత్యుడు అతన్ని ఆలింగనం చేసుకుని, "వెళ్ళు" అని ఆదేశించాడు.
12.278.14
ततः स हरिणो गत्वा पदान्यष्टौ न्यवर्तत ।
साधु हिंसय मां सत्य हतो यास्यामि सद्गदितम् ॥ १२.२७८.१४ ॥
అప్పుడు ఆ జింక ఎనిమిది అడుగులు వెళ్ళి తిరిగి వచ్చింది. "ఓ సత్యా, నన్ను బాగా చంపు; చంపబడి నేను సద్గతికి వెళ్తాను."
12.278.15
पश्य ह्यप्सरसो दिव्या मया दत्तेन चक्षुषा ।
विमानानि विचित्राणि गन्धर्वाणां महात्मनाम् ॥ १२.२७८.१५ ॥
నేను ఇచ్చిన దివ్య దృష్టితో దివ్య అప్సరసలను, మహాత్ములైన గంధర్వుల అద్భుత విమానాలను చూడు.
12.278.16
ततः स सुचिरं दृष्ट्वा स्पृहालग्नेन चक्षुषा ।
मृगमालोक्य हिंसायां स्वर्गवासं समर्थयत् ॥ १२.२७८.१६ ॥
అప్పుడు అతడు చాలసేపు ఆశతో అంటుకున్న కన్నుతో చూసి, ఆ జింకను చూసి, హింసలో స్వర్గవాసం ఉందని సమర్థించాడు.
12.278.17
स तु धर्मो मृगो भूत्वा बहुवर्षोषितो वने ।
तस्य निष्कृतिमाधत्त न त्वसौ यज्ञसंविधिः ॥ १२.२७८.१७ ॥
ఆ ధర్మమే జింకగా మారి అడవిలో చాలా సంవత్సరాలు నివసించింది. అతడు దానికి ప్రాయశ్చిత్తం చేశాడు; కానీ అది యజ్ఞ విధి కాదు.
12.278.18
तस्य तेनानुभावेन मृगहिंसात्मनस्तदा ।
तपो महत्समुच्छिन्नं तस्माद्धिंसा न यज्ञिया ॥ १२.२७८.१८ ॥
ఆ ప్రభావం వల్ల, జింకను హింసించాలనే భావంతో ఉన్నప్పుడు, అతని గొప్ప తపస్సు నశించింది. కాబట్టి హింస యజ్ఞానికి తగినది కాదు.
12.278.19
ततस्तं भगवान्धर्मो यज्ञं याजयत स्वयम् ।
समाधानं च भार्याया लेभे स तपसा परम् ॥ १२.२७८.१९ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన ధర్ముడు స్వయంగా అతనితో యజ్ఞం చేయించాడు; అతడు తపస్సు ద్వారా భార్యకు పరమ సమాధానాన్ని పొందాడు.
12.278.20
अहिंसा परो धर्मो हिंसाधर्मस्तथा हितः ।
सत्यं तेऽहं प्रवक्ष्यामि नो धर्मः सत्यवादिनाम् ॥ १२.२७८.२० ॥
అహింస పరమ ధర్మం; అలాగే హింస ధర్మమూ హితకరమని చెప్పబడింది. నీకు సత్యాన్ని నేను చెబుతాను — ఇది సత్యవాదుల ధర్మం కాదు.