มหาภารตะ · อัธยายะ 12.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.288.1
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः ।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु ॥ १२.२८८.१ ॥
ข้าแต่มหาราช เครื่องหมายทั้งปวงที่ปรากฏทั่วร่างของวฤตระ ผู้ถูกไข้เข้าครอบงำ จงฟังจากเรา
12.288.2
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम् ।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान् ॥ १२.२८८.२ ॥
ปากของเขาลุกโพลงและน่ากลัว ใบหน้าซีดเผือดยิ่งนัก ร่างกายสั่นสะท้าน และลมหายใจของเขาก็แรงมาก
12.288.3
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप ।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा ॥ १२.२८८.३ ॥
ข้าแต่พระราชา ขนของเขาลุกชันอย่างรุนแรง ลมหายใจออกอันใหญ่หลวงก็เกิดขึ้น และจากปากของเขามีเสียงหอนของหมาจิ้งจอก น่าสยดสยองและคล้ายเสียงอัปมงคล
12.288.4
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत ।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे ॥ १२.२८८.४ ॥
ข้าแต่ภารตะ ความทรงจำของเขาสูญหายไป และเครื่องหมายอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งก็ปรากฏ ดาวตกที่ลุกโชนและส่องแสงตกลงข้างกายของเขา
12.288.5
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः ।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः ॥ १२.२८८.५ ॥
แร้ง นกกังกะ และนกกระเรียน ส่งเสียงร้องอันน่าสะพรึงกลัวยิ่ง พวกมันชื่นชมยินดี บินวนอยู่เหนือวฤตระดุจล้อหมุน
12.288.6
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे ।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत ॥ १२.२८८.६ ॥
ครั้นแล้ว พระอินทร์ผู้ได้รับกำลังจากเหล่าเทพ ขึ้นประทับรถศึกนั้น มีสายฟ้าวัชระในมือ ในการรบ ทรงมองไปยังอสูรนั้น
12.288.7
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः ।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः ॥ १२.२८८.७ ॥
ลำดับนั้น อสูรผู้ยิ่งใหญ่ได้ส่งเสียงคำรามเหนือมนุษย์ ข้าแต่จอมราชาทั้งหลาย และถูกไข้รุนแรงเข้าครอบงำ เขาก็อ้าปากหาว
12.288.8
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत् ।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः ॥ १२.२८८.८ ॥
ขณะที่เขากำลังหาว พระศักระก็ปล่อยสายฟ้าวัชระ สายฟ้านั้นมีพลานุภาพยิ่งใหญ่ ประดุจกาล ผู้สิ้นสุด และพระยม
12.288.9
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत् ।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः ॥ १२.२८८.९ ॥
ทันใดนั้นเอง สายฟ้าก็ฟาดวฤตระ อสูรทไตยร่างมหึมาให้ล้มลง จากนั้นเสียงคำรามก็ดังขึ้นอีกทุกทิศทาง
12.288.10
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः ॥ १२.२८८.१० ॥
ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ เมื่อเหล่าเทพเห็นวฤตระถูกโค่นล้มลง มฆวันผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่ ศัตรูของพวกทานพ ได้สังหารวฤตระแล้ว
12.288.11
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत् ।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता ॥ १२.२८८.११ ॥
ด้วยสายฟ้าที่ประสานพลังกับพระวิษณุ พระองค์ก็เข้าสู่สวรรค์นั้นเอง ลำดับนั้น ข้าแต่เการพ จากร่างของวฤตระ ได้มีสิ่งหนึ่งผุดออกมา
12.288.12
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा ।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला ॥ १२.२८८.१२ ॥
พรหมหัตยา คือบาปแห่งการฆ่าพราหมณ์ ได้ปรากฏออกมา น่าสะพรึงกลัวยิ่ง ดุร้าย ก่อให้เกิดความหวาดกลัวแก่โลกทั้งหลาย นางมีเขี้ยวน่ากลัว น่าครั่นคร้าม ผิดรูป สีดำปนเหลือง
12.288.13
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत ।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ ॥ १२.२८८.१३ ॥
ข้าแต่ภารตะ นางมีผมยุ่งเหยิงและดวงตาดุร้าย สวมพวงมาลัยกะโหลก เหมือนปีศาจหญิง ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ
12.288.14
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी ।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा ॥ १२.२८८.१४ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม นางเปื้อนโลหิต สวมเครื่องนุ่งห่มเป็นผ้าเปลือกไม้ ข้าแต่จอมราชาทั้งหลาย นางออกไปในร่างเช่นนั้น ก่อให้เกิดความหวาดกลัว
12.288.15
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.१५ ॥
ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ ครั้งนั้นนางตามหาพระอินทร์ผู้ถือสายฟ้า ข้าแต่กุรุนันทน์ ภายหลังกาลผ่านไปช่วงหนึ่ง พระผู้สังหารวฤตระ
12.288.16
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया ।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम् ॥ १२.२८८.१६ ॥
พระองค์มุ่งหน้าสู่สวรรค์ด้วยปรารถนาความผาสุกของโลกทั้งหลาย เมื่อนางเห็นพระศักระผู้มีพลานุภาพยิ่งใหญ่กำลังออกมา นางก็
12.288.17
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा ।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये ॥ १२.२८८.१७ ॥
ได้คว้าคอพระอินทร์จอมเทพไว้ และเกาะติดแน่นในทันที เมื่อความกลัวอันเกิดจากการฆ่าพราหมณ์นั้นได้บังเกิดขึ้นในพระองค์
12.288.18
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून् ।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया ॥ १२.२८८.१८ ॥
พระองค์ประทับอยู่กลางก้านบัว เป็นเวลาหลายปีนับไม่ถ้วน และถูกพรหมหัตยาไล่ตามด้วยความพยายาม พระองค์จึง
12.288.19
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत ।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह ॥ १२.२८८.१९ ॥
ข้าแต่เการพ ครั้งนั้นพระองค์ถูกนางจับไว้ และกลายเป็นผู้หมดรัศมี เพื่อขับไล่นาง พระศักระได้ทรงพยายามอย่างยิ่ง
12.288.20
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ ॥ १२.२८८.२० ॥
แต่พระอินทร์จอมเทพไม่อาจขับไล่พรหมหัตยานั้นไปได้ ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ พระอินทร์จอมเทพกลับถูกนางจับไว้เองเสียด้วยซ้ำ
12.288.21
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत् ।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया ॥ १२.२८८.२१ ॥
เขาเข้าไปหาปู่ก้มศีรษะลงทำความเคารพ รู้ว่าศักระถูกจับไปเพราะการฆ่าพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด จึงทำเช่นนั้น
12.288.22
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम ।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः ॥ १२.२८८.२२ ॥
ครั้งนั้น พระพรหมทรงคิดอยู่ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภารตะ โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ปู่ได้กล่าวกับหญิงผู้เป็นพรหมหัตยานั้น
12.288.23
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत ।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी ॥ १२.२८८.२३ ॥
แล้วด้วยเสียงอันอ่อนหวาน ประดุจปลอบโยนนาง โอ้ภารตะ ทรงตรัสว่า "ขอให้ท้าวสักระผู้เป็นใหญ่แห่งเทพสามสิบองค์นี้ได้รับการปล่อยตัวเถิด โอ้หญิงผู้งดงามรุ่งโรจน์ ขอจงทำสิ่งที่เป็นที่รักของเรา"
12.288.24
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि ॥ १२.२८८.२४ ॥
จงบอกมาเถิด วันนี้เราจะทำอะไรให้เจ้าได้ เจ้าปรารถนาสิ่งใดในที่นี้
12.288.25
ब्रह्महत्योवाच ।
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२५ ॥
พรหมหัตยากล่าวว่า "โอ้เทพผู้ได้รับการบูชาในไตรโลก ผู้สร้างไตรโลก เมื่อพระองค์ทรงพอพระทัยแล้ว หม่อมฉันถือว่าเรื่องนี้สำเร็จแล้ว บัดนี้ขอทรงจัดที่อยู่ให้หม่อมฉันเถิด"
12.288.26
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना ।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता ॥ १२.२८८.२६ ॥
พระองค์ทรงวางข้อกำหนดนี้ด้วยพระประสงค์จะปกป้องโลก โอ้เทพ การสถาปนาอันยิ่งใหญ่นี้ พระองค์ได้ทรงให้เริ่มขึ้นแล้ว
12.288.27
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो ।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२७ ॥
เมื่อพระองค์ทรงพอพระทัย โอ้ผู้รู้ธรรม โอ้เจ้าแห่งโลกทั้งปวง โอ้พระผู้เป็นใหญ่ หม่อมฉันจะจากท้าวศักระไป ขอทรงจัดที่อยู่ให้หม่อมฉันเถิด
12.288.28
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः ।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ॥ १२.२८८.२८ ॥
ครั้นนั้น ปู่ (พระพรหม) ตรัสกับนางว่า "ก็ดีแล้ว" และด้วยอุบาย พระองค์ทรงคิดหาวิธีขจัดบาปพรหมหัตยาออกจากท้าวอินทร์
12.288.29
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना ।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२८८.२९ ॥
ต่อมา พระอัคนีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ซึ่งพระสวยัมภูทรงระลึกถึง ได้เสด็จเข้าไปหาพระพรหม ณ ที่นั้น แล้วตรัสถ้อยคำเหล่านี้
12.288.30
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित् ।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२८८.३० ॥
ข้าพระองค์มาถึงเฉพาะพระพักตร์พระองค์แล้ว โอ้ผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้า โอ้เทพผู้ไร้ตำหนิ สิ่งใดที่ข้าพระองค์พึงกระทำ ขอพระองค์ทรงโปรดบอก โอ้เทพ
12.288.31
ब्रह्मोवाच ।
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै ॥ १२.२८८.३१ ॥
พระพรหมตรัสว่า "เราจะแบ่งบาปพรหมหัตยานี้ออกเป็นหลายส่วน วันนี้ เพื่อการปลดปล่อยท้าวศักระ เจ้าจงรับหนึ่งในสี่ส่วนไว้เถิด"
12.288.32
अग्निरुवाच ।
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित ॥ १२.२८८.३२ ॥
พระอัคนีตรัสว่า "โอ้พระพรหม โอ้เจ้าแห่งโลก ขอพระองค์ทรงพิจารณาดูเถิดว่า การพ้นจากบาปนี้ของข้าพระองค์มีที่สุดอยู่ที่ใด ข้าพระองค์ปรารถนาจะรู้เรื่องนี้โดยแท้จริง โอ้ผู้ที่โลกบูชา"
12.288.33
ब्रह्मोवाच ।
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः ॥ १२.२८८.३३ ॥
พระพรหมตรัสว่า "มนุษย์ผู้ใดก็ตาม ถูกความมืดปกคลุม เข้ามาหาเจ้าผู้กำลังลุกโชน ด้วยตนเอง โอ้พระอัคนี แต่ไม่บูชาเจ้าด้วยเมล็ดพืช ยาสมุนไพร และน้ำหมัก"
12.288.34
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.३४ ॥
บาปพรหมหัตยานี้จะรีบไปหาคนผู้นั้น และพำนักอยู่ที่นั่นเอง โอ้ผู้นำเครื่องบูชา ขอให้ไข้ทางใจของเจ้าสงบลงเถิด
12.288.35
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक् ।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो ॥ १२.२८८.३५ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้น พระอัคนีผู้เสวยเครื่องบูชาและเครื่องถวายแก่บรรพบุรุษ ก็รับถ้อยคำของปู่ไว้ โอ้เจ้าแห่งโลก และเรื่องก็เป็นไปดังนั้น
12.288.36
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः ।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.२८८.३६ ॥
ต่อมา ปู่ได้เรียกต้นไม้ สมุนไพร และหญ้าทั้งหลายมา แล้วจึงเริ่มกล่าวถึงเรื่องนี้ โอ้มหาราช
12.288.37
इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया ।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.३७ ॥
บาปพรหมหัตยาอันน่ากลัวยิ่งนี้ได้มาถึงพวกเราจากบุตรนั้น จงรับหนึ่งในสี่ส่วนของมันไว้เพื่อท้าวปุรุหูตะ (อินทร์) เถิด
12.288.38
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम् ।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ॥ १२.२८८.३८ ॥
ครั้นนั้น ต้นไม้ สมุนไพร และหญ้า ทำตามที่ได้รับบอกไว้ทุกประการ ด้วยความทุกข์ระทมดุจไฟ โอ้กษัตริย์ จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระพรหม
12.288.39
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह ।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि ॥ १२.२८८.३९ ॥
โอ้ปู่แห่งโลก บาปพรหมหัตยาของพวกเรามีที่สุดอยู่ที่ใด ขอพระองค์อย่าได้ตีพวกเราซ้ำอีกเลย เราที่ถูกตีลงแล้วด้วยธรรมชาติของตนเอง
12.288.40
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम् ।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने ॥ १२.२८८.४० ॥
โอ้เทพ พวกเราอดทนต่อไฟ ความหนาวเย็น และฝนที่ลมพัดมาอยู่เสมอ และอดทนต่อการถูกตัดและถูกเจาะเช่นกัน
12.288.41
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम् ।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। ॥ १२.२८८.४१ ॥
ข้าแต่พระเจ้าแห่งไตรโลก ด้วยคำสั่งของพระองค์ วันนี้พวกข้าพเจ้าจะรับบาปพรหมหัตยานี้ไว้ ขอพระองค์ทรงพิจารณาเรื่องการพ้นบาปของพวกข้าพเจ้าด้วย
12.288.42
ब्रह्मोवाच ।
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति ॥ १२.२८८.४२ ॥
พระพรหมตรัสว่า เมื่อถึงคราวปรวะมาถึง ผู้ใดด้วยความหลงจะตัดหรือเจาะต้นไม้ ความนี้จะติดตามบุรุษนั้นไป
12.288.43
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना ।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम् ॥ १२.२८८.४३ ॥
ครั้นท่านผู้มีใจยิ่งใหญ่กล่าวถึงต้นไม้ สมุนไพร และหญ้าดังนี้แล้ว ก็บูชาพระพรหมโดยชอบ แล้วรีบกลับไปทางที่มา
12.288.44
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः ।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत ॥ १२.२८८.४४ ॥
จากนั้น เทพผู้เป็นปู่แห่งโลกทั้งหลายได้เรียกเหล่าอัปสรมา แล้วตรัสกับนางด้วยถ้อยคำอ่อนหวาน ราวกับปลอบโยน ข้าแต่ภารตะ
12.288.45
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः ।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत ॥ १२.२८८.४५ ॥
พรหมหัตยานี้ติดตามพระอินทร์มา ข้าแต่สตรีผู้ประเสริฐ ตามที่เราบอกแล้ว ขอพวกนางจงรับส่วนหนึ่งในสี่ของมันไว้เถิด
12.288.46
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात् ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह ॥ १२.२८८.४६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งเทพ พวกข้าพเจ้าตกลงใจจะรับมันตามคำสั่งของพระองค์แล้ว ข้าแต่ปู่ ขอพระองค์ทรงพิจารณาเรื่องการพ้นของพวกข้าพเจ้าตามกำหนดเวลาด้วย
12.288.47
ब्रह्मोवाच ।
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.४७ ॥
พระพรหมตรัสว่า ผู้ใดร่วมประเวณีกับหญิงที่มีประจำเดือน นางจะรีบไปหาผู้นั้น ขอให้ไข้ในใจของพวกเจ้าจงสงบไปเถิด
12.288.48
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः ।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ ॥ १२.२८८.४८ ॥
ฝูงอัปสรกล่าวว่า ขอให้เป็นไปดังนั้น ด้วยใจยินดี แล้วก็กลับไปยังที่อยู่ของตน และเพลิดเพลินอยู่ที่นั่น ข้าแต่ภรตะผู้ประเสริฐ
12.288.49
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः ।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन् ॥ १२.२८८.४९ ॥
ครั้นนั้น เทพผู้สร้างไตรโลก ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ได้ตรึกตรองอีกครั้ง และเหล่าอัปสรที่พระองค์ทรงระลึกถึงก็มาถึง
12.288.50
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम् ।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम् ॥ १२.२८८.५० ॥
ข้าแต่พระราชา เหล่านางทั้งหมดมาประชุมกัน ถวายบังคมพระพรหมผู้มีพลังหาที่สุดมิได้ ผู้เป็นปู่ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
12.288.51
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम् ।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो ॥ १२.२८८.५१ ॥
ข้าแต่เทพ พวกข้าพเจ้ามาเฝ้าพระองค์แล้ว ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ข้าแต่เจ้าแห่งโลก ข้าแต่องค์เจ้านาย ขอพระองค์ทรงบัญชาพวกข้าพเจ้าตามคำสั่งของพระองค์
12.288.52
ब्रह्मोवाच ।
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.५२ ॥
พระพรหมตรัสว่า ความหวาดกลัวอันยิ่งใหญ่นี้ คือบาปการฆ่าพราหมณ์ ได้ตามมาถึงปุรุหูตา (พระอินทร์) เพราะวฤตร พวกเจ้าจงรับส่วนหนึ่งในสี่ของมันไว้เถิด
12.288.53
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि ॥ १२.२८८.५३ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งโลก ข้าแต่องค์เจ้านาย ขอให้เป็นไปดังที่พระองค์ตรัสแก่พวกข้าพเจ้า พระองค์ควรพิจารณาเรื่องการพ้นจากข้อสัญญาของพวกข้าพเจ้าด้วย
12.288.54
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः ।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत् ॥ १२.२८८.५४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งเทพ พระองค์เองคือที่พึ่งสูงสุดของสรรพโลก ใครเล่าอีกที่จะพึงให้ทรงพอพระทัย และจะช่วยพวกข้าพเจ้าให้พ้นจากความทุกข์ยากนี้ได้
12.288.55
ब्रह्मोवाच ।
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥ १२.२८८.५५ ॥
พระพรหมตรัสว่า ผู้ใดหลงในปัญญา คิดว่าพวกเจ้าเป็นของเล็กน้อย แล้วจะถ่มเสมหะ ปัสสาวะ และอุจจาระใส่พวกเจ้า
12.288.56
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥ १२.२८८.५६ ॥
พรหมหัตยานี้จะรีบไปหาเขา และจะพำนักอยู่ที่นั่นเอง ดังนั้นพวกเจ้าจะได้พ้น เราบอกความจริงแก่พวกเจ้าดังนี้
12.288.57
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर ।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात् ॥ १२.२८८.५७ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ครั้นปลดเปลื้องเจ้าแห่งเทพทั้งหลายแล้ว พรหมหัตยาก็กลับไปยังที่พำนักเดิมที่มันถูกปล่อยไป ตามคำสั่งของเทพทั้งหลาย
12.288.58
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप ।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत् ॥ १२.२८८.५८ ॥
ดังนั้น ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ศักระจึงตกอยู่ในพรหมหัตยา ครั้นได้รับอนุญาตจากปู่แล้ว พระองค์จึงจัดพิธีอัศวเมธ
12.288.59
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥ १२.२८८.५९ ॥
ข้าแต่มหาราช มีกล่าวไว้ว่า วาสวะได้ตกอยู่ในพรหมหัตยาจริง แล้วท่านก็ได้รับการชำระให้บริสุทธิ์ด้วยพิธีอัศวเมธ
12.288.60
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः ।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥ १२.२८८.६० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน เทพวาสวะได้คืนความรุ่งเรืองและปราบศัตรูนับพันๆ ได้รับความยินดีอันหาเปรียบมิได้
12.288.61
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे ।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः ॥ १२.२८८.६१ ॥
ดูก่อนปารถะ จากโลหิตของวฤตรานั้นเองได้เกิดฟองน้ำขึ้น ฟองเหล่านั้นไม่ควรบริโภคสำหรับผู้เกิดสองครั้งและฤๅษีผู้มีตบะที่ปฏิบัติพิธีทีกษา
12.288.62
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.६२ ॥
ในทุกสภาวะ ท่านเองก็พึงทำสิ่งที่เป็นที่รักแก่ผู้เกิดสองครั้งเหล่านี้ เพราะดูก่อนผู้เป็นความยินดีของชาวกุรุ เทพเหล่านี้เป็นที่รู้จักกันดีบนแผ่นดินโลก
12.288.63
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः ।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा ॥ १२.२८८.६३ ॥
ดูก่อนลูกหลานของกุรุ ด้วยความละเอียดแห่งปัญญา พระศักระผู้มีพลานุภาพหาประมาณมิได้ ได้สังหารอสูรผู้ยิ่งใหญ่คือวฤตรา ด้วยอุบาย ดังนี้
12.288.64
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः ।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा ॥ १२.२८८.६४ ॥
ดูก่อนโอรสของกุนตี ท่านเองก็เช่นกัน จะไม่มีผู้ใดพ่ายแพ้บนแผ่นดิน เหมือนพระเทพศตกรตุผู้ทำลายศัตรู
12.288.65
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु ।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं ॥ १२.२८८.६५ ॥
ส่วนผู้ใดที่ในวันเทศกาลทุกวัน กล่าวเรื่องราวทิพย์ของพระศักระนี้ท่ามกลางพราหมณ์ ผู้นั้นย่อมไม่ประสบบาป
12.288.66
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२८८.६६ ॥
ดังนี้ กรรมอันยิ่งใหญ่และน่าอัศจรรย์ยิ่งของพระศักระที่เกี่ยวกับวฤตรา ได้ถูกเล่าแก่ท่านแล้ว ลูกรัก ท่านยังปรารถนาจะฟังสิ่งใดอีก