ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.288.1
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः ।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु ॥ १२.२८८.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଜ୍ୱରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଶରୀରରେ ସର୍ବତ୍ର ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣସବୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
12.288.2
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम् ।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान् ॥ १२.२८८.२ ॥
ତାଙ୍କ ମୁଖ ଜଳୁଥିବା ଓ ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫିକା ପଡ଼ିଗଲେ; ଅଙ୍ଗ କମ୍ପିଲା ଓ ଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରବଳ ହେଲା।
12.288.3
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप ।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा ॥ १२.२८८.३ ॥
ହେ ନୃପ, ତାଙ୍କ ରୋମ ତୀବ୍ର ଭାବେ ଠିଆ ହେଲା; ବଡ଼ ନିଃଶ୍ୱାସ ଆସିଲା; ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଅମଙ୍ଗଳ ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶିଆଳୀର ଚିତ୍କାର ବାହାରିଲା।
12.288.4
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत ।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे ॥ १२.२८८.४ ॥
ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତି ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଅତି ଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷଣସବୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଜଳୁଥିବା ଓ ଦୀପ୍ତ ଉଲ୍କାସବୁ ତାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପଡ଼ିଲା।
12.288.5
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः ।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः ॥ १२.२८८.५ ॥
ଗଧଣା, କଙ୍କ ଓ ବଗ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଚକ୍ର ପରି ଘୂରିଲେ।
12.288.6
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे ।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत ॥ १२.२८८.६ ॥
ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳୀ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତରେ ବଜ୍ର ଉଠାଇ, ସେହି ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
12.288.7
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः ।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः ॥ १२.२८८.७ ॥
ଏଥର ସେହି ମହାସୁର ଏକ ଅମାନୁଷିକ ଗର୍ଜନ କଲା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ହାଇ ଉଠାଇଲା।
12.288.8
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत् ।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः ॥ १२.२८८.८ ॥
ଏଥର ସେ ହାଇ ଉଠାଉଥିବା ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବଜ୍ର କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ସଦୃଶ ଥିଲା।
12.288.9
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत् ।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः ॥ १२.२८८.९ ॥
ସେ ତୁରନ୍ତ ସେହି ବିଶାଳକାୟ ବୃତ୍ର ନାମକ ଦୈତ୍ୟକୁ ପାତିତ କଲେ। ତା'ପରେ ଚାରିପଟେ ପୁଣି ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା।
12.288.10
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः ॥ १२.२८८.१० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ। ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି ଦାନବଶତ୍ରୁ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ର...
12.288.11
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत् ।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता ॥ १२.२८८.११ ॥
ବିଷ୍ଣୁଯୁକ୍ତ ବଜ୍ର ସହିତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ହେ କୌରବ୍ୟ, ବୃତ୍ରଙ୍କ ଶରୀରରୁ...
12.288.12
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा ।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला ॥ १२.२८८.१२ ॥
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ନାମକ ପାପ ବାହାରିଲା। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର, ଭୟଙ୍କର ଓ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲା। ତାର ଦାନ୍ତ ଭୟାନକ ଥିଲା, ସେ ବିକୃତ ଓ ଭୀଷଣ ଥିଲା, କଳା ଓ ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ଥିଲା।
12.288.13
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत ।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ ॥ १२.२८८.१३ ॥
ହେ ଭାରତ, ବିକ୍ଷିପ୍ତ କେଶ ଓ ଭୟଙ୍କର ନେତ୍ରବିଶିଷ୍ଟା, ମସ୍ତକ-ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଯେପରି କୃତ୍ୟା ଥିଲା, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।
12.288.14
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी ।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा ॥ १२.२८८.१४ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ, ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ସେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହିପରି ରୂପରେ ବାହାରି ଭୟ ଉତ୍ପାଦନ କଲା।
12.288.15
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.१५ ॥
ତେବେ, ହେ ଭରତସତ୍ତମ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେ ଖୋଜିଲା।
12.288.16
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया ।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम् ॥ १२.२८८.१६ ॥
ଲୋକଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ଗଲା; ବାହାରି ଆସୁଥିବା ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ...
12.288.17
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा ।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये ॥ १२.२८८.१७ ॥
ସେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଣ୍ଠ ଧରିଲା, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଲାଗିରହିଲା; ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟ ଉଠିଲେ ସେ...
12.288.18
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून् ।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया ॥ १२.२८८.१८ ॥
ପଦ୍ମନାଳ ମଧ୍ୟରେ ବସି ସେ ବହୁ ବର୍ଷ ରହିଲା; ସେହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇ, ସେ...
12.288.19
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत ।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह ॥ १२.२८८.१९ ॥
ସେତେବେଳେ ହେ କୌରବ୍ୟ, ତା ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି ସେ ତେଜହୀନ ହେଲା। ତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ମହାନ ଯତ୍ନ କଲେ।
12.288.20
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ ॥ १२.२८८.२० ॥
ଦେବରାଜ ସେହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦେବରାଜ ମଧ୍ୟ ତା ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଗଲେ।
12.288.21
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत् ।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया ॥ १२.२८८.२१ ॥
ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମସ୍ତକ ନତ କରି ସେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ହତ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଶକ୍ର ଧରାପଡ଼ିଛନ୍ତି ଜାଣି ସେ ଏହା କଲେ।
12.288.22
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम ।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः ॥ १२.२८८.२२ ॥
ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତା କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ମହାବାହୋ, ପିତାମହ ସେହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ କହିଲେ।
12.288.23
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत ।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी ॥ १२.२८८.२३ ॥
ତା'ପରେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିବା ପରି, ହେ ଭାରତ, ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ତ୍ରିଦଶେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର। ହେ ଭାମିନୀ, ମୋର ପ୍ରିୟ କାମ କର।'
12.288.24
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि ॥ १२.२८८.२४ ॥
କୁହ, ଆଜି ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ଏଠାରେ ତୁ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ?
12.288.25
ब्रह्महत्योवाच ।
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२५ ॥
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା କହିଲା: ତ୍ରିଲୋକପୂଜିତ ହେ ଦେବ, ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବାରୁ ମୁଁ ଭାବୁଛି କାର୍ଯ୍ୟ ସାରା ହେଲା; ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ନିବାସର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
12.288.26
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना ।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता ॥ १२.२८८.२६ ॥
ଲୋକରକ୍ଷାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆପଣ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅତି ମହତ୍ ସ୍ଥାପନା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି।
12.288.27
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो ।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२७ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସର୍ବଲୋକେଶ୍ୱର, ପ୍ରଭୋ, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କ ପାଖରୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯିବି; ମୋ ପାଇଁ ନିବାସର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
12.288.28
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः ।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ॥ १२.२८८.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ପିତାମହ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ସେହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ କହିଲେ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।
12.288.29
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना ।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२८८.२९ ॥
ସେତେବେଳେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାତ ମହାତ୍ମା ଅଗ୍ନି ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.288.30
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित् ।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२८८.३० ॥
ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଦେବ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛି; ମୋତେ କ'ଣ କରିବାକୁ ହେବ, ହେ ଦେବ, ତାହା ଆପଣ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
12.288.31
ब्रह्मोवाच ।
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै ॥ १२.२८८.३१ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ବାଣ୍ଟିବି। ଆଜି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମେ ଏହାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଗ୍ରହଣ କର।
12.288.32
अग्निरुवाच ।
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित ॥ १२.२८८.३२ ॥
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋ ମୁକ୍ତିର ଅନ୍ତ କ'ଣ? ଧ୍ୟାନ କର। ହେ ଲୋକପୂଜିତ, ଏହା ମୁଁ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
12.288.33
ब्रह्मोवाच ।
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः ॥ १२.२८८.३३ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ଅଗ୍ନି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୁମ ନିକଟକୁ ନିଜେ ଆସି ବୀଜ, ଔଷଧି ଓ ରସରେ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ କରିବ ନାହିଁ।
12.288.34
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.३४ ॥
ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଶୀଘ୍ର ତାର ନିକଟକୁ ଯିବ ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ରହିବ। ହେ ହବ୍ୟବାହ, ତୁମ ମାନସିକ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
12.288.35
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक् ।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो ॥ १२.२८८.३५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ଭୋଜନକାରୀ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ପିତାମହଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ହେ ପ୍ରଭୋ, ତାହା ସେପରି ହିଁ ହେଲା।
12.288.36
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः ।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.२८८.३६ ॥
ତା'ପରେ ପିତାମହ ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧି ଓ ତୃଣଙ୍କୁ ଡାକି, ହେ ମହାରାଜ, ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
12.288.37
इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया ।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.३७ ॥
ପୁତ୍ରଠାରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ଏହାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଆପଣମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
12.288.38
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम् ।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ॥ १२.२८८.३८ ॥
ତା'ପରେ ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧି ଓ ତୃଣ, କହିଥିବା ପରି ହିଁ, ହେ ରାଜନ, ଅଗ୍ନି ପରି ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
12.288.39
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह ।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि ॥ १२.२८८.३९ ॥
ହେ ଲୋକପିତାମହ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପର ଆମ ପାଇଁ ଶେଷ କଣ? ସ୍ୱଭାବତଃ ହତ ଆମକୁ ଆପଣ ପୁନର୍ବାର ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.288.40
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम् ।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने ॥ १२.२८८.४० ॥
ହେ ଦେବ, ଆମେ ଅଗ୍ନି, ଶୀତ ଓ ପବନ ଚାଳିତ ବର୍ଷା ସହ୍ୟ କରୁ; ସେପରି କାଟିବା ଓ ଛେଦିବା ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସହ୍ୟ କରୁ।
12.288.41
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम् ।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। ॥ १२.२८८.४१ ॥
ହେ ତ୍ରିଲୋକେଶ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆଜି ଆମେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ଗ୍ରହଣ କରିବୁ; ଆପଣ ଆମର ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।
12.288.42
ब्रह्मोवाच ।
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति ॥ १२.२८८.४२ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ପର୍ବକାଳ ଆସିଲେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋହବଶତଃ କାଟିବା ଓ ଛେଦିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଏ ତା'ରି ପଛେ ଯିବ।
12.288.43
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना ।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम् ॥ १२.२८८.४३ ॥
ଏବେ ମହାତ୍ମା ବୃକ୍ଷ, ଔଷଧି ଓ ତୃଣ ବିଷୟରେ ଏହିପରି କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲେ।
12.288.44
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः ।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत ॥ १२.२८८.४४ ॥
ଏବେ ଲୋକପିତାମହ ସେହି ଦେବତା ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ଡାକି ମଧୁର ବାଣୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିବା ପରି, ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି କହିଲେ।
12.288.45
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः ।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत ॥ १२.२८८.४५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆସିଛି। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀଗଣ, ମୋ କଥାନୁସାରେ ଏହାର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କର।
12.288.46
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात् ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह ॥ १२.२८८.४६ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଛୁ। ହେ ପିତାମହ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟାନୁସାରେ ଆମ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।
12.288.47
ब्रह्मोवाच ।
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.४७ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଋତୁମତୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯିଏ ମୈଥୁନ କରିବ, ତା ପାଖକୁ ଏ ଶୀଘ୍ର ଯିବ; ତୁମମାନଙ୍କର ମାନସିକ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
12.288.48
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः ।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ ॥ १२.२८८.४८ ॥
"ଏମିତି ହେଉ" ବୋଲି ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ରମଣ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
12.288.49
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः ।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन् ॥ १२.२८८.४९ ॥
ତା'ପରେ ତ୍ରିଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମହାତପସ୍ବୀ ଦେବ ପୁଣି ଚିନ୍ତା କଲେ; ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
12.288.50
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम् ।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम् ॥ १२.२८८.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଅମିତତେଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.288.51
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम् ।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो ॥ १२.२८८.५१ ॥
ହେ ଦେବ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛୁ। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ହେ ଲୋକେଶ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।
12.288.52
ब्रह्मोवाच ।
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.५२ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବୃତ୍ରଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଏହି ମହାଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପୁରୁହୂତ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଆସିଛି। ଏଥିର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ତୁମେମାନେ ଗ୍ରହଣ କର।
12.288.53
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि ॥ १२.२८८.५३ ॥
ହେ ଲୋକେଶ୍ୱର, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆପଣ ଆମକୁ ଯେପରି କହୁଛନ୍ତି ସେପରି ହେଉ। ଆମ ଚୁକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆପଣ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
12.288.54
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः ।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत् ॥ १२.२८८.५४ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ହିଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପରମ ଗତି। ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଯିଏ ଆମକୁ ଏହି ସଙ୍କଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ?
12.288.55
ब्रह्मोवाच ।
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥ १२.२८८.५५ ॥
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବୁଦ୍ଧି ମୋହିତ ହୋଇ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ଭାବି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ତୁମ୍ଭ ଉପରେ କଫ, ମୂତ୍ର ଓ ମଳ ତ୍ୟାଗ କରିବ।
12.288.56
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥ १२.२८८.५६ ॥
ଏହି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଶୀଘ୍ର ତାହା ନିକଟକୁ ଯିବ ଓ ସେଠାରେ ହିଁ ବାସ କରିବ। ଏପରି ଭାବେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ହେବ, ଏହା ମୁଁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
12.288.57
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर ।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात् ॥ १२.२८८.५७ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯେଉଁଠାରେ ତାହାକୁ ଛଡ଼ାଯାଇଥିଲା ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲା।
12.288.58
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप ।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत् ॥ १२.२८८.५८ ॥
ଏପରି ଭାବେ, ହେ ଜନାଧିପ, ଶକ୍ର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାଇଲେ। ପିତାମହଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
12.288.59
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥ १२.२८८.५९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ବାସବ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାଇଥିଲେ; ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
12.288.60
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः ।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥ १२.२८८.६० ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ବାସବ ଦେବ ଶ୍ରୀ ପାଇ ଓ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଶତ୍ରୁ ବଧ କରି ଅତୁଳ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
12.288.61
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे ।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः ॥ १२.२८८.६१ ॥
ବୃତ୍ରର ରକ୍ତରୁ ହିଁ, ହେ ପାର୍ଥ, ବୁଦ୍ବୁଦ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦୀକ୍ଷିତ ତପୋଧନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ।
12.288.62
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.६२ ॥
ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର; କାରଣ ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏମାନେ ହିଁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବତା।
12.288.63
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः ।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा ॥ १२.२८८.६३ ॥
ଏହିପରି, ହେ କୌରବ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିର ସୂକ୍ଷ୍ମତାରେ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ର ଉପାୟରେ ମହାସୁର ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କଲେ।
12.288.64
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः ।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा ॥ १२.२८८.६४ ॥
ଏହିପରି, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଅପରାଜିତ ହେବ; ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଦେବ ଶତକ୍ରତୁ ପରି।
12.288.65
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु ।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं ॥ १२.२८८.६५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତି ପର୍ବରେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ରକଥା କହିବେ, ସେମାନେ ପାପ ପାଇବେ ନାହିଁ।
12.288.66
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२८८.६६ ॥
ଏହିପରି ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଶକ୍ରଙ୍କର ଏହି ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ମହାକର୍ମ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା। ହେ ତାତ, ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?