ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.288.1
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः ।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु ॥ १२.२८८.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜੋ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
12.288.2
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम् ।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान् ॥ १२.२८८.२ ॥
ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਬਲਦਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ; ਅੰਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਸਾਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
12.288.3
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप ।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा ॥ १२.२८८.३ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਸਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਵੱਡਾ ਸਾਹ ਨਿਕਲਿਆ; ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਸ਼ੁਭ ਵਰਗੀ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਗਿੱਦੜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਿਕਲੀ।
12.288.4
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत ।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे ॥ १२.२८८.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਦੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਬਲਦੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਉਲਕਾ-ਪਿੰਡ ਉਸਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ।
12.288.5
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः ।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः ॥ १२.२८८.५ ॥
ਗਿੱਧਾਂ, ਕੰਕਾਂ ਅਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
12.288.6
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे ।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत ॥ १२.२८८.६ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੰਦਰ ਉਸ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਉਠਾ ਕੇ ਉਸ ਦੈਂਤ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
12.288.7
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः ।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः ॥ १२.२८८.७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਂਅਸੁਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਗਰਜ ਛੱਡੀ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਜਮਾਈਆਂ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
12.288.8
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत् ।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः ॥ १२.२८८.८ ॥
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਮਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਜ੍ਰ ਕਾਲ, ਅੰਤਕ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ ਸੀ।
12.288.9
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत् ।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः ॥ १२.२८८.९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੈਤ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫਿਰ ਗਰਜ ਉੱਠੀ।
12.288.10
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः ॥ १२.२८८.१० ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਮਘਵਾਨ ਇੰਦਰ...
12.288.11
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत् ।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता ॥ १२.२८८.११ ॥
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ...
12.288.12
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा ।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला ॥ १२.२८८.१२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨਾਮਕ ਪਾਪ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੋਰ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਭੀਮ ਸੀ, ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਪੀਲੀ-ਭੂਰੀ ਸੀ।
12.288.13
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत ।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ ॥ १२.२८८.१३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।
12.288.14
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी ।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा ॥ १२.२८८.१४ ॥
ਹੇ ਧਰਮਗਿਆਨੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ, ਛਾਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਉਹ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਐਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਕੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
12.288.15
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.१५ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਭਰਤਸੱਤਮ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਲੱਭਿਆ।
12.288.16
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया ।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम् ॥ १२.२८८.१६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਗਿਆ; ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ...
12.288.17
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा ।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये ॥ १२.२८८.१७ ॥
ਉਸਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੀ ਗਰਦਨ ਫੜ ਲਈ, ਅਤੇ ਤਦ ਕੱਸ ਕੇ ਚਿਮਟ ਗਈ; ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਡਰ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ...
12.288.18
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून् ।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया ॥ १२.२८८.१८ ॥
ਕਮਲ ਦੀ ਨਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੁਆਰਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ...
12.288.19
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत ।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह ॥ १२.२८८.१९ ॥
ਤਦ ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
12.288.20
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ ॥ १२.२८८.२० ॥
ਦੇਵਇੰਦਰ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਦੇਵਇੰਦਰ ਵੀ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਗਏ।
12.288.21
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत् ।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया ॥ १२.२८८.२१ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਦ੍ਵਿਜਪ੍ਰਵਰ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ ਸ਼ਕਰ ਫੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਵੇਂ ਕੀਤਾ।
12.288.22
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम ।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः ॥ १२.२८८.२२ ॥
ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਸੱਤਮ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
12.288.23
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत ।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी ॥ १२.२८८.२३ ॥
ਫਿਰ ਮਿੱਠੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰ।'
12.288.24
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि ॥ १२.२८८.२४ ॥
ਦੱਸ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
12.288.25
ब्रह्महत्योवाच ।
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२५ ॥
ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਬੋਲੀ: ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹੋ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।
12.288.26
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना ।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता ॥ १२.२८८.२६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਬਣਾਈ; ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਇਹ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਸਥਾਪਨਾ ਚਲਾਈ ਗਈ।
12.288.27
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो ।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२७ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸਰਬਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ।
12.288.28
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः ।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ॥ १२.२८८.२८ ॥
ਤਦ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ 'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉਪਾਇ ਸੋਚਿਆ।
12.288.29
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना ।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२८८.२९ ॥
ਤਦ ਸਵੈਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਧਿਆਏ ਗਏ ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਨੀ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
12.288.30
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित् ।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२८८.३० ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ।
12.288.31
ब्रह्मोवाच ।
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै ॥ १२.२८८.३१ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
12.288.32
अग्निरुवाच ।
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित ॥ १२.२८८.३२ ॥
ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀ ਹੈ? ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਲੋਕਪੂਜਿਤ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
12.288.33
ब्रह्मोवाच ।
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः ॥ १२.२८८.३३ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਲਦੇ ਤੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੀਜ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
12.288.34
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.३४ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਹੇ ਹਵਯਵਾਹ, ਤੇਰਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਾਪ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।
12.288.35
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक् ।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो ॥ १२.२८८.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਹਵਯ-ਕਵਯ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ।
12.288.36
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः ।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.२८८.३६ ॥
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
12.288.37
इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया ।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.३७ ॥
ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
12.288.38
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम् ।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ॥ १२.२८८.३८ ॥
ਫਿਰ ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
12.288.39
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह ।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि ॥ १२.२८८.३९ ॥
ਹੇ ਲੋਕ ਪਿਤਾਮਹ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੰਤ ਕੀ ਹੈ? ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.288.40
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम् ।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने ॥ १२.२८८.४० ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਠੰਢ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਵਰਖਾ ਸਦਾ ਸਹਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
12.288.41
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम् ।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। ॥ १२.२८८.४१ ॥
ਹੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗੇ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।
12.288.42
ब्रह्मोवाच ।
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति ॥ १२.२८८.४२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਵ ਕਾਲ ਆਉਣ ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਢਣ ਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਉਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਜਾਵੇਗੀ।
12.288.43
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना ।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम् ॥ १२.२८८.४३ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
12.288.44
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः ।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत ॥ १२.२८८.४४ ॥
ਫਿਰ ਲੋਕ-ਪਿਤਾਮਹ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
12.288.45
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः ।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत ॥ १२.२८८.४५ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਆਈ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਓ, ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।
12.288.46
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात् ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह ॥ १२.२८८.४६ ॥
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।
12.288.47
ब्रह्मोवाच ।
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.४७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਜਸਵਲਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਥੁਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ ਛੇਤੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਾਪ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।
12.288.48
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः ।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ ॥ १२.२८८.४८ ॥
"ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
12.288.49
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः ।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन् ॥ १२.२८८.४९ ॥
ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮਹਾਤਪੀ ਦੇਵ ਨੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸਨੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਆ ਗਈਆਂ।
12.288.50
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम् ।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम् ॥ १२.२८८.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੀਆਂ।
12.288.51
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम् ।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो ॥ १२.२८८.५१ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਹੇ ਲੋਕੇਸ਼, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ।
12.288.52
ब्रह्मोवाच ।
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.५२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੋਲੇ: ਵ੍ਰਿਤਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਪੁਰੂਹੂਤ (ਇੰਦਰ) ਉੱਤੇ ਆ ਪਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤੁਸੀਂ ਲਓ।
12.288.53
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि ॥ १२.२८८.५३ ॥
ਹੇ ਲੋਕੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਕਰਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.288.54
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः ।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत् ॥ १२.२८८.५४ ॥
ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਉਭਾਰੇ?
12.288.55
ब्रह्मोवाच ।
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥ १२.२८८.५५ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁੱਛ ਸਮਝ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਬਲਗਮ, ਮੂਤਰ ਤੇ ਮਲ ਤਿਆਗੇਗਾ।
12.288.56
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥ १२.२८८.५६ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
12.288.57
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर ।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात् ॥ १२.२८८.५७ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ।
12.288.58
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप ।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत् ॥ १२.२८८.५८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
12.288.59
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥ १२.२८८.५९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ; ਫਿਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
12.288.60
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः ।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥ १२.२८८.६० ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਾਸਵ ਦੇਵ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੁੱਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
12.288.61
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे ।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः ॥ १२.२८८.६१ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਬੁਲਬੁਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਅਤੇ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਤਪੋਧਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਅਭੱਖ ਹਨ।
12.288.62
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.६२ ॥
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਇਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਤੇ ਹਨ।
12.288.63
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः ।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा ॥ १२.२८८.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਮਹਾਸੁਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
12.288.64
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः ।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा ॥ १२.२८८.६४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਤੂੰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ।
12.288.65
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु ।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं ॥ १२.२८८.६५ ॥
ਜੋ ਹਰ ਪਰਵ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣਗੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ।
12.288.66
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२८८.६६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਬਾਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਤਾਤ, ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?