ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.28.1
अव्याहरति राजेन्द्रे धर्मपुत्रे युधिष्ठिरे ।
गुडाकेशो हृषीकेशमभ्यभाषत पाण्डवः ॥ १२.२८.१ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನಾದ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಾತನಾಡದಿದ್ದಾಗ, ಪಾಂಡವನಾದ ಗುಡಾಕೇಶ (ಅರ್ಜುನ) ಹೃಷೀಕೇಶನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
12.28.2
ज्ञातिशोकाभिसंतप्तो धर्मपुत्रः परंतपः ।
एष शोकार्णवे मग्नस्तमाश्वासय माधव ॥ १२.२८.२ ॥
ಬಂಧುಗಳ ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಈ ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಾಧವ, ಅವನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳು.
12.28.3
सर्वे स्म ते संशयिताः पुनरेव जनार्दन ।
अस्य शोकं महाप्राज्ञ प्रणाशयितुमर्हसि ॥ १२.२८.३ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇವೆ. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಅವನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
12.28.4
एवमुक्तस्तु गोविन्दो विजयेन महात्मना ।
पर्यवर्तत राजानं पुण्डरीकेक्षणोऽच्युतः ॥ १२.२८.४ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಕಮಲನಯನ ಅಚ್ಯುತ ಗೋವಿಂದನು ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದನು.
12.28.5
अनतिक्रमणीयो हि धर्मराजस्य केशवः ।
बाल्यात्प्रभृति गोविंदः प्रीत्या चाभ्यधिकोर्जुनात् ॥ १२.२८.५ ॥
ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಕೇಶವನು ಅವಗಣಿಸಲಾಗದವನು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಗೋವಿಂದನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವನಾಗಿದ್ದನು.
12.28.6
संप्रगृह्य महाबाहुर्भुजं चन्दनभूषितम् ।
शैलस्तम्भोपमं शौरिरुवाचाभिविनोदयन् ॥ १२.२८.६ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಶೌರಿ (ಕೃಷ್ಣ) ಗಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಪರ್ವತಸ್ತಂಭದಂತಿರುವ ತನ್ನ ತೋಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.
12.28.7
शुशुभे वदनं तस्य सुदंष्ट्रं चारुलोचनम् ।
व्याकोचमिव विस्पष्टं पझं सूर्यविबोधितम् ॥ १२.२८.७ ॥
ಅವನ ಮುಖವು ಸುಂದರ ದಂತಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯಿತು; ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅರಳಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಳಿತು.
12.28.8
मा कृथाः पुरुषव्याघ्र शोकं त्वं गात्रशोषणम् ।
न हि ते सुलभा भूयो ये हताऽस्मिन्रणाजिरे ॥ १२.२८.८ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವ ಶೋಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ; ಈ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.28.9
स्वप्नलब्धा यथा लाभा वितथाः प्रतिबोधने ।
तथा ते क्षत्रिया राजन्ये व्यतीता महारणे ॥ १२.२८.९ ॥
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಲಾಭಗಳು ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಸುಳ್ಳಾಗುವಂತೆ, ರಾಜನೇ, ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಈ ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದರು.
12.28.10
सर्वे ह्यभिमुखाः शूरा निहता रणशोभिनः ।
नैषां कश्चित्पृष्ठतो वा पलायन्वा निपातितः ॥ १२.२८.१० ॥
ರಣವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಶೂರರೂ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು ಹತರಾದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬೆನ್ನುಹಾಕಿ ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕೆಡವಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
12.28.11
सर्वे त्यक्त्वाऽऽत्मनः प्राणान्युद्ध्वा वीरा महामृधे ।
शस्त्रपूता दिवं प्राप्ता न ताञ्छोचितुमर्हसि ॥ १२.२८.११ ॥
ಎಲ್ಲಾ ವೀರರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು.
12.28.12
क्षत्रधर्मरताः शूरा वेदवेदाङ्गपारगाः ।
प्राप्ता वीरगतिं पुण्यां तान्न शोचितुमर्हसि।
मृतान्महानुभावांस्त्वं श्रुत्वैव पृथिवीपतीन् ॥ १२.२८.१२ ॥
ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಶೂರರು, ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳ ಪಾರಂಗತರು ಪುಣ್ಯವಾದ ವೀರಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು. ಮಹಾನುಭಾವರಾದ ಈ ಭೂಪತಿಗಳು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆಂದು ಕೇಳಿಯೂ ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು.
12.28.13
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृञ्जयं पुत्रशोकार्तं यथाऽयं नारदोऽब्रवीत् ॥ १२.२८.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಸೃಂಜಯನ ಕುರಿತಾದ ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾರದರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.28.14
सुखदुःखैरहं त्वं च प्रजाः सर्वाश्च सृञ्जय ।
अविमुक्ता मरिष्यामस्तत्र का परिदेवना ॥ १२.२८.१४ ॥
ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾದ ನಾನು, ನೀನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು, ಸೃಂಜಯನೇ, ಸಾಯುತ್ತೇವೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಶೋಕವೇಕೆ?
12.28.15
महाभाग्यं पुरा राज्ञां कीर्त्यमानं मया शृणु ।
गच्छावधानं नृपते ततो दुःखं प्रहास्यसि ॥ १२.२८.१५ ॥
ಹಿಂದಿನ ರಾಜರ ಮಹಾಭಾಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು; ಓ ರಾಜನೇ, ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು, ಆಗ ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆ.
12.28.16
मृतान्महानुभावांस्त्वं श्रुत्वैव पृथिवीपतीन् ।
शममानय संतापं शृणु विस्तरशश्च मे।
क्रूरग्रहाभिशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ १२.२८.१६ ॥
ಮರಣಹೊಂದಿದ ಆ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿ ಭೂಪತಿಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಳಿಯೇ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತಾಪವನ್ನು ಬಿಡು; ನನ್ನಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೇಳು, ಇದು ಕ್ರೂರ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಉತ್ತಮ ಉಪಾಯ.
12.28.17
अग्रिमाणां क्षितिभुजामुदारं च मनोहरम् ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ॥ १२.२८.१७ ॥
ಸೃಂಜಯನೇ, ಭೂಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರೂ ಉದಾರರೂ ಮನೋಹರರೂ ಆದ ಆವಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಮರುತ್ತರು ಮೃತರಾದರೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.28.18
यस्य सेन्द्राः सवरुणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजो राज्ञो यज्ञमीयुर्महात्मनः ॥ १२.२८.१८ ॥
ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರೊಂದಿಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಬಂದರೋ,
12.28.19
यः स्पर्धामानयच्छक्रं देवराजं पुरंदरम् ।
शक्रप्रियैषी यं विद्वान्प्रत्याचष्ट बृहस्पतिः ॥ १२.२८.१९ ॥
ದೇವರಾಜ ಪುರಂದರ ಶಕ್ರನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಯಾರು ಎಳೆದನೋ, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಯಾರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನೋ —
12.28.20
संवर्तो याजयामास यं पीडार्थं बृहस्पतेः ॥ १२.२८.२० ॥
ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಪೀಡೆ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಂವರ್ತನು ಯಾರಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿದನೋ —
12.28.21
यस्मिन्प्रशासति महीं नृपतौ राजसत्तम ।
अकृष्टपच्या पृथिवी विबभौ सस्यमालिनी ॥ १२.२८.२१ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯಾವ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಳುಮೆಯಿಲ್ಲದೆಯೂ ಫಲ ನೀಡುವ ಭೂಮಿ ಧಾನ್ಯಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತೋ.
12.28.22
आविक्षितस्य वै सत्रे विश्वेदेवाः सभासदः ।
मरुतः परिवेष्टारः साध्याश्चासन्महात्मनः ॥ १२.२८.२२ ॥
ಆವಿಕ್ಷಿತನ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಸಭಾಸದರಾಗಿದ್ದರು; ಮರುತ್ತುಗಳು ಬಡಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯರೂ ಇದ್ದರು.
12.28.23
मरुद्गण मरुत्तस्य यत्सोममपिबंस्ततः ।
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः ॥ १२.२८.२३ ॥
ಮರುದ್ಗಣಗಳೇ, ಮರುತ್ತನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸೋಮ ಕುಡಿದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು ಹಿಂದುಳಿದರು.
12.28.24
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.२४ ॥
ಸೃಂಜಯನೇ, ಅವನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ನಿನಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಅವನು ಪುಣ್ಯವಂತನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.25
सुहोत्रं च द्वतिथिनं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यस्मे हिरण्यं ववृषे मघवा परिवत्सरम् ॥ १२.२८.२५ ॥
ಸೃಂಜಯ, ವೈತಿತಿ ಸುಹೋತ್ರ ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನಿಗಾಗಿ ಮಘವ ಇಂದ್ರನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆಗರೆದನು.
12.28.26
सत्यनामा वसुमती यं प्राप्यासीञ्जनाधिपम् ।
हिरण्यमवहन्नद्यस्तस्मिञ्जनपदेश्वरे ॥ १२.२८.२६ ॥
ಸತ್ಯನಾಮಾ ವಸುಮತಿ ಯಾವ ಜನಾಧಿಪನನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳೋ, ಆ ಜನಪದೇಶ್ವರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹರಿದವು.
12.28.27
मत्स्यान्कर्कटकान्नक्रान्मकराञ्छिंशुकानपि ।
नदीष्ववासृजद्राजन्मघवा लोकपूजितः ॥ १२.२८.२७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಲೋಕಪೂಜಿತ ಮಘವ ಇಂದ್ರನು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು, ಏಡಿ, ಮೊಸಳೆ, ಮಕರ ಮತ್ತು ಶಿಂಶುಕ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
12.28.28
हैरण्यान्पातितान्दृष्ट्वा मत्स्यान्मकरकच्छपान् ।
सहस्रशोऽथ शतशस्ततोऽस्मयत वैतिथिः ॥ १२.२८.२८ ॥
ಚಿನ್ನದ ಮೀನು, ಮಕರ ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು, ನೂರಾರು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವೈತಿತಿ ನಕ್ಕನು.
12.28.29
तद्धिरण्यमपर्यन्तमावृतं कुरुजाङ्गले ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समार्पयत् ॥ १२.२८.२९ ॥
ಕುರುಜಾಂಗಲ ದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಆ ಅಪಾರ ಚಿನ್ನವನ್ನು, ವಿಸ್ತಾರ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
12.28.30
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अदक्षिणमयज्वानं श्वैत्य संशाम्य माशुचः ॥ १२.२८.३० ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಿನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಭಾಗ್ಯವಂತನು; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಪುಣ್ಯವಂತನು. ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡದ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ಶೈತ್ಯ, ಶಾಂತನಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ.
12.28.31
अङ्गं बृहद्रथं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यः सहस्रं सहस्राणां श्वेतानश्वानवासृजात् ॥ १२.२८.३१ ॥
ಸಂಜಯ, ಅಂಗ ಮತ್ತು ಬೃಹದ್ರಥ ಮೃತರಾದರೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಸಾವಿರಾರು ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅವನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನು.
12.28.32
सहस्रं च सहस्राणां कन्या हमपरिष्कृताः ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत् ॥ १२.२८.३२ ॥
ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನೂ. ವಿಸ್ತೃತ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಜಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.33
यः सहस्रं सहस्राणां गजानां पझमालिनाम् ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत् ॥ १२.२८.३३ ॥
ಕಮಲಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ಸಾವಿರಾರು ಆನೆಗಳನ್ನು, ವಿಸ್ತೃತ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಜಿಸುತ್ತಾ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು.
12.28.34
शतं शतसहस्राणि वृषाणां हेममालिनाम् ।
गवां सहस्रानुचरं दक्षिणामत्यकालयत् ॥ १२.२८.३४ ॥
ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ನೂರು ಸಾವಿರ ಹೋರಿಗಳನ್ನು, ಸಾವಿರ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.35
अङ्गस्य यजमानस्य तदा विष्णुपदे गिरौ ।
अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः ॥ १२.२८.३५ ॥
ಆಗ ಯಜಮಾನ ಅಂಗನ ವಿಷ್ಣುಪದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸೋಮದಿಂದ ಇಂದ್ರ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.
12.28.36
यस्य यज्ञेषु राजेन्द्र शतसङ्ख्येषु वै पुरा ।
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः ॥ १२.२८.३६ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಹಿಂದೆ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಗಂಧರ್ವರನ್ನೂ ಮೀರಿದವು.
12.28.37
न जातो जनिता नान्यः पुमान्यः संप्रदास्यति ।
यदङ्गः प्रददौ वित्तं सोमसंस्थासु सप्तसु ॥ १२.२८.३७ ॥
ಅಂಗನು ಏಳು ಸೋಮಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ದಾನ ಮಾಡುವ ಬೇರೆ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟುವವನೂ ಇಲ್ಲ.
12.28.38
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.३८ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಿನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಭಾಗ್ಯವಂತ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.39
शिबिमौशीनरं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं सर्वां चर्मवत्समवेष्टयत् ॥ १२.२८.३९ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಉಶೀನರನ ಮಗ ಶಿಬಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚರ್ಮದಂತೆ ಸುತ್ತಿದವನು ಅವನು.
12.28.40
महता रथघोषेण पृथिवीमनुनादयन् ।
एकच्छत्रां महीं चक्रे जैत्रेणैकरथेन यः ॥ १२.२८.४० ॥
ಮಹಾ ರಥಘೋಷದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಒಂದೇ ವಿಜಯರಥದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಏಕಚ್ಛತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವನು.
12.28.41
यावदस्य गवाश्वं स्यादारण्यैः पशुभिः सह ।
तावतीः प्रददौ गाः स शिबिरौशीनरोऽध्वरे ॥ १२.२८.४१ ॥
ಅವನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಗೋವು-ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟಿದ್ದವೋ ಅಷ್ಟು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಉಶೀನರನ ಮಗ ಶಿಬಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.42
न वोढारं धुरं तस्य कंचिन्मेने प्रजापतिः ।
न भूतं न भविष्यं च सर्वराजसु सृञ्जय।
अन्यत्रौशीनराच्छैब्याद्राजर्षेरिन्द्रविक्रमात् ॥ १२.२८.४२ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅವನ ನೊಗವನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲವರು ಯಾರನ್ನೂ ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸೃಂಜಯ, ಇಂದ್ರನಂತಹ ಪರಾಕ್ರಮದ ಉಶೀನರನ ಮಗ ಶೈಬ್ಯ ರಾಜರ್ಷಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ.
12.28.43
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.४३ ॥
ಓ ಸಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ನೀನು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ್ಯವಂತನು; ಮಗನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತನು. ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.44
अदक्षिणमयज्वानं पुत्रं संस्मृत्य मा शुचः ॥ १२.२८.४४ ॥
ದಾನ ಮಾಡದ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ ಮಗನನ್ನು ನೆನೆದು ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.45
भरतं चैव दौष्यन्तिं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
शाकुन्तलं महात्मानं भूरिद्रविणतेजसम् ॥ १२.२८.४५ ॥
ಓ ಸಂಜಯ, ದುಷ್ಯಂತನ ಮಗ ಭರತ, ಶಕುಂತಲೆಯ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರ, ಅಪಾರ ಧನ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು ಕೂಡ ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.28.46
योऽबध्नात्रिशतं चाश्वान्देवेभ्यो यमुनामनु ।
सरस्वतीं विंशतिं च गङ्गामनु चतुर्दश ॥ १२.२८.४६ ॥
ಯಮುನೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮುನ್ನೂರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಸರಸ್ವತಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನ್ನು, ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವನು.
12.28.47
अश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
इष्टवान्स महातेजा दौष्यन्तिर्भरतः पुरा ॥ १२.२८.४७ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ದುಷ್ಯಂತನ ಮಗ ಭರತನು ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಮತ್ತು ನೂರು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
12.28.48
भरतस्य महत्कर्म सवराजसु पार्थिवाः ।
स्वं मर्त्या इव बाहुभ्यां नानुगन्तुमशक्नुवन् ॥ १२.२८.४८ ॥
ಭರತನ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಓ ರಾಜರೇ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
12.28.49
परं सहस्राद्योऽबध्नाद्धयान्वेदीर्वितत्य च ।
सहस्रं यत्र पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १२.२८.४९ ॥
ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವನು, ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿದವನು, ಅಲ್ಲಿ ಭರತನು ಕಣ್ವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಪದ್ಮಗಳನ್ನು (ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು) ನೀಡಿದನು.
12.28.50
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.५० ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ನಿನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭನೂ, ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತನೂ ಆದವನು ಮೃತನಾದರೂ, ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.51
रामं दाशरथिं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
योऽन्वकम्पत वै नित्यं प्रजाः पुत्रानिवौरसान् ॥ १२.२८.५१ ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನೂ ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅವನು ಸದಾ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡಿದನು.
12.28.52
नाधनो यस्य विषये नानर्थः कस्यचिद्भवेत् ।
सर्वस्यासीत्पितृसमो रामो राज्यं यदन्वशात् ॥ १२.२८.५२ ॥
ಯಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಡವರು ಇರಲಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರಿಗೂ ಅನರ್ಥ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ, ಆ ರಾಮನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಂದೆಯಂತಿದ್ದನು, ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.
12.28.53
कालवर्षी च पर्जन्यः सस्यानि समपादयत् ।
नित्यं सुभिक्षमेवासीद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५३ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೇಘವು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಸದಾ ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರವೇ ಇತ್ತು.
12.28.54
प्राणिनो नाप्सु मञ्जन्ति नानर्थे पावकोऽदहत् ।
न व्यालतो भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५४ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅನರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಸುಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
12.28.55
आसन्वर्षसहस्रिण्यस्तथा वर्षसहस्रकाः ।
अरोगाः सर्वसिद्धार्था रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५५ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜನರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದರು; ಅವರು ರೋಗರಹಿತರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಈಡೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.
12.28.56
नान्योन्येन विवादोऽभूत्स्त्रीणामपि कुतो नृणाम् ।
धर्मनित्याः प्रजाश्चासन्रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५६ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ವಿವಾದ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು; ಪ್ರಜೆಗಳು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು.
12.28.57
संतुष्टाः सर्वसिद्धार्था निर्भयाः स्वैरचारिणः ।
नराः सत्यव्रताश्चासन्रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५७ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮನುಷ್ಯರು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಈಡೇರಿದವರಾಗಿ, ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವರಾಗಿ, ಸತ್ಯವ್ರತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
12.28.58
नित्यपुष्पफलाश्चैव पादपा निरुपद्रवाः ।
सर्वा द्रोणदुघा गावो रामे राज्यं प्रशासति ॥ १२.२८.५८ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮರಗಳು ಸದಾ ಹೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವು ಉಪದ್ರವರಹಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲ ಹಸುಗಳೂ ಒಂದು ದ್ರೋಣ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು.
12.28.59
स चतुर्दश वर्षाणि वने प्रोष्य महातपाः ।
दशाश्वमेधाञ्जारूथ्यानाजहार निरर्गलान् ॥ १२.२८.५९ ॥
ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
12.28.60
युवा श्यामो लोहिताक्षो मातङ्ग इव यूथपः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः ॥ १२.२८.६० ॥
ಅವರು ಯುವಕರು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವರು, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರು; ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕ ಗಜದಂತೆ ಇದ್ದರು; ಮೊಣಕಾಲವರೆಗೆ ಚಾಚಿದ ತೋಳುಗಳು, ಸುಂದರ ಮುಖ, ಸಿಂಹದ ಭುಜಗಳು, ವಿಶಾಲ ಬಾಹುಗಳು ಉಳ್ಳವರು.
12.28.61
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
अयोध्याधिपतिर्भूत्वा रामो राज्यमकारयत् ॥ १२.२८.६१ ॥
ರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದನು.
12.28.62
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.६२ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಿನಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭಕರ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯಕರ. ಯಜ್ಞ ಮಾಡದ, ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.63
भगीरथं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम् ।
यस्येन्द्रो वितते यज्ञे सोमं पीत्वा मदोत्कटः ॥ १२.२८.६३ ॥
ಸೃಂಜಯ, ರಾಜ ಭಗೀರಥನೂ ಮೃತನಾದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅವನ ವಿಶಾಲ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದು ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದನು.
12.28.64
असुराणां सहस्राणि बहूनि सुरसत्तमः ।
अजयद्वाहुवीर्येण भगवान्पाकशासनः ॥ १२.२८.६४ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತ ಪಾಕಶಾಸನ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಅಸುರರನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
12.28.65
यः सहस्रं सहस्राणां कन्या हेमविभूषिताः ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत् ॥ १२.२८.६५ ॥
ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದವನು.
12.28.66
सर्वा रथगताः कन्या रथाः सर्वे चतुर्युजः ।
शतंशतं रथे नागाः पझिनो हेममालिनः ॥ १२.२८.६६ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ಯೆಯರು ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು; ಎಲ್ಲಾ ರಥಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ರಥದಲ್ಲಿ ನೂರು ನೂರು ಆನೆಗಳಿದ್ದವು; ಅವು ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು.
12.28.67
सहस्रमश्वा एकैकं हस्तिनं पृष्ठतोऽन्वयुः ।
गवां सहस्रमश्वेऽश्वे सहस्रं गव्यजाविकम् ॥ १२.२८.६७ ॥
ಪ್ರತಿ ಆನೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು; ಪ್ರತಿ ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹಸು, ಮೇಕೆ, ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿದ್ದವು.
12.28.68
उपह्वरे निवसतो यस्याङ्के निषसाद ह ।
गङ्गा भागीरथी तस्मादुर्वशी चाभवत्पुरा ॥ १२.२८.६८ ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಕುಳಿತಳು; ಅವನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಭಾಗೀರಥಿ ಗಂಗೆಯೂ ಊರ್ವಶಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.
12.28.69
भूरिदक्षिणमिक्ष्वाकुं यजमानं भगीरथम् ।
त्रिलोकपथगा गङ्गा दुहितृत्वमुपेयुषी ॥ १२.२८.६९ ॥
ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಯಜಮಾನ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಭಗೀರಥನಿಗೆ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಗಂಗೆ ಮಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಳು.
12.28.70
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.७० ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿನಗೆ ಅದು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಮಂಗಳಕರ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಾದುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.71
दिलीपं च महात्मानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
प्रस्य कर्माणि भूरीणि कथयन्ति द्विजातयः ॥ १२.२८.७१ ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಮಹಾತ್ಮ ದಿಲೀಪನೂ ಸತ್ತನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.28.72
य इमां वसुसंपूर्णां वसुधां वसुधाधिपः ।
ददौ तस्मिन्महायज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ॥ १२.२८.७२ ॥
ಧನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಭೂಪತಿ.
12.28.73
यस्येह यजमानस्य यज्ञेयज्ञे पुरोहितः ।
सहस्रं वारणान्हैमान्दक्षिणामत्यकालयत् ॥ १२.२८.७३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಜಮಾನನ ಪ್ರತಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲೂ ಪುರೋಹಿತನು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದ ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
12.28.74
यस्य यज्ञे महानासीद्यूपः श्रीमान्हिरण्मयः ।
ते देवां कर्म कुर्वाणाः शक्रज्येष्ठा उपासत ॥ १२.२८.७४ ॥
ಯಾವ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಮಹಾ ಯೂಪವಿತ್ತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹಿರಿಯನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು.
12.28.75
चषाले यस्य सौवर्णे तस्मिन्यूपे हिरण्मये ।
ननृतुर्देवगन्धर्वाः षट्सहस्राणि सप्तधा ॥ १२.२८.७५ ॥
ಯಾವ ಯಜ್ಞದ ಬಂಗಾರದ ಚಷಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆ ಬಂಗಾರದ ಯೂಪದ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಆರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಏಳು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸಿದರು.
12.28.76
अवादयत्तत्र वीणां मध्ये विश्वावसुः स्वयम् ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त मम वादयतीत्ययम् ॥ १२.२८.७६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾವಸುವೇ ವೀಣೆ ನುಡಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ 'ಇವನು ನನಗಾಗಿಯೇ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದವು.
12.28.77
एतद्राज्ञो दिलीपस्य राजानो नानुचक्रिरे ।
यस्येभा हेमसंछन्नाः पथि मत्ताः स्म शेरते ॥ १२.२८.७७ ॥
ರಾಜ ದಿಲೀಪನ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇತರ ರಾಜರು ಅನುಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಬಂಗಾರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದವು.
12.28.78
राजानं शतधन्वानं दिलीपं सत्यवादिनम् ।
येऽपश्यन्सुमहात्मानं तेऽपि स्वर्गजितो नराः ॥ १२.२८.७८ ॥
ರಾಜ ಶತಧನ್ವನನ್ನು, ಸತ್ಯವಾದಿ ದಿಲೀಪನನ್ನು, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಕಂಡ ಮನುಷ್ಯರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆದ್ದವರಾದರು.
12.28.79
त्रयः शब्दा न जीर्यन्ते दिलीपस्य निवेशने ।
स्वाध्यायशब्दः ज्याशब्दः शब्दो वै दीयतामिति ॥ १२.२८.७९ ॥
ದಿಲೀಪನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಬ್ದಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಕುಂದುವುದಿಲ್ಲ: ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಶಬ್ದ, ಧನುಸ್ಸಿನ ಹೆದೆಯ ಶಬ್ದ, 'ಕೊಡಲಿ' ಎಂಬ ಶಬ್ದ.
12.28.80
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.८० ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ನಿನಗೆ ಮಗನಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಮಂಗಳಕರನೂ ಪುಣ್ಯವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.81
मान्धातारं यौवनाश्वं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं देवा मरुतो गर्भं पितुः पार्श्वादपाहरन् ॥ १२.२८.८१ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಯೌವನಾಶ್ವನ ಮಗ ಮಾಂಧಾತನನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುತರು ಅವನ ಗರ್ಭವನ್ನು ತಂದೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ತೆಗೆದರು.
12.28.82
समृद्धो युवनाश्वस्य जठरे यो महात्मनः ।
पृषदाज्योद्भवः श्रीमांस्त्रिलोकविजयी नृपः ॥ १२.२८.८२ ॥
ಯೌವನಾಶ್ವ ಮಹಾತ್ಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವನು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ.
12.28.83
यं दृष्ट्वा पितुरुत्सङ्गे शयानं देवरूपिणम् ।
अन्योन्यमब्रुवन्देवाः कमयं धास्यतीति वै ॥ १२.२८.८३ ॥
ತಂದೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ದೇವರೂಪದ ಶಿಶುವನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು, 'ಇವನು ಯಾರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವನು?' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
12.28.84
मामेव धास्यतीत्येवमिन्द्रोऽथाभ्युपपद्यत ।
मांधातेति ततस्तस्य नाम चक्रे शतक्रतुः ॥ १२.२८.८४ ॥
'ಇವನು ನನ್ನನ್ನೇ ಪೋಷಿಸುವನು' ಎಂದು ಇಂದ್ರನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ 'ಮಾಂಧಾತ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
12.28.85
ततस्तु पयसो धारां पुष्टिहेतोर्महात्मनः ।
तस्यास्ये यौवनाश्वस्य पाणिरिन्द्रस्य चास्रवत् ॥ १२.२८.८५ ॥
ಆಗ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಯೌವನಾಶ್ವನ ಬಾಯಿಂದ, ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ, ಹಾಲಿನ ಧಾರೆ ಹರಿಯಿತು; ಇಂದ್ರನ ಕೈಯಿಂದಲೂ ಅದು ಹರಿಯಿತು.
12.28.86
तं पिवन्पाणिमिन्द्रस्य शतमह्ना व्यवर्धत ।
स आसीद्द्वादशसमो द्वादशाहेन पार्थिवः ॥ १२.२८.८६ ॥
ಇಂದ್ರನ ಕೈಯಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಅವನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನೂರು ಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದನು. ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದವನಂತಾದನು.
12.28.87
तमिमं पृथिवी सर्वा एकाह्ना समपद्यत ।
धर्मात्मानं महात्मानं शूरमिन्द्रसमं युधि ॥ १२.२८.८७ ॥
ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಮಹಾತ್ಮನೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಶೂರನೂ ಆದವನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
12.28.88
यश्चाङ्गारं तु नृपतिं मरुत्तमसितं गयम् ।
अङ्गं बृहद्रथं चैव मान्धाता समरेऽजयत् ॥ १२.२८.८८ ॥
ಅಂಗಾರ, ರಾಜ ಮರುತ್ತ, ಅಸಿತ, ಗಯ, ಅಂಗ ಮತ್ತು ಬೃಹದ್ರಥರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವನು ಮಾಂಧಾತ.
12.28.89
यौवनाश्वो यदाङ्गारं समरे प्रत्ययुध्यत ।
विस्फारैर्धनुषो देवा द्यौरभेदीति मेनिरे ॥ १२.२८.८९ ॥
ಯೌವನಾಶ್ವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿದಾಗ, ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರದಿಂದ ಆಕಾಶ ಒಡೆಯಿತು ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಭಾವಿಸಿದರು.
12.28.90
यत्र सूर्य उदेति स्म यत्र च प्रतितिष्ठति ।
सर्वं तद्यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते ॥ १२.२८.९० ॥
ಸೂರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೆಲ್ಲವೂ ಯೌವನಾಶ್ವ ಮಾಂಧಾತನ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.28.91
अश्वमेधशतेनेष्ट्वा राजसूयशतेन च ।
अददद्रोहितान्मत्स्यान्ब्राह्मणेभ्यो विशांपते ॥ १२.२८.९१ ॥
ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನೂರು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೆಂಪು ಮೀನುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.92
हैरण्यान्यो जनोत्सेधानायतान्दशयोजनम् ।
अतिरिक्तान्द्विजातिभ्यो व्यभजंस्त्वितरे जनाः ॥ १२.२८.९२ ॥
ಮನುಷ್ಯನ ಎತ್ತರವೂ ಹತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದವೂ ಇರುವ ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಜನರು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹಂಚಿದರು.
12.28.93
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.९३ ॥
ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಓ ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ನಿನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಭಾಗ್ಯವಂತ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಪುಣ್ಯವಂತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.94
ययातिं नाहुषं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां विजित्य सहसागराम् ॥ १२.२८.९४ ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಸಾಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯೂ ಮೃತನಾದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.28.95
शम्यापातेनाभ्यतीयाद्वेदीभिश्चित्रयन्महीम् ।
ईजानः क्रतुभिर्मुख्यैः पर्यगच्छद्वसुन्धराम् ॥ १२.२८.९५ ॥
ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭವನ್ನು ಎಸೆದಷ್ಟು ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಮುಖ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವನು ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದನು.
12.28.96
इष्ट्वा क्रतुसहस्रेण वाजपेयशतेन च ।
तर्पयामास विप्रेन्द्रांस्त्रिभिः काञ्चनपर्वतैः ॥ १२.२८.९६ ॥
ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನೂರು ವಾಜಪೇಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ, ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.
12.28.97
व्यूढेनासुरयुद्धेन हत्वा दैतेयदानवान् ।
व्यभजत्पृथिवीं कृत्स्नां ययातिर्नहुषात्मजः ॥ १२.२८.९७ ॥
ಅಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಿದನು.
12.28.98
अन्त्येषु पुत्रान्निक्षिप्य यदुद्रुह्युपुरोगमान् ।
पुरुं राज्येऽभिषिच्याथ सदारः प्राविशद्वनम् ॥ १२.२८.९८ ॥
ಕೊನೆಗೆ ಯದು, ದ್ರುಹ್ಯು ಮೊದಲಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪುರುವನ್ನು ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
12.28.99
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.९९ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತರೆ ಅದು ನಿನಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭಕರ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯಕರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.100
अम्बरीषं च नाभागं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं प्रजा वव्रिरे पुण्यं गोप्तारं नृपसत्तमम् ॥ १२.२८.१०० ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅಂಬರೀಷ ಮತ್ತು ನಾಭಾಗರು ಮೃತರಾದರೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಪ್ರಜೆಗಳು ಪುಣ್ಯವಂತರೂ ರಕ್ಷಕರೂ ಆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡವರು ಅವರೇ.
12.28.101
यः सहस्रं सहस्राणां राज्ञामयुतयाजिनाम् ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यस्त्वमन्यत ॥ १२.२८.१०१ ॥
ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಜಿಸುತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಿದವನು ನೀನು ಎಂದು ಭಾವಿಸು.
12.28.102
नैतत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
इत्यम्बरीषं नाभागिमन्वमोदन्त दक्षिणाः ॥ १२.२८.१०२ ॥
'ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನವರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಯಾರೂ ಮಾಡರು' ಎಂದು ದಕ್ಷಿಣೆ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಾಭಾಗಿಯ ಮಗ ಅಂಬರೀಷನನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.
12.28.103
शतं राजसहस्राणि शतं राजशतानि च ।
सर्वेऽश्वमेधैरीजानास्तेऽन्वयुर्दक्षिणायनम् ॥ १२.२८.१०३ ॥
ಸಾವಿರ ರಾಜರು ಮತ್ತು ನೂರು ರಾಜರು; ಅಶ್ವಮೇಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದಕ್ಷಿಣಾಯನದ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
12.28.104
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.१०४ ॥
ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಓ ಸೃಂಜಯ, ನೀನು ಅವನಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಧನ್ಯನು; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.105
शशबिन्दुं चैत्ररथं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यस्य भार्यासहस्राणां शतमासीन्महात्मनः ॥ १२.२८.१०५ ॥
ಚೈತ್ರರಥ ಶಶಬಿಂದು ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ, ಓ ಸೃಂಜಯ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನೂರು ಸಾವಿರ ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು.
12.28.106
सहस्रं तु सहस्राणां यस्यासञ्शाशबिन्दवाः ।
हिरण्यकवचाः सर्वे सर्वे चोत्तमधन्विनः ॥ १२.२८.१०६ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಶಶಬಿಂದುಗಳು ಅವನಿಗಿದ್ದರು — ಎಲ್ಲರೂ ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು.
12.28.107
शतं कन्या राजपुत्रमेकैकं पृथगन्वयुः ।
कन्यांकन्यां शतं नागा नागंनागं शतं रथाः ॥ १२.२८.१०७ ॥
ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರು ಪ್ರತಿ ರಾಜಕುಮಾರನ ಜೊತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೋದರು; ಪ್ರತಿ ಕನ್ಯೆಗೂ ನೂರು ಆನೆಗಳು, ಪ್ರತಿ ಆನೆಗೂ ನೂರು ರಥಗಳು.
12.28.108
रथेरथे शतं चाश्वा देशजा हेममालिनः ।
अश्वेअश्वे शतं गावो गांगां तद्वदजाविकम् ॥ १२.२८.१०८ ॥
ಪ್ರತಿ ರಥಕ್ಕೆ ನೂರು ಕುದುರೆಗಳು — ದೇಶಿ ತಳಿಯವು, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದವು; ಪ್ರತಿ ಕುದುರೆಗೆ ನೂರು ಹಸುಗಳು; ಪ್ರತಿ ಹಸುವಿಗೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳು.
12.28.109
एतद्धनमपर्यन्तमश्वमेधे महामखे ।
शशबिन्दुर्महाराज ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ॥ १२.२८.१०९ ॥
ಮಹಾಯಜ್ಞವಾದ ಅಶ್ವಮೇಧದಲ್ಲಿ ಈ ಧನ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು; ಮಹಾರಾಜ ಶಶಬಿಂದು ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
12.28.110
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.११० ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತರೂ, ನಿನಗೆ ಅವನು ಮಗನಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭಕರನೂ ಪುಣ್ಯವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.111
गयं चाधूर्तरजसं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यः स वर्षशतं राजा हुतशिष्टाशनोऽभवत् ॥ १२.२८.१११ ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಕಳಂಕರಹಿತ ರಾಜ ಗಯನು ಮರಣಹೊಂದಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನು ನೂರು ವರ್ಷ ಯಜ್ಞಶೇಷವನ್ನು ತಿಂದು ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.
12.28.112
यस्मै वह्निर्वरान्प्रादात्ततो वव्रे वरान्गयः ।
ददतो मे क्षयो मा भूद्धर्मे श्रद्धा च वर्धताम् ॥ १२.२८.११२ ॥
ಅಗ್ನಿ ಯಾರಿಗೆ ವರ ನೀಡಿದನೋ, ಆಗ ಗಯನು ವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನಾನು ದಾನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗದಿರಲಿ; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಬೆಳೆಯಲಿ.'
12.28.113
मनो मे रभतां सत्ये त्वत्प्रसादाद्धुताशन ।
लेभे च कामांस्तान्सर्वान्पावकादिति नः श्रुतम् ॥ १२.२८.११३ ॥
ಓ ಹುತಾಶನ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲಿ; ಪಾವಕನಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.28.114
दर्शेन पूर्णमासेन चातुर्मास्यैः पुनः पुनः ।
अयजद्धयमेधेन सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १२.२८.११४ ॥
ದರ್ಶ, ಪೂರ್ಣಮಾಸ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ, ಅವನು ಅಶ್ವಮೇಧದಿಂದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದನು.
12.28.115
शतं गवां सहस्राणि शतमश्वशतानि च ।
उत्थायोत्थाय वै प्रादात्सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १२.२८.११५ ॥
ನೂರು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು, ನೂರಾರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು; ಪದೇ ಪದೇ ಎದ್ದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ದಾನ ನೀಡಿದನು.
12.28.116
तर्पयामास सोमेन देवान्वित्तैर्द्विजानपि ।
पितॄन्स्वधाभिः कामैश्च स्त्रियः स्वाः पुरुषर्षभ ॥ १२.२८.११६ ॥
ಸೋಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಧನದಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು, ಸ್ವಧಾದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ಇಷ್ಟವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.28.117
सौवर्णां पृथिवीं कृत्वा दशव्यामां द्विरायताम् ।
दक्षिणामददद्राजा वाजिमेधे महाक्रतौ ॥ १२.२८.११७ ॥
ಚಿನ್ನದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹತ್ತು ವ್ಯಾಮ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿ, ರಾಜನು ಮಹಾ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.
12.28.118
यावत्यः सिकता राजन्गङ्गायां पुरुषर्षभ ।
तावतीरेव गाः प्रादादाधूर्तरजसो गयः ॥ १२.२८.११८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಷ್ಟು ಮರಳಕಣಗಳಿವೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಹಸುಗಳನ್ನು ಗಯನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.119
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.११९ ॥
ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಓ ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ನಿನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಭಾಗ್ಯವಂತ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತ. ಮಗನ ಕುರಿತು ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.120
रन्तिदेवं च सांकृत्यं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
सम्यगाराध्य यः शक्राद्वरं लेभे महातपाः ॥ १२.२८.१२० ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ಸಾಂಕೃತಿಯ ಮಗ ರಂತಿದೇವನು ಮೃತನಾದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಇಂದ್ರನಿಂದ ವರ ಪಡೆದನು.
12.28.121
अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमहि ।
श्रद्धा च नो मा व्यगमन्मा च याचिष्म कंचन ॥ १२.२८.१२१ ॥
ನಮಗೆ ಹೇರಳ ಅನ್ನವಿರಲಿ, ಅತಿಥಿಗಳು ನಮಗೆ ದೊರೆಯಲಿ, ನಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದಿರಲಿ, ನಾವು ಯಾರನ್ನೂ ಯಾಚಿಸದಿರಲಿ.
12.28.122
उपातिष्ठन्त पशवः स्वयं तं संशितव्रतम् ।
ग्राम्यारण्या महात्मानं रन्तिदेवं यशस्विनम् ॥ १२.२८.१२२ ॥
ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಯಾದ, ಮಹಾತ್ಮನೂ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ ರಂತಿದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪಶುಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಂದವು.
12.28.123
महानदी चर्मराशेरुत्क्लेदात्ससृजे यतः ।
ततश्चर्मण्वतीत्येवं विख्याता सा महानदी ॥ १२.२८.१२३ ॥
ಚರ್ಮದ ರಾಶಿಯಿಂದ ಹರಿದ ತೇವದಿಂದ ಒಂದು ಮಹಾನದಿ ಹುಟ್ಟಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಹಾನದಿ ಚರ್ಮಣ್ವತಿ ಎಂದು ಹೀಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
12.28.124
ब्राह्मणेभ्यो ददौ निष्कान्सदसि प्रतते नृपः ।
तुभ्यंतुभ्यं निष्कमिति यदा क्रोशन्ति वै द्विजाः ॥ १२.२८.१२४ ॥
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿಷ್ಕಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; 'ನಿಮಗೆ, ನಿಮಗೆ ಒಂದು ನಿಷ್ಕ' ಎಂದು ದ್ವಿಜರು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
12.28.125
सहस्रं तुभ्यमित्युक्त्वा ब्राह्मणान्संप्रपद्य ते ॥ १२.२८.१२५ ॥
'ನಿಮಗೆ ಸಾವಿರ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು.
12.28.126
अन्वाहार्योपकरणं द्रव्योपकरणं च यत् ।
घटाः पात्र्यः कटाहानि स्थाल्यश्च पिठराणि च।
नासीत्किंचिदसौवर्णं रन्तिदेवस्य धीमतः ॥ १२.२८.१२६ ॥
ಯಜ್ಞ ಉಪಕರಣಗಳು, ದ್ರವ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಡಕೆಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಕಡಾಯಿಗಳು, ಬಾಣಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಠರಗಳು ಇದ್ದವು; ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಂತಿದೇವನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು ಏನೂ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
12.28.127
सांकृते रन्तिदेवस्य यां रात्रिमवसन्गृहे ।
आलभ्यन्त शतं गावः सहस्राणि च विंशतिः ॥ १२.२८.१२७ ॥
ಸಾಂಕೃತಿಯ ಮಗ ರಂತಿದೇವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಇದ್ದಾಗ ನೂರು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳು ವಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
12.28.128
तत्र स्म सूदाः क्रोशन्ति सुमृष्टमणिकुण्डलाः ।
सूपं भूयिष्ठमश्नीध्वं नाद्य मांसं यथा पुरा ॥ १२.२८.१२८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅಡುಗೆಯವರು ಕೂಗಿದರು: 'ಈಗ ಹೇರಳ ಸಾರನ್ನು ಉಣ್ಣಿರಿ; ಇಂದು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಂಸವಿಲ್ಲ.'
12.28.129
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.१२९ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತರೆ ಅದು ನಿನಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಶುಭಕರ; ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು. ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.130
सगरं च महात्मानं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
ऐक्ष्वाकं पुरुषव्याघ्रमतिमानुषविक्रमम् ॥ १२.२८.१३० ॥
ಸೃಂಜಯ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ, ಮಹಾತ್ಮ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಮಾನವಾತೀತ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸಗರ ಮೃತನಾದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.28.131
षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तमनुजग्मिरे ।
नक्षत्रराजं वर्षान्ते व्यभ्रे ज्योतिर्गणा इव ॥ १२.२८.१३१ ॥
ಅವನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಮಳೆಗಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಡರಹಿತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರರಾಜನ ಹಿಂದೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಣಗಳು ಹೋದಂತೆ.
12.28.132
एकच्छत्रा मही यस्य प्रतापादभवत्पुरा ।
योऽश्वमेधसहस्रेण तर्पयामास देवताः ॥ १२.२८.१३२ ॥
ಹಿಂದೆ ಯಾರ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಭೂಮಿ ಏಕಚ್ಛತ್ರದ ಕೆಳಗಿತ್ತೋ; ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವನು.
12.28.133
यः प्रादात्कनकस्तम्भं प्रासादं सर्वकाञ्चनम् ।
पूर्णं पझदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम् ॥ १२.२८.१३३ ॥
ಯಾರು ಚಿನ್ನದ ಕಂಬಗಳ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ, ಕಮಲದಳನಯನೆಯರ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಮನೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನೋ.
12.28.134
द्विजातिभ्योऽनुरूपेभ्यः कामांश्च विविधान्बहून् ।
यस्यादेशेन तद्वित्तं व्यभजन्त द्विजातयः ॥ १२.२८.१३४ ॥
ಯೋಗ್ಯ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅವನು ಬಹುವಿಧದ ಅನೇಕ ಬಯಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಧನವನ್ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಯಿತು.
12.28.135
खानयामास यः कोपात्पृथिवीं सागराङ्किताम् ।
यस्य नाम्ना समुद्रश्च सागरत्वमुपागतः ॥ १२.२८.१३५ ॥
ಯಾರು ಕೋಪದಿಂದ ಸಾಗರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಸಿದನೋ; ಯಾರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರವು ‘ಸಾಗರ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತೋ.
12.28.136
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.१३६ ॥
ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದನು, ಓ ಸೃಂಜಯ; ನಿನಗೆ ಅದು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಶುಭ. ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
12.28.137
राजानं च पृथुं वैन्यं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यमभ्यषिञ्चन्संभूयः महारण्ये महर्षयः ॥ १२.२८.१३७ ॥
ಓ ಸೃಂಜಯ, ವೇನನ ಮಗನಾದ ರಾಜ ಪೃಥು ಮೃತನಾದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.
12.28.138
प्रथयिष्यति वै लोकान्पृथुरित्येव शब्दितः ।
क्षताद्यो वै त्रायतीति स तस्मात्क्षत्रियः स्मृतः ॥ १२.२८.१३८ ॥
ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಪೃಥು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಗಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
12.28.139
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्तास्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत ॥ १२.२८.१३९ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳು ವೇನನ ಮಗ ಪೃಥುವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಾವು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ 'ರಾಜಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
12.28.140
अकृष्टपच्या पृथिवी पुटकेपुटके मधु ।
सर्वा द्रोणदुघा गावो वैन्यस्यासन्प्रशासतः ॥ १२.२८.१४० ॥
ವೇನನ ಮಗನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿ ಉಳದೆಯೇ ಫಲ ಕೊಟ್ಟಿತು; ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಜೇನು ಇತ್ತು; ಎಲ್ಲ ಹಸುಗಳು ಒಂದು ದ್ರೋಣ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟವು.
12.28.141
अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या अकुतोभयाः ।
यथाऽभिकाममवसन्क्षेत्रेषु च गृहेषु च ॥ १२.२८.१४१ ॥
ಜನರು ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರಿದವರಾಗಿ, ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸಿದರು.
12.28.142
आपस्तस्तम्भिरे चास्य समुद्रमभियास्यतः ।
शैलाश्चापाद्व्यदीर्यन्त ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ १२.२८.१४२ ॥
ಅವರು ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ನೀರು ನಿಂತುಹೋಯಿತು; ಪರ್ವತಗಳು ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಿರಿದವು; ಧ್ವಜಭಂಗ ಎಂದೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
12.28.143
हैरण्यांस्त्रिनरोत्सेधान्पर्वतानेकविंशतिम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ राजा योश्वमेधे महामखे ॥ १२.२८.१४३ ॥
ಮಹಾ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮೂರು ಮನುಷ್ಯ ಎತ್ತರದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು.
12.28.144
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ॥ १२.२८.१४४ ॥
ಸೃಂಜಯ, ಅವನು ಸತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಶುಭಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ.
12.28.145
किं वा तूष्णीं ध्यायसे सृञ्जय त्वं ।
न मे राजन्वाचिममां शृणोपि।
न चेन्मोघं विप्रलप्तं ममेदं ।
पथ्यं मुमूर्षोरिव सुप्रयुक्तम् ॥ १२.२८.१४५ ॥
ಸೃಂಜಯ, ನೀನು ಮೌನವಾಗಿ ಏನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಓ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ನನ್ನ ಈ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಯುವವನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಹಿತಕರ ಔಷಧದಂತೆ ಇದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
12.28.146
शृणोमि ते नारद वाचमेनां ।
विचित्रार्थां स्रजमिव पुण्यगन्धाम्।
राजर्षीणां पुण्यकृतां महात्मनां ।
कीर्त्या युक्तानां शोकनिर्नाशनार्थाम् ॥ १२.२८.१४६ ॥
ನಾರದ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ವಿಚಿತ್ರ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಪುಣ್ಯ ಸುಗಂಧದ ಹಾರದಂತಿದೆ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ಶೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.28.147
न ते मोघं विप्रलप्तं महर्षे ।
दृष्ट्वैवाहं नारद त्वां विशोकः।
शुश्रूषे ते वचनं ब्रह्मवादि ।
न्न ते तृप्याम्यमृतस्येव पानात् ॥ १२.२८.१४७ ॥
ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ. ನಾರದ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೇ ನಾನು ಶೋಕರಹಿತನಾದೆ. ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅಮೃತ ಕುಡಿದಂತೆ ನಾನು ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿಲ್ಲ.
12.28.148
अमोघदर्शिन्मम चेत्प्रसादं ।
संतापदग्धस्य विभो प्रकुर्याः।
सुतस्य संजीवनमद्य मे स्या ।
त्तव प्रसादात्सुतसङ्गमाप्नुयाम् ॥ १२.२८.१४८ ॥
ಅಮೋಘದರ್ಶಿಯೇ, ದುಃಖದಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ಕೃಪೆ ತೋರಿದರೆ, ಇಂದೇ ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಪುನರ್ಜೀವನವಾಗಬಹುದು. ಸಮರ್ಥನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಮರುಸಂಗಮ ಪಡೆಯಲಿ.
12.28.149
यस्ते पुत्रः शयितोयं विजातः ।
स्वर्णष्ठीवी यमदात्पर्वतस्ते।
पुनस्तं ते पुत्रमहं ददामि ।
हिरण्यनाभं वर्षसबस्रिणं च ॥ १२.२८.१४९ ॥
ನಿನ್ನ ಮಗ ಇಲ್ಲಿ ಮೃತನಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ; ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದವನು, ಪರ್ವತವು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟವನು, ಆ ಮಗನನ್ನು ಚಿನ್ನದ ನಾಭಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಬಾಳುವವನಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.