મહાભારત · અધ્યાય 12.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.288.1
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः ।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु ॥ १२.२८८.१ ॥
હે મહારાજ, તાવથી ઘેરાયેલા વૃત્રના શરીરમાં સર્વત્ર જે લક્ષણો પ્રગટ થયાં, તે મારી પાસેથી સાંભળો.
12.288.2
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम् ।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान् ॥ १२.२८८.२ ॥
તેનું મુખ બળતું અને ભયાનક થયું; તે અત્યંત નિસ્તેજ થયો; અંગો કંપ્યાં અને શ્વાસ પણ અતિશય થયો.
12.288.3
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप ।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा ॥ १२.२८८.३ ॥
હે નૃપ, તેના રોમ તીવ્ર રીતે ખડાં થયાં; મોટો નિસાસો આવ્યો; અને તેના મુખમાંથી અમંગળ જેવી અતિ ભયંકર શિયાળની ચીસ નીકળી.
12.288.4
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत ।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे ॥ १२.२८८.४ ॥
હે ભારત, તેની સ્મૃતિ નાશ પામી; અતિ ભયંકર ચિહ્નો પ્રગટ્યાં; બળતા અને ચમકતા ઉલ્કાપિંડ તેની બાજુઓમાં પડ્યા.
12.288.5
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः ।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः ॥ १२.२८८.५ ॥
ગીધ, કંક અને બગલાઓ અતિ ભયંકર અવાજે બૂમો પાડ્યા; હર્ષથી વૃત્રની ઉપર ચક્રની જેમ ફરવા લાગ્યા.
12.288.6
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे ।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत ॥ १२.२८८.६ ॥
ત્યારે દેવતાઓ વડે બળવંત થયેલા ઇન્દ્રે તે રથ પર ચડીને, યુદ્ધમાં હાથમાં વજ્ર ઉગામીને તે દૈત્ય તરફ જોયું.
12.288.7
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः ।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः ॥ १२.२८८.७ ॥
પછી તે મહાસુરે અમાનુષ ગર્જના કરી. હે રાજેન્દ્ર, તીવ્ર જ્વરથી ઘેરાઈને તે બગાસાં ખાવા લાગ્યો.
12.288.8
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत् ।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः ॥ १२.२८८.८ ॥
પછી તે બગાસાં ખાતો હતો ત્યારે ઇન્દ્રે વજ્ર છોડ્યું. તે મહાતેજસ્વી વજ્ર કાળ, અંતક અને યમ સમાન હતું.
12.288.9
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत् ।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः ॥ १२.२८८.९ ॥
તેણે તરત જ તે વિશાળકાય વૃત્ર નામના દૈત્યને પાડી નાખ્યો. પછી ચારે બાજુ ફરી ગર્જના ઊઠી.
12.288.10
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः ॥ १२.२८८.१० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, દેવોએ વૃત્રને પડેલો જોયો. વૃત્રને હણીને દાનવોના શત્રુ મહાયશસ્વી મઘવાન ઇન્દ્ર...
12.288.11
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत् ।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता ॥ १२.२८८.११ ॥
વિષ્ણુ સાથે જોડાયેલા વજ્રથી તે સ્વર્ગમાં જ પ્રવેશ્યો. પછી હે કૌરવ્ય, વૃત્રના શરીરમાંથી...
12.288.12
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा ।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला ॥ १२.२८८.१२ ॥
બ્રહ્મહત્યા નામનું પાપ બહાર નીકળ્યું. તે અત્યંત ઘોર, ભયંકર અને લોકોમાં ભય ઉત્પન્ન કરનારી હતી. તેના દાંત ભયાનક હતા, તે વિકૃત અને ભીષણ હતી, કાળી અને પીળાશ પડતી હતી.
12.288.13
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत ।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ ॥ १२.२८८.१३ ॥
હે ભારત, વિખરાયેલા વાળ અને ભયાનક નેત્રોવાળી, ખોપરીઓની માળા પહેરેલી તે જાણે કૃત્યા હતી, હે ભરતર્ષભ.
12.288.14
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी ।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा ॥ १२.२८८.१४ ॥
હે ધર્મજ્ઞ, લોહીથી ભીંજાયેલી, વલ્કલ વસ્ત્ર પહેરેલી તે, હે રાજેન્દ્ર, એવા રૂપે નીકળીને ભય ઉપજાવનારી હતી.
12.288.15
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.१५ ॥
ત્યારે, હે ભરતસત્તમ, કેટલાક સમય પછી, હે કુરુનંદન, વજ્રધારી વૃત્રહંતા ઇન્દ્રને તેણે શોધ્યા.
12.288.16
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया ।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम् ॥ १२.२८८.१६ ॥
લોકોના હિતની કામનાથી તે સ્વર્ગ તરફ મુખ કરીને ગયો; બહાર નીકળતા મહાતેજસ્વી શક્રને જોઈને તે...
12.288.17
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा ।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये ॥ १२.२८८.१७ ॥
તેણે દેવેન્દ્રનો કંઠ પકડ્યો અને ત્યારે ચુસ્તપણે વળગી ગઈ; બ્રહ્મહત્યાથી ઉત્પન્ન થયેલો ભય ઉદ્ભવતાં તે...
12.288.18
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून् ।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया ॥ १२.२८८.१८ ॥
કમળના દાંડામાં બેસીને તે ઘણાં વર્ષો રહ્યો; તે બ્રહ્મહત્યાથી પ્રયત્નપૂર્વક પીછો કરાયેલો તે...
12.288.19
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत ।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह ॥ १२.२८८.१९ ॥
ત્યારે હે કૌરવ્ય, તેના વડે પકડાઈને તે તેજહીન થયો. તેને દૂર કરવા ઇન્દ્રે મોટો પ્રયત્ન કર્યો.
12.288.20
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ ॥ १२.२८८.२० ॥
દેવેન્દ્ર તે બ્રહ્મહત્યાને દૂર કરી શક્યા નહીં. હે ભરતર્ષભ, દેવેન્દ્ર પણ તેના વડે પકડાયા.
12.288.21
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत् ।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया ॥ १२.२८८.२१ ॥
પિતામહ પાસે જઈ તેમણે માથું નમાવી તેમનો સત્કાર કર્યો. દ્વિજશ્રેષ્ઠની હત્યાથી શક્ર પકડાયા છે એમ જાણીને તેણે એમ કર્યું.
12.288.22
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम ।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः ॥ १२.२८८.२२ ॥
ત્યારે બ્રહ્માએ વિચાર્યું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ. હે મહાબાહો, પિતામહે તે બ્રહ્મહત્યાને કહ્યું.
12.288.23
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत ।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी ॥ १२.२८८.२३ ॥
પછી મધુર સ્વરે જાણે સાંત્વન આપતા, હે ભારત, તેણે કહ્યું, 'આ ત્રિદશેન્દ્રને મુક્ત કર. હે ભામિની, મારું પ્રિય કાર્ય કર.'
12.288.24
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि ॥ १२.२८८.२४ ॥
કહે, આજે તારા માટે હું શું કરું? અહીં તું શું ઇચ્છે છે?
12.288.25
ब्रह्महत्योवाच ।
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२५ ॥
બ્રહ્મહત્યા બોલી: ત્રણેય લોકોથી પૂજિત દેવ, ત્રૈલોક્યના સર્જક, આપ પ્રસન્ન થયા તેથી હું માનું છું કે કાર્ય થઈ ગયું; હવે મારા નિવાસની વ્યવસ્થા કરો.
12.288.26
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना ।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता ॥ १२.२८८.२६ ॥
લોકરક્ષણની ઇચ્છાથી તમે આ મર્યાદા સ્થાપી; હે દેવ, તમારા દ્વારા જ આ અતિ મહાન સ્થાપના પ્રવર્તિત થઈ.
12.288.27
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो ।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२७ ॥
હે ધર્મજ્ઞ, સર્વલોકેશ્વર, પ્રભો, આપ પ્રસન્ન થશો તો હું શક્રથી દૂર ચાલી જઈશ; મારા માટે નિવાસની વ્યવસ્થા કરો.
12.288.28
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः ।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ॥ १२.२८८.२८ ॥
ત્યારે પિતામહે 'તથાસ્તુ' કહીને તે બ્રહ્મહત્યાને કહ્યું; અને ઇન્દ્ર પાસેથી બ્રહ્મહત્યા દૂર કરવા તેમણે એક ઉપાય વિચાર્યો.
12.288.29
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना ।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२८८.२९ ॥
પછી સ્વયંભૂ બ્રહ્માએ ધ્યાન ધરતાં મહાત્મા અગ્નિ ત્યાં બ્રહ્મા પાસે આવ્યા અને આ વચન બોલ્યા.
12.288.30
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित् ।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२८८.३० ॥
હે ભગવાન, હે દેવ, હે નિર્દોષ, હું આપની સમક્ષ આવ્યો છું; મારે શું કરવું જોઈએ તે, હે દેવ, આપ કહેવાને યોગ્ય છો.
12.288.31
ब्रह्मोवाच ।
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै ॥ १२.२८८.३१ ॥
બ્રહ્મા બોલ્યા: હું આ બ્રહ્મહત્યાના પાપને અનેક રીતે વહેંચીશ. આજે ઇન્દ્રની મુક્તિ માટે તું તેનો ચોથો ભાગ સ્વીકાર.
12.288.32
अग्निरुवाच ।
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित ॥ १२.२८८.३२ ॥
અગ્નિ બોલ્યા: હે બ્રહ્મન્, હે પ્રભુ, મારી મુક્તિનો અંત શો છે? ધ્યાન કરો. હે લોકપૂજિત, હું આ તત્ત્વતઃ જાણવા ઇચ્છું છું.
12.288.33
ब्रह्मोवाच ।
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः ॥ १२.२८८.३३ ॥
બ્રહ્મા બોલ્યા: હે અગ્નિ, અંધકારથી ઘેરાયેલો જે માનવ સ્વયં પ્રજ્વલિત તારી પાસે આવીને બીજ, ઔષધિ અને રસથી તારું યજન નહીં કરે.
12.288.34
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.३४ ॥
આ બ્રહ્મહત્યાનું પાપ તરત જ તેની પાસે જશે અને ત્યાં જ રહેશે. હે હવ્યવાહ, તારો માનસિક જ્વર દૂર થાઓ.
12.288.35
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक् ।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो ॥ १२.२८८.३५ ॥
આમ કહેવાતા, હવ્ય-કવ્યનું ભક્ષણ કરનાર ભગવાન અગ્નિએ પિતામહનું એ વચન સ્વીકાર્યું; હે પ્રભુ, તે તેમ જ થયું.
12.288.36
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः ।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.२८८.३६ ॥
પછી પિતામહે વૃક્ષો, ઔષધિઓ અને તૃણોને બોલાવીને, હે મહારાજ, આ વાત કહેવાનું શરૂ કર્યું.
12.288.37
इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया ।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.३७ ॥
પુત્રથી પ્રાપ્ત થયેલી આ બ્રહ્મહત્યા અત્યંત ભયંકર છે. તેનો ચોથો ભાગ તમે ઇન્દ્ર માટે સ્વીકારો.
12.288.38
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम् ।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ॥ १२.२८८.३८ ॥
ત્યારે વૃક્ષો, ઔષધિઓ અને તૃણો, કહ્યા પ્રમાણે જ, હે રાજન, અગ્નિની જેમ વ્યથિત થઈને બ્રહ્માને આ કહ્યું.
12.288.39
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह ।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि ॥ १२.२८८.३९ ॥
હે લોકપિતામહ, બ્રહ્મહત્યાના પાપનો અમારા માટે અંત શો છે? સ્વભાવથી જ હણાયેલા અમને તમારે ફરીથી હણવા ન જોઈએ.
12.288.40
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम् ।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने ॥ १२.२८८.४० ॥
હે દેવ, અમે અગ્નિ, ઠંડી અને પવનથી પ્રેરિત વરસાદ સતત સહન કરીએ છીએ; તેમ જ કાપવું અને વીંધવું પણ સહન કરીએ છીએ.
12.288.41
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम् ।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। ॥ १२.२८८.४१ ॥
હે ત્રિલોકેશ, તમારા આદેશથી આજે અમે આ બ્રહ્મહત્યાનું પાપ સ્વીકારીશું; તમે અમારી મુક્તિનો વિચાર કરો.
12.288.42
ब्रह्मोवाच ।
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति ॥ १२.२८८.४२ ॥
બ્રહ્મા બોલ્યા: પર્વકાળ આવે ત્યારે જે માણસ મોહથી કાપવાનું-વીંધવાનું કામ કરશે, તેની પાછળ આ જશે.
12.288.43
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना ।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम् ॥ १२.२८८.४३ ॥
ત્યારે મહાત્માએ વૃક્ષો, ઔષધિઓ અને ઘાસ વિશે આ પ્રમાણે કહ્યું. બ્રહ્માનું યથાયોગ્ય સન્માન કરીને તેઓ જે માર્ગે આવ્યા હતા તે જ માર્ગે શીઘ્ર પાછા ગયા.
12.288.44
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः ।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत ॥ १२.२८८.४४ ॥
પછી લોકપિતામહ એવા તે દેવે અપ્સરાઓને બોલાવીને મધુર વાણીથી તેમને સાંત્વના આપતાં હોય તેમ, હે ભારત, આ પ્રમાણે કહ્યું.
12.288.45
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः ।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत ॥ १२.२८८.४५ ॥
ઇન્દ્રની પાછળ પાછળ આ બ્રહ્મહત્યા આવી છે. હે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ, મારા કહેવા પ્રમાણે તેનો ચોથો ભાગ સ્વીકારો.
12.288.46
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात् ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह ॥ १२.२८८.४६ ॥
હે દેવેશ, તમારી આજ્ઞાથી અમે તેને ગ્રહણ કરવાનો નિશ્ચય કર્યો છે. હે પિતામહ, નિયત સમય પ્રમાણે અમારી મુક્તિનો વિચાર કરો.
12.288.47
ब्रह्मोवाच ।
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.४७ ॥
બ્રહ્માએ કહ્યું: જે પુરુષ રજસ્વલા સ્ત્રીઓ સાથે મૈથુન કરશે, તેની પાસે આ શીઘ્ર જશે; તમારો માનસિક જ્વર દૂર થાઓ.
12.288.48
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः ।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ ॥ १२.२८८.४८ ॥
"એમ જ થાઓ" એમ કહીને, પ્રસન્ન મનથી અપ્સરાઓના સમૂહો પોતપોતાના સ્થાને પહોંચીને આનંદ કરવા લાગ્યા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
12.288.49
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः ।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन् ॥ १२.२८८.४९ ॥
પછી ત્રિલોકના સર્જક મહાતપસ્વી દેવે ફરી વિચાર કર્યો; જેમનું તેમણે ધ્યાન ધર્યું હતું તેઓ પણ આવ્યા.
12.288.50
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम् ।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम् ॥ १२.२८८.५० ॥
રાજન્, તેઓ સૌ ભેગી થઈને અમિત તેજસ્વી બ્રહ્માને પ્રણામ કરીને આ વચન બોલી.
12.288.51
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम् ।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो ॥ १२.२८८.५१ ॥
હે દેવ, અમે તમારી પાસે આવી પહોંચી છીએ. હે શત્રુદમન, હે લોકેશ્વર, હે પ્રભુ, તમારી આજ્ઞાથી અમને આદેશ આપો.
12.288.52
ब्रह्मोवाच ।
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.५२ ॥
બ્રહ્મા બોલ્યા: વૃત્રને કારણે આ મહાભયંકર બ્રહ્મહત્યા પુરુહૂત (ઇન્દ્ર) પર આવી પડી છે. તેનો ચોથો ભાગ તમે સ્વીકારો.
12.288.53
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि ॥ १२.२८८.५३ ॥
હે લોકેશ્વર, હે પ્રભુ, તમે અમને જેમ કહો છો તેમ જ થાઓ. અમારા કરારમાંથી મોક્ષનો તમારે વિચાર કરવો જોઈએ.
12.288.54
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः ।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत् ॥ १२.२८८.५४ ॥
હે દેવેશ, તમે જ સમગ્ર જગતની પરમ ગતિ છો. તમારા સિવાય બીજા કોને પ્રસન્ન કરવા, જે અમને આ સંકટમાંથી ઉગારે?
12.288.55
ब्रह्मोवाच ।
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥ १२.२८८.५५ ॥
બ્રહ્મા બોલ્યા: બુદ્ધિથી મોહિત થઈ તમને તુચ્છ માનીને જે મનુષ્ય તમારા પર કફ, મૂત્ર અને મળ ત્યાગશે.
12.288.56
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥ १२.२८८.५६ ॥
આ બ્રહ્મહત્યા શીઘ્ર તેની પાસે જશે અને ત્યાં જ રહેશે. એમ તમારો મોક્ષ થશે, આ હું તમને સત્ય કહું છું.
12.288.57
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर ।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात् ॥ १२.२८८.५७ ॥
પછી, હે યુધિષ્ઠિર, બ્રહ્મહત્યા દેવેન્દ્રને મૂકીને, દેવોની આજ્ઞાથી જ્યાં તેને મૂકવામાં આવી હતી તે જ સ્થાને ગઈ.
12.288.58
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप ।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत् ॥ १२.२८८.५८ ॥
આ રીતે, હે જનાધિપ, શક્રને બ્રહ્મહત્યા પ્રાપ્ત થઈ. પિતામહની અનુમતિ લઈ તેણે અશ્વમેધ યજ્ઞ કર્યો.
12.288.59
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥ १२.२८८.५९ ॥
હે મહારાજ, સંભળાય છે કે વાસવને બ્રહ્મહત્યા પ્રાપ્ત થઈ હતી; પછી અશ્વમેધ યજ્ઞથી તેણે શુદ્ધિ મેળવી.
12.288.60
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः ।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥ १२.२८८.६० ॥
હે પૃથ્વીપતિ, વાસવ દેવે શ્રી પ્રાપ્ત કરીને અને હજારો શત્રુઓનો વધ કરીને અતુલ હર્ષ મેળવ્યો.
12.288.61
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे ।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः ॥ १२.२८८.६१ ॥
વૃત્રના લોહીમાંથી જ, હે પાર્થ, પરપોટા ઉત્પન્ન થયા. દ્વિજો અને દીક્ષિત તપોધનો માટે તે અભક્ષ્ય છે.
12.288.62
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.६२ ॥
સર્વ અવસ્થાઓમાં તું પણ આ દ્વિજોનું પ્રિય કર; કારણ કે હે કુરુનંદન, એ જ પૃથ્વી પર પ્રખ્યાત દેવતાઓ છે.
12.288.63
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः ।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा ॥ १२.२८८.६३ ॥
આ રીતે, હે કૌરવ્ય, બુદ્ધિની સૂક્ષ્મતાથી, અમિત તેજવાળા શક્રે ઉપાયથી મહાસુર વૃત્રને હણ્યો.
12.288.64
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः ।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा ॥ १२.२८८.६४ ॥
આ રીતે, હે કૌન્તેય, તું પણ પૃથ્વી પર અપરાજિત થઈશ, જેમ શત્રુહંતા દેવ શતક્રતુ.
12.288.65
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु ।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं ॥ १२.२८८.६५ ॥
જે દરેક પર્વે બ્રાહ્મણોની વચ્ચે આ દિવ્ય શક્રકથા કહેશે, તેઓ પાપ પામશે નહીં.
12.288.66
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२८८.६६ ॥
આ રીતે વૃત્ર વિશે શક્રનું આ અત્યંત અદ્ભુત મહાન કર્મ તને કહેવામાં આવ્યું. હે તાત, હવે શું વધુ સાંભળવા ઇચ્છે છે?