महाभारत · अध्याय 12.288
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.288.1
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः ।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु ॥ १२.२८८.१ ॥
हे महाराज, ज्वराने ग्रस्त झालेल्या वृत्राच्या शरीरात सर्वत्र जी चिन्हे प्रकट झाली, ती माझ्याकडून ऐका.
12.288.2
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम् ।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान् ॥ १२.२८८.२ ॥
त्याचे तोंड जळते व भयंकर झाले; तो अत्यंत फिकट झाला; अवयव थरथरले आणि श्वासही फार वाढला.
12.288.3
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप ।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा ॥ १२.२८८.३ ॥
हे नृपा, त्याचे केस तीव्रपणे उभे राहिले; मोठा निःश्वास आला; आणि त्याच्या तोंडातून अमंगल वाटावी अशी अत्यंत भयानक कोल्ह्याची किंकाळी बाहेर पडली.
12.288.4
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत ।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे ॥ १२.२८८.४ ॥
हे भारता, त्याची स्मृती नष्ट झाली; अत्यंत भयंकर चिन्हे प्रकट झाली; जळते व तेजस्वी उल्कापिंड त्याच्या बाजूला येऊन पडले.
12.288.5
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः ।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः ॥ १२.२८८.५ ॥
गिधाडे, कंक आणि बगळे अत्यंत भयंकर आवाजात ओरडले; आनंदाने वृत्राच्या वर चाकासारखे फिरू लागले.
12.288.6
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे ।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत ॥ १२.२८८.६ ॥
तेव्हा देवांनी बलवान केलेल्या इंद्राने त्या रथावर आरूढ होऊन, युद्धात हातात वज्र उगारून त्या दैत्याकडे पाहिले.
12.288.7
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः ।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः ॥ १२.२८८.७ ॥
नंतर त्या महासुराने अमानुष गर्जना केली. हे राजेन्द्रा, तीव्र तापाने ग्रस्त होऊन तो जांभई देऊ लागला.
12.288.8
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत् ।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः ॥ १२.२८८.८ ॥
तेव्हा तो जांभई देत असताना इंद्राने वज्र सोडले. ते महातेजस्वी वज्र काळ, अंतक आणि यम यांच्यासारखे होते.
12.288.9
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत् ।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः ॥ १२.२८८.९ ॥
त्याने तत्काळ त्या विशालकाय वृत्र नामक दैत्याला पाडले. मग चोहीकडे पुन्हा गर्जना उठली.
12.288.10
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः ॥ १२.२८८.१० ॥
हे भरतश्रेष्ठा, देवांनी वृत्राला पडलेले पाहिले. वृत्राला मारून दानवांचा शत्रू महायशस्वी मघवान इंद्र...
12.288.11
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत् ।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता ॥ १२.२८८.११ ॥
विष्णूने युक्त असलेल्या वज्रासह तो स्वर्गातच प्रविष्ट झाला. मग हे कौरव्या, वृत्राच्या शरीरातून...
12.288.12
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा ।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला ॥ १२.२८८.१२ ॥
ब्रह्महत्या नावाचे पाप बाहेर पडले. ती अत्यंत घोर, भयानक आणि जगाला भय देणारी होती. तिचे दात भयंकर होते, ती विकृत व भीषण होती, काळी आणि पिंगट होती.
12.288.13
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत ।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ ॥ १२.२८८.१३ ॥
हे भारता, विखुरलेले केस आणि भयंकर डोळे असलेली, कवट्यांची माळ घातलेली ती जणू कृत्या होती, हे भरतर्षभा.
12.288.14
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी ।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा ॥ १२.२८८.१४ ॥
हे धर्मज्ञा, रक्ताने भिजलेली, वल्कलवस्त्र नेसलेली ती, हे राजेंद्रा, अशा रूपात बाहेर पडून भय निर्माण करणारी होती.
12.288.15
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.१५ ॥
तेव्हा, हे भरतसत्तमा, काही काळानंतर, हे कुरुनंदना, वज्रधारी वृत्रहंता इंद्राचा तिने शोध घेतला.
12.288.16
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया ।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम् ॥ १२.२८८.१६ ॥
लोकांच्या हिताच्या इच्छेने तो स्वर्गाकडे तोंड करून गेला; बाहेर पडणाऱ्या महातेजस्वी शक्राला पाहून ती...
12.288.17
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा ।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये ॥ १२.२८८.१७ ॥
तिने देवेंद्राचा कंठ धरला, आणि तेव्हा घट्ट चिकटली; त्या ब्रह्महत्येमुळे निर्माण झालेले भय उत्पन्न झाल्यावर तो...
12.288.18
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून् ।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया ॥ १२.२८८.१८ ॥
कमळाच्या देठात बसून तो अनेक वर्षे राहिला; त्या ब्रह्महत्येने यत्नपूर्वक पाठलाग केला जात असताना तो...
12.288.19
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत ।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह ॥ १२.२८८.१९ ॥
तेव्हा हे कौरव्या, तिच्याकडून पकडला जाऊन तो तेजोहीन झाला. तिला दूर करण्यासाठी इंद्राने मोठा प्रयत्न केला.
12.288.20
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ ॥ १२.२८८.२० ॥
देवेन्द्राला त्या ब्रह्महत्येला दूर करता आले नाही. हे भरतर्षभा, देवेन्द्रच तिच्याकडून पकडला गेला.
12.288.21
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत् ।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया ॥ १२.२८८.२१ ॥
पितामहांजवळ जाऊन त्याने मस्तक नमवून त्यांचा सत्कार केला. द्विजश्रेष्ठाच्या वधामुळे शक्र पकडला गेला हे जाणून तो असे करता झाला.
12.288.22
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम ।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः ॥ १२.२८८.२२ ॥
तेव्हा ब्रह्मदेवांनी विचार केला, हे भरतश्रेष्ठा. हे महाबाहो, पितामह त्या ब्रह्महत्येला म्हणाले.
12.288.23
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत ।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी ॥ १२.२८८.२३ ॥
मग गोड स्वराने सांत्वन देत, हे भारता, तो म्हणाला, 'या त्रिदशेंद्राला सोडून दे. हे भामिनी, माझे प्रिय कर.'
12.288.24
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि ॥ १२.२८८.२४ ॥
सांग, आज तुझ्यासाठी मी काय करू? येथे तुला काय हवे आहे?
12.288.25
ब्रह्महत्योवाच ।
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२५ ॥
ब्रह्महत्या म्हणाली: त्रिलोकांनी पूजिलेल्या देवा, त्रैलोक्याच्या निर्मात्या, आपण प्रसन्न झाल्याने माझे कार्य झाले असे मी मानते; आता माझ्यासाठी निवासाची व्यवस्था करा.
12.288.26
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना ।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता ॥ १२.२८८.२६ ॥
लोकरक्षणाच्या इच्छेने तू ही मर्यादा घालून दिलीस; हे देवा, तुझ्याकडूनच ही अत्यंत महान स्थापना प्रवर्तित झाली.
12.288.27
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो ।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे ॥ १२.२८८.२७ ॥
हे धर्मज्ञा, सर्वलोकेश्वरा, प्रभो, आपण प्रसन्न झाल्यास मी शक्रापासून दूर जाईन; माझ्यासाठी निवासाची व्यवस्था करा.
12.288.28
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः ।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम् ॥ १२.२८८.२८ ॥
तेव्हा पितामह ब्रह्मदेव 'तथास्तु' म्हणून त्या ब्रह्महत्येला म्हणाले; इंद्राकडून ब्रह्महत्या दूर करण्यासाठी त्यांनी एक उपाय योजला.
12.288.29
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना ।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२८८.२९ ॥
तेव्हा स्वयंभू ब्रह्मदेवाने स्मरलेला महात्मा अग्नी तेथे ब्रह्मदेवाजवळ येऊन हे वचन बोलला.
12.288.30
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित् ।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.२८८.३० ॥
हे भगवन्, हे देवा, हे निर्दोषा, मी आपल्यासमोर आलो आहे; मला काय करायचे आहे ते, हे देवा, आपणच सांगण्यास योग्य आहात.
12.288.31
ब्रह्मोवाच ।
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै ॥ १२.२८८.३१ ॥
ब्रह्मा म्हणाला: मी या ब्रह्महत्येच्या पापाची अनेक प्रकारे वाटणी करीन. आज इंद्राच्या मुक्तीसाठी तू त्याचा एक चतुर्थांश भाग स्वीकार.
12.288.32
अग्निरुवाच ।
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित ॥ १२.२८८.३२ ॥
अग्नी म्हणाला: हे ब्रह्मन्, हे प्रभो, माझ्या मुक्तीचा शेवट काय? ध्यान कर. हे लोकपूजित, हे मला तत्त्वतः जाणून घ्यायचे आहे.
12.288.33
ब्रह्मोवाच ।
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः ॥ १२.२८८.३३ ॥
ब्रह्मा म्हणाला: हे अग्नी, अंधाराने वेढलेला जो मानव स्वतः प्रज्वलित तुझ्याजवळ येऊन बीज, औषधी आणि रसांनी तुझे यजन करणार नाही.
12.288.34
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.३४ ॥
हे ब्रह्महत्येचे पाप लवकरच त्याच्याकडे जाईल आणि तेथेच राहील. हे हव्यवाह, तुझा मानसिक ज्वर नाहीसा होवो.
12.288.35
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक् ।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो ॥ १२.२८८.३५ ॥
असे सांगितल्यावर हव्य-कव्य भक्षण करणाऱ्या भगवान अग्नीने पितामहाचे ते वचन स्वीकारले; हे प्रभो, तसेच घडले.
12.288.36
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः ।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.२८८.३६ ॥
मग पितामहांनी वृक्ष, औषधी आणि तृणांना बोलावून, हे महाराज, हा विषय सांगण्यास सुरुवात केली.
12.288.37
इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया ।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.३७ ॥
पुत्रापासून प्राप्त झालेली ही ब्रह्महत्या अत्यंत भयंकर आहे. तिचा चौथा भाग तुम्ही इंद्रासाठी स्वीकारा.
12.288.38
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम् ।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ॥ १२.२८८.३८ ॥
मग वृक्ष, औषधी आणि तृण, सांगितल्याप्रमाणेच, हे राजा, अग्नीप्रमाणे व्यथित होऊन ब्रह्मदेवांना हे म्हणाले.
12.288.39
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह ।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि ॥ १२.२८८.३९ ॥
हे लोकपितामह, ब्रह्महत्येच्या पापाचा आमच्यासाठी अंत काय? स्वभावतःच हत झालेल्या आम्हांला तुम्ही पुन्हा मारणे योग्य नाही.
12.288.40
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम् ।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने ॥ १२.२८८.४० ॥
हे देवा, आम्ही अग्नी, थंडी आणि वाऱ्याने येणारा पाऊस सतत सहन करतो; तसेच तोडणे आणि भोसकणे सुद्धा सहन करतो.
12.288.41
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम् ।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। ॥ १२.२८८.४१ ॥
हे त्रिलोकेश, तुमच्या आज्ञेने आम्ही आज ही ब्रह्महत्येची पापे स्वीकारू; तुम्ही आमच्या मोक्षाचा विचार करा.
12.288.42
ब्रह्मोवाच ।
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति ॥ १२.२८८.४२ ॥
ब्रह्मदेव म्हणाले: पर्वकाल आल्यावर जो मनुष्य मोहाने तोडण्याचे व भोसकण्याचे काम करील, त्याच्या मागे हे जाईल.
12.288.43
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना ।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम् ॥ १२.२८८.४३ ॥
नंतर महात्म्याने वृक्ष, औषधी आणि तृण यांविषयी असे सांगितले. ब्रह्मदेवाचा यथोचित सन्मान करून ते जिथून आले होते तिकडेच त्वरेने निघून गेले.
12.288.44
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः ।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत ॥ १२.२८८.४४ ॥
नंतर लोकपितामह त्या देवाने अप्सरांना बोलावून गोड वाणीने त्यांचे सांत्वन करत, हे भारता, असे सांगितले.
12.288.45
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः ।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत ॥ १२.२८८.४५ ॥
इंद्राच्या मागोमाग ही ब्रह्महत्या आली आहे. हे श्रेष्ठ स्त्रियांनो, मी सांगितल्याप्रमाणे तिचा चौथा भाग स्वीकारा.
12.288.46
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात् ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह ॥ १२.२८८.४६ ॥
हे देवेशा, तुमच्या आज्ञेने आम्ही ते स्वीकारण्याचा निश्चय केला आहे. हे पितामहा, ठरलेल्या कालावधीनुसार आमच्या मुक्तीचा विचार करा.
12.288.47
ब्रह्मोवाच ।
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ १२.२८८.४७ ॥
ब्रह्मा म्हणाला: जो पुरुष रजस्वला स्त्रियांशी मैथुन करील, त्याच्याकडे ती लवकर जाईल; तुमचा मानसिक ज्वर दूर होवो.
12.288.48
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः ।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ ॥ १२.२८८.४८ ॥
"तसेच होवो" असे म्हणून, आनंदित मनाने अप्सरांचे गट आपापल्या स्थानी पोहोचून रमले, हे भरतश्रेष्ठा.
12.288.49
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः ।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन् ॥ १२.२८८.४९ ॥
मग त्रिलोकनिर्माता महातपस्वी देव पुन्हा विचार करू लागला; ज्यांचे त्याने ध्यान केले होते त्याही आल्या.
12.288.50
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम् ।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम् ॥ १२.२८८.५० ॥
राजा, त्या सर्वजणी एकत्र येऊन अमित तेजस्वी ब्रह्मदेवास नमस्कार करून हे वचन म्हणाल्या.
12.288.51
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम् ।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो ॥ १२.२८८.५१ ॥
हे देवा, आम्ही तुमच्या सान्निध्यात आलो आहोत. हे शत्रुदमना, हे लोकेश्वरा, हे प्रभो, तुमच्या आज्ञेने आम्हांस आज्ञा करा.
12.288.52
ब्रह्मोवाच ।
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत ॥ १२.२८८.५२ ॥
ब्रह्मदेव म्हणाले: वृत्रामुळे ही महाभयंकर ब्रह्महत्या पुरुहूताला (इंद्राला) प्राप्त झाली आहे. हिचा चौथा भाग तुम्ही स्वीकारा.
12.288.53
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो ।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि ॥ १२.२८८.५३ ॥
हे लोकेश्वरा, हे प्रभो, तुम्ही जसे आम्हांस सांगता तसेच होवो. आमच्या कराराच्या मोक्षाचा विचार तुम्ही करावा.
12.288.54
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः ।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत् ॥ १२.२८८.५४ ॥
हे देवेशा, तुम्हीच सर्व जगाची परम गती आहात. तुमच्याशिवाय दुसरा कोण प्रसन्न करण्यायोग्य आहे, जो आम्हांस या संकटातून सोडवेल?
12.288.55
ब्रह्मोवाच ।
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति ॥ १२.२८८.५५ ॥
ब्रह्मा म्हणाला: बुद्धीने मोहित होऊन तुम्हांला क्षुद्र मानून जो मनुष्य तुमच्यावर कफ, मूत्र व विष्ठा टाकील.
12.288.56
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति ।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः ॥ १२.२८८.५६ ॥
ही ब्रह्महत्या लवकरच त्याच्याकडे जाईल आणि तिथेच राहील. अशा प्रकारे तुम्हांला मोक्ष मिळेल, हे मी तुम्हांला खरे सांगतो.
12.288.57
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर ।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात् ॥ १२.२८८.५७ ॥
नंतर, हे युधिष्ठिरा, ब्रह्महत्येने देवेंद्राला सोडले आणि देवांच्या आज्ञेने जिथे तिला सोडले होते त्याच स्थानी ती गेली.
12.288.58
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप ।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत् ॥ १२.२८८.५८ ॥
अशा प्रकारे, हे जनाधिपा, शक्राला ब्रह्महत्या प्राप्त झाली. पितामहाची अनुमती घेऊन त्याने अश्वमेध यज्ञ केला.
12.288.59
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै ।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान् ॥ १२.२८८.५९ ॥
हे महाराजा, वासवाला ब्रह्महत्या प्राप्त झाली होती असे ऐकले जाते; नंतर अश्वमेध यज्ञाने त्याला शुद्धी लाभली.
12.288.60
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः ।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते ॥ १२.२८८.६० ॥
हे पृथ्वीपते, वासव देवाने श्री पुन्हा मिळवून आणि सहस्रो शत्रूंना ठार मारून अतुल हर्ष मिळवला.
12.288.61
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे ।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः ॥ १२.२८८.६१ ॥
वृत्राच्या रक्तापासूनच, हे पार्था, बुडबुडे निर्माण झाले. द्विजांना आणि दीक्षित तपोधनांना ते अभक्ष्य आहेत.
12.288.62
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु ।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन ॥ १२.२८८.६२ ॥
सर्व अवस्थांमध्ये तूही या द्विजांचे प्रिय कर; कारण हे कुरुनंदना, हेच पृथ्वीवर प्रसिद्ध देव आहेत.
12.288.63
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः ।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा ॥ १२.२८८.६३ ॥
अशा प्रकारे, हे कौरव्या, बुद्धीच्या सूक्ष्मतेने, अमित तेजस्वी शक्राने उपायाने महासुर वृत्राचा वध केला.
12.288.64
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः ।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा ॥ १२.२८८.६४ ॥
याच प्रकारे, हे कौन्तेया, तूही पृथ्वीवर अपराजित होशील, जसा शत्रुहन्ता देव शतक्रतु.
12.288.65
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु ।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं ॥ १२.२८८.६५ ॥
जे पर्वापर्वात विप्रांच्या मध्ये या दिव्य शक्रकथेचे कथन करतील, ते पाप मिळवणार नाहीत.
12.288.66
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत् ।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.२८८.६६ ॥
अशा प्रकारे वृत्राविषयी शक्राचे हे अत्यद्भुत महान कर्म तुला सांगितले गेले. हे तात, आणखी काय ऐकण्याची इच्छा आहे?