മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.289
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.289.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
अस्मिन्वृत्रवधे तात विवक्षा मम जायते ॥ १२.२८९.१ ॥
പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, സർവശാസ്ത്രവിശാരദാ! പ്രിയനേ, വൃത്രവധത്തെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് അറിയാൻ ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു.
12.289.2
ज्वरेण मोहितो वृत्रः कथितस्ते जनाधिप ।
निहतो वासवेनेह वज्रेणेति ममानघ ॥ १२.२८९.२ ॥
ജനാധിപാ, അങ്ങ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ജ്വരത്താൽ മോഹിതനായ വൃത്രനെ ഇവിടെ വാസവനായ ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് വധിച്ചു. നിഷ്പാപനേ, എനിക്കിങ്ങനെയാണ് അറിവ്.
12.289.3
कथमेष महाप्राज्ञ ज्वरः प्रादुर्बभूव ह ।
ज्वरोत्पत्तिं निपुणतः श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ १२.२८९.३ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഈ ജ്വരം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? പ്രഭോ, ജ്വരത്തിന്റെ ഉത്പത്തി സൂക്ഷ്മമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.289.4
शृणु राजञ्ज्वरस्येमं संभवं लोकविश्रुतम् ।
विस्तरं चास्य वक्ष्यामि यादृशश्चैव भारत ॥ १२.२८९.४ ॥
രാജാവേ, ലോകപ്രസിദ്ധമായ ഈ ജ്വരത്തിന്റെ ഉത്പത്തി കേൾക്കുക. ഭാരതാ, അതിന്റെ വിസ്താരവും അത് എത്തരത്തിലുള്ളതെന്നും ഞാൻ പറയാം.
12.289.5
पुरा मेरोर्महाराज शृङ्गं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
ज्योतिष्कं नाम सावित्रं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ १२.२८९.५ ॥
മഹാരാജാവേ, പണ്ട് മേരുവിന്റെ ഒരു ശൃംഗമുണ്ടായിരുന്നു; അത് ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. അതിന്റെ പേര് ജ്യോതിഷ്കം; അത് സാവിത്രന്റേതായിരുന്നു; എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു.
12.289.6
अप्रमेयमनाधृष्यं सर्वलोकेषु भारत ।
तत्र देवो गिरितटे हेमधातुविभूषिते ॥ १२.२८९.६ ॥
ഭാരതാ, അത് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും അളവില്ലാത്തതും ജയിക്കാനാകാത്തതുമായിരുന്നു. അവിടെ, സ്വർണ്ണധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മലഞ്ചെരിവിൽ ദേവൻ വസിച്ചിരുന്നു.
12.289.7
पर्यङ्क इव विभ्राजन्नुपविष्टो बभूव ह ।
शैलराजसुता चास्य नित्यं पार्श्वे स्थिता बभौ।
तथा देवा महात्मानो वसवश्चामितौजसः ॥ १२.२८९.७ ॥
അദ്ദേഹം ഒരു പര്യങ്കത്തെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു. പർവതരാജന്റെ പുത്രി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരികിൽ എപ്പോഴും നിന്നു ശോഭിച്ചു. അതുപോലെ മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാരും അമിതതേജസ്സുള്ള വസുക്കളും (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു).
12.289.8
तथैव च महात्मानावश्विनौ भिषजां वरौ ।
तथा वैश्रवणो राजा गुह्यकैरभिसंवृतः ॥ १२.२८९.८ ॥
അതുപോലെ മഹാത്മാക്കളും വൈദ്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമായ രണ്ട് അശ്വിനിമാരും (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു). ഗുഹ്യകന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാവായ വൈശ്രവണനും (കുബേരനും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു).
12.289.9
यक्षाणामीश्वरः श्रीमान्कैलासनिलयः प्रभुः ।
शङ्खपद्मनिधिभ्यां च लक्ष्म्या परमया सह।
उपासन्त महात्मानमुशना च महाकविः ॥ १२.२८९.९ ॥
യക്ഷന്മാരുടെ ഈശ്വരനും ശ്രീമാനും കൈലാസത്തിൽ വസിക്കുന്ന പ്രഭുവുമായവൻ ശംഖനിധിയോടും പത്മനിധിയോടും പരമലക്ഷ്മിയോടുമൊപ്പം (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു). മഹാകവിയായ ഉശനസ്സും ആ മഹാത്മാവിനെ ഉപാസിച്ചു.
12.289.10
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव च महर्षयः ।
अङ्गिरः प्रमुखाश्चैव तथा देवर्षयोऽपरे ॥ १२.२८९.१० ॥
സനത്കുമാരൻ മുഖ്യരായ മഹർഷിമാരും അതുപോലെ (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു). അംഗിരസ്സ് മുഖ്യരായവരും മറ്റ് ദേവർഷിമാരും (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു).
12.289.11
विश्वावसुश्च गन्धर्वस्तथा नारदपर्वतौ ।
अप्सरोगणसङ्घाश्च समाजग्मुरनेकशः ॥ १२.२८९.११ ॥
ഗന്ധർവ്വനായ വിശ്വാവസുവും നാരദനും പർവ്വതനും (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു). അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗണസംഘങ്ങളും പലവിധത്തിൽ അവിടെ ഒത്തുകൂടി.
12.289.12
ववौ सुखः शिवो वायुर्नानागन्धवहः शुचिः ।
सर्वर्तुकुसुमोपेताः पुष्पवन्तो द्रुमास्तथा ॥ १२.२८९.१२ ॥
സുഖകരവും ശുഭവും ശുദ്ധവുമായ കാറ്റ് നാനാവിധ സുഗന്ധങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ട് വീശി. എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും പൂക്കളോടുകൂടിയ പുഷ്പിച്ച വൃക്ഷങ്ങളും (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു).
12.289.13
तथा विद्याधराश्चैव सिद्धाश्चैव तपोधनाः ।
महादेवं पशुपतिं पर्युपासन्त भारत ॥ १२.२८९.१३ ॥
അതുപോലെ വിദ്യാധരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും തപോധനന്മാരും പശുപതിയായ മഹാദേവനെ ഉപാസിച്ചു നിന്നു, ഭാരതാ.
12.289.14
भूतानि च महाराज नानारूपधराण्यथ ।
राक्षसाश्च महारौद्राः पिशाचाश्च महाबलाः ॥ १२.२८९.१४ ॥
മഹാരാജാവേ, നാനാരൂപങ്ങൾ ധരിച്ച ഭൂതങ്ങളും അതിഭയങ്കരരായ രാക്ഷസന്മാരും മഹാബലശാലികളായ പിശാചുക്കളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
12.289.15
बहुरूपधरा हृष्टा नानाप्रहरणोद्यताः ।
देवस्यानुचरास्तत्र तस्थिरे चानलोपमाः ॥ १२.२८९.१५ ॥
പലവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി, ദേവന്റെ അനുചരന്മാർ അഗ്നിക്കു തുല്യരായി അവിടെ നിന്നു.
12.289.16
नन्दी च भगवांस्तत्र देवस्यानुमते स्थितः ।
प्रगृह्य ज्वलितं शूलं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १२.२८९.१६ ॥
അവിടെ ഭഗവാൻ നന്ദിയും ദേവന്റെ അനുമതിയോടെ നിന്നു; ജ്വലിക്കുന്ന ശൂലമേന്തി, സ്വന്തം തേജസ്സിനാൽ ശോഭിച്ചുകൊണ്ട്.
12.289.17
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थजलोद्भवा ।
पर्युपासत तं देव रूपिणी कुरुनन्दन ॥ १२.२८९.१७ ॥
നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഗംഗ, സർവ തീർഥജലങ്ങളിൽനിന്നു ജനിച്ചവൾ, രൂപം ധരിച്ച് ആ ദേവനെ ഉപാസിച്ചു, കുരുനന്ദനാ.
12.289.18
स एवं भगवांस्तत्र पूज्यमानः सुरर्षिभिः ।
देवैश्च सुमहातेजा महादेवो व्यतिष्ठत ॥ १२.२८९.१८ ॥
ഇങ്ങനെ അവിടെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പൂജിക്കുന്നവനായി, അത്യന്തം തേജസ്വിയായ ഭഗവാൻ മഹാദേവൻ നിന്നു.
12.289.19
कस्यचित्त्वथ कालस्य दक्षो नाम प्रजापतिः ।
पूर्वोक्तेन विधानेन यक्ष्यमाणोऽन्वपद्यत ॥ १२.२८९.१९ ॥
ഒരു കാലത്ത് ദക്ഷൻ എന്ന പ്രജാപതി, മുൻപ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം യാഗം ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങി.
12.289.20
ततस्तस्य मखं देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः ।
गमनाय समागम्य बुद्धिमापेदिरे तदा ॥ १२.२८९.२० ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് അവന്റെ യാഗത്തിന് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
12.289.21
ते विमानैर्महात्मानो ज्वलनार्कसमप्रभैः ।
देवस्यानुमतेऽगच्छन्गङ्गाद्वारमिति श्रुतिः ॥ १२.२८९.२१ ॥
അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെ തിളങ്ങുന്ന വിമാനങ്ങളിൽ ആ മഹാത്മാക്കൾ ദേവന്റെ അനുമതിയോടെ ഗംഗാദ്വാരത്തിലേക്ക് പോയി എന്ന് കേട്ടിരിക്കുന്നു.
12.289.22
प्रस्थिता देवता दृष्ट्वा शैलराजसुता तदा ।
उवाच वचनं साध्वी देवं पशुपतिं पतिम् ॥ १२.२८९.२२ ॥
ദേവന്മാർ പുറപ്പെടുന്നത് കണ്ട പർവതരാജപുത്രി, ആ സമയം സാധ്വിയായ അവൾ തന്റെ ഭർത്താവായ പശുപതി ദേവനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
12.289.23
भगवन्क्वनु यान्त्येते देवाः शक्रपुरोगमाः ।
ब्रूहि तत्त्वेन तत्त्वज्ञ संशयो मे महानयम् ॥ १२.२८९.२३ ॥
ഭഗവാനേ, ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഈ ദേവന്മാർ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? തത്ത്വജ്ഞാനിയേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയൂ; ഇത് എനിക്ക് വലിയ സംശയമാണ്.
12.289.24
दक्षो नाम महाभागे प्रजानां पतिरुत्तमः ।
हयमेधेन जयते तत्र यान्ति दिवौकसः ॥ १२.२८९.२४ ॥
മഹാഭാഗേ, പ്രജകളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ പതി ദക്ഷൻ എന്ന പേരുള്ളവനാണ്; അശ്വമേധയാഗത്താൽ അവൻ വിജയം നേടുന്നു; അവിടേക്കാണ് ദേവന്മാർ പോകുന്നത്.
12.289.25
यज्ञमेतं महादेव किमर्थं नाधिगच्छति ।
केन वा प्रतिषेधेन गमनं ते न विद्यते ॥ १२.२८९.२५ ॥
മഹാദേവാ, ഈ യജ്ഞം അങ്ങേക്ക് എന്തുകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്നില്ല? അല്ലെങ്കിൽ ഏത് വിലക്കിനാൽ അങ്ങയുടെ പോക്ക് സാധ്യമാകുന്നില്ല?
12.289.26
सुरैरेव महाभागे पूर्वमेतदनुष्ठितम् ।
यज्ञेषु सर्वेषु मम न भाग उपकल्पितः ॥ १२.२८९.२६ ॥
മഹാഭാഗ്യവതീ, മുൻകാലത്ത് ദേവന്മാർ തന്നെയാണ് ഇത് അനുഷ്ഠിച്ചത്. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും എനിക്ക് ഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
12.289.27
पूर्वोपायोपपन्नेन मार्गेण वरवर्णिनि ।
न मे सुराः प्रयच्छन्ति भागं यज्ञस्य धर्मतः ॥ १२.२८९.२७ ॥
സുന്ദരവർണ്ണേ, പണ്ടുണ്ടാക്കിയ മാർഗ്ഗമനുസരിച്ച് ദേവന്മാർ എനിക്ക് യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗം ധർമ്മപ്രകാരം നൽകുന്നില്ല.
12.289.28
भगवन्सर्वभूतेषु प्रभावाभ्यधिको गुणैः ।
अजय्यश्चाप्यधृष्यश्च तेजसा यशसा श्रिया ॥ १२.२८९.२८ ॥
ഭഗവാനേ, എല്ലാ ജീവികളിലും ഗുണങ്ങളാലും പ്രഭാവത്താലും അങ്ങ് അധികനാണ്; ജയിക്കാനാവാത്തവനും തേജസ്സ്, യശസ്സ്, ശ്രീ എന്നിവയാൽ അധൃഷ്യനുമാണ്.
12.289.29
अनेन ते महाभाग प्रतिषेधेन भागतः ।
अतीव दुःखमुत्पन्नं वेपथुश्च ममानघ ॥ १२.२८९.२९ ॥
മഹാഭാഗ്യവാനേ, പാപരഹിതനേ, അങ്ങയുടെ ഭാഗം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ എനിക്ക് അതിയായ ദുഃഖമുണ്ടായി; എന്റെ ശരീരം വിറയ്ക്കുന്നു.
12.289.30
एवमुक्त्वा तु सा देवी देवं पशुपतिं पतिम् ।
तुष्णींभूताऽभवद्राजन्दह्यमानेन चेतसा ॥ १२.२८९.३० ॥
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ ദേവി പശുപതിയായ തന്റെ ഭർത്താവായ ദേവനോട് മൗനിയായി; അവളുടെ മനസ്സ് എരിയുകയായിരുന്നു.
12.289.31
अथ देव्या मतं ज्ञात्वा हृद्गतं यच्चिकीर्षितम् ।
स समाज्ञापयामास तिष्ठ त्वमिति नन्दिनम् ॥ १२.२८९.३१ ॥
അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ഹൃദയത്തിലുള്ള ഉദ്ദേശ്യം അറിഞ്ഞ് അദ്ദേഹം നന്ദിനോട്, 'നീ ഇവിടെത്തന്നെ നിൽക്കുക' എന്നു കൽപ്പിച്ചു.
12.289.32
ततो योगबलं कृत्वा सर्वयोगेश्वरेश्वरः ।
तं यज्ञं स महातेजा भीमैरनुचरैस्तदा ॥ १२.२८९.३२ ॥
അപ്പോൾ സർവയോഗേശ്വരന്മാർക്കും ഈശ്വരനായ ആ മഹാതേജസ്വി യോഗബലം പ്രയോഗിച്ച്, അന്നേരം ഭയങ്കരരായ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം…
12.289.33
सहसा घातयामास देवदेवः पिनाकधृत् ।
केचिन्नादानमुञ्चन्त केचिद्धासांश्च चक्रिरे ॥ १२.२८९.३३ ॥
ദേവദേവനായ പിനാകധാരി പെട്ടെന്ന് (അതിനെ) നശിപ്പിച്ചു. ചിലർ നിലവിളിച്ചു, ചിലർ ചിരിച്ചു.
12.289.34
रुधिरेणापरे राजंस्तत्राग्निं समवाकिरन् ।
केचिद्यूपान्समुत्पाट्य व्याक्षिपन्विकृताननाः ॥ १२.२८९.३४ ॥
രാജാവേ, മറ്റുള്ളവർ അവിടെ അഗ്നിയിൽ രക്തം ചൊരിഞ്ഞു. ചിലർ യൂപങ്ങൾ പിഴുതെടുത്ത്, വികൃത മുഖങ്ങളോടെ എറിഞ്ഞു.
12.289.35
आस्यैरन्ये चाग्रसन्त तथैव परिचारकान् ।
ततः स यज्ञो नृपतेर्वध्यमानः समन्ततः ॥ १२.२८९.३५ ॥
മറ്റുള്ളവർ വായിൽ പരിചാരകരെയും അതുപോലെ വിഴുങ്ങി. അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ ആ യജ്ഞം എല്ലാവശത്തുനിന്നും പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്…
12.289.36
आस्थाय मृगरूपं वै स्वमेवाभ्यगमत्तदा ।
तं तु यज्ञं तथारूपं गच्छन्तमुपलभ्य सः ॥ १२.२८९.३६ ॥
അപ്പോൾ അത് മാൻരൂപം സ്വീകരിച്ച് സ്വന്തം (സ്ഥാനത്തേക്ക്) പോയി. ആ രൂപത്തിൽ പോകുന്ന ആ യജ്ഞത്തെ കണ്ട് അദ്ദേഹം…
12.289.37
धनुरादाय बाणेन तदान्वसरत प्रभुः ।
ततस्तस्य सुरेशस्य क्रोधादमिततेजसः ॥ १२.२८९.३७ ॥
വില്ലെടുത്ത് ബാണംകൊണ്ട് ആ പ്രഭു അതിനെ പിന്തുടർന്നു. അപ്പോൾ ആ സുരേശ്വരന്റെ, അമിത തേജസ്വിയുടെ ക്രോധത്തിൽ നിന്ന്…
12.289.38
ललाटात्प्रसृतो घोरः स्वेदबिन्दुर्बभूव ह ।
तस्मिन्यतितमात्रे च स्वेदबिन्दौ तदा भुवि ॥ १२.२८९.३८ ॥
നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ഭയങ്കരമായ ഒരു വിയർപ്പുതുള്ളി ഉയർന്നു. ആ വിയർപ്പുതുള്ളി ഭൂമിയിൽ വീണ ഉടനെ…
12.289.39
प्रादुर्बभूव सुमहानग्निः कालानलोपमः ।
तत्र चाजायत तदा पुरुषः पुरुषर्षभ ॥ १२.२८९.३९ ॥
അപ്പോൾ കാലാഗ്നിക്ക് തുല്യമായ അതിമഹത്തായ ഒരഗ്നി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ, ഹേ പുരുഷർഷഭാ, അപ്പോൾ ഒരു പുരുഷൻ ജനിച്ചു.
12.289.40
ह्रस्वोऽतिमात्रं रक्ताक्षो हरिश्मश्रुर्विभीषणः ।
ऊर्ध्वकेशोऽतिरोमाङ्गः श्येनोलूकस्तथैव च ॥ १२.२८९.४० ॥
അവൻ അതിരുകടന്ന് ഹ്രസ്വനും ചുവന്ന കണ്ണുകളും പൊൻനിറ താടിയുമുള്ള ഭയങ്കരനുമായിരുന്നു; മുകളിലേക്ക് നിൽക്കുന്ന മുടിയും അതിരോമമുള്ള ശരീരവും കഴുകന്റെയും മൂങ്ങയുടെയും സ്വഭാവമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
12.289.41
करालकृष्णवर्णश्च रक्तवासास्तथैव च ।
तं यज्ञं सुमहासत्वोऽदहत्कक्षमिवानलः ॥ १२.२८९.४१ ॥
ഭയങ്കരമായ കറുത്ത നിറവും ചുവന്ന വസ്ത്രവുമുള്ളവനും അങ്ങനെതന്നെയും ആയിരുന്നു. ആ മഹാബലൻ ആ യാഗത്തെ ഉണങ്ങിയ പുല്ലിനെ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ദഹിപ്പിച്ചു.
12.289.42
व्यचरत्सर्वतो देवान्प्राद्रवत्स ऋषींस्तथा ।
देवाश्चाप्याद्रवन्सर्वे ततो भीता दिशो दश ॥ १२.२८९.४२ ॥
അവൻ എല്ലായിടത്തും ദേവന്മാർക്കിടയിൽ അലഞ്ഞു; അതുപോലെ ഋഷിമാരെയും ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവന്മാരെല്ലാം ഭയന്ന് പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
12.289.43
तेन तस्मिन्विचरता पुरुषेण विशांपते ।
पृथिवी ह्यचलद्राजन्नतीव भरतर्षभ ॥ १२.२८९.४३ ॥
ഓ ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ആ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പുരുഷനാൽ ഭൂമി അത്യന്തം കുലുങ്ങി, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഓ രാജാവേ.
12.289.44
हाहाभूतं जगत्सर्वमुपलक्ष्य तदा प्रभुः ।
पितामहो महादेवं दर्शयन्प्रत्यभाषत ॥ १२.२८९.४४ ॥
ലോകം മുഴുവൻ ഹാഹാകാരത്തിൽ മുഴുകിയതു കണ്ട്, പ്രഭുവായ പിതാമഹൻ മഹാദേവനെ കാണിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
12.289.45
भवतोपि सुराः सर्वे भागं दास्यन्ति वै प्रभो ।
क्रियतां प्रतिसंहारः सर्वदेवेश्वर त्वया ॥ १२.२८९.४५ ॥
ഓ പ്രഭോ, നിനക്കും എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭാഗം നൽകും. ഓ സർവദേവേശ്വരാ, നീ ഇതിനെ പിൻവലിക്കേണമേ.
12.289.46
इमा हि देवताः सर्वा ऋषयश्च परंतप ।
तव क्रोधान्महादेव न शान्तिमुपलेभिरे ॥ १२.२८९.४६ ॥
ഓ പരന്തപാ, ഈ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരുമെല്ലാം, ഓ മഹാദേവാ, നിന്റെ കോപത്താൽ ശാന്തി നേടിയിട്ടില്ല.
12.289.47
यश्चैष पुरुषो जातः स्वेदात्ते विबुधोत्तम ।
ज्वरो नामैष धर्मज्ञ लोकेषु प्रचरिष्यति ॥ १२.२८९.४७ ॥
ഓ ദേവോത്തമാ, നിന്റെ വിയർപ്പിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഈ പുരുഷൻ, ഓ ധർമജ്ഞാ, ജ്വരം എന്ന പേരിൽ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കും.
12.289.48
एकीभूतस्य न त्वस्य धारणे तेजसः प्रभो ।
समर्था सकला पृथ्वी बहुधा सृज्यतामयम् ॥ १२.२८९.४८ ॥
ഓ പ്രഭോ, ഏകീഭൂതമായ ഈ തേജസ്സിനെ താങ്ങാൻ സമ്പൂർണ ഭൂമിക്കും കഴിയില്ല. ഇത് പല വിധത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടട്ടെ.
12.289.49
इत्युक्तो ब्रह्मणा देवो भागे चापि प्रकल्पिते ।
भगवन्तं तथेत्याह ब्रह्माणममितौजसम् ॥ १२.२८९.४९ ॥
ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ദേവൻ അമിതതേജസ്വിയായ ബ്രഹ്മാവിനോട് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
12.289.50
परां च प्रीतिमगमदुत्स्मयंश्च पिनाकधृत् ।
अवाप च तदा भागं यथोक्तं ब्रह्मणा भवः ॥ १२.२८९.५० ॥
പിനാകധാരി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ അപ്പോൾ തന്നെ തന്റെ ഭാഗം നേടി.
12.289.51
ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यसृजत्तदा ।
शान्त्यर्थं सर्वभूतानां शृणु तच्चापि पुत्रक ॥ १२.२८९.५१ ॥
സർവധർമ്മജ്ഞനായവൻ അപ്പോൾ സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ശാന്തിക്കായി പലവിധ ജ്വരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. മകനേ, അതും കേൾക്കുക.
12.289.52
शीर्षाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु ।
अपां तु नीलिकां विद्धि निर्मोकं भुजगेषु च ॥ १२.२८९.५२ ॥
നാഗങ്ങളുടെ ശിരസ്താപം, പർവതങ്ങളുടെ ശിലാജതു; ജലത്തിലെ നീലിമയെയും പാമ്പുകളിലെ ഉറയൂരലിനെയും അറിയുക.
12.289.53
खोरकः सौरभेयाणामूषरं पृथिवीतले ।
पशूनामपि धर्मज्ञ दृष्टिप्रत्यवरोधनम् ॥ १२.२८९.५३ ॥
പശുക്കളുടെ കുളമ്പുരോഗവും ഭൂതലത്തിലെ ഊഷരതയും; ധർമ്മജ്ഞനേ, മൃഗങ്ങളുടെ കാഴ്ചത്തടസ്സവും.
12.289.54
रन्ध्रागतमथाश्वानां शिखोद्भेदश्च बर्हिणाम् ।
नेत्ररोगः कोकिलानां ज्वरः प्रोक्तो महात्मना ॥ १२.२८९.५४ ॥
കുതിരകളുടെ ദ്വാരങ്ങളിലൂടെ കടക്കുന്ന രോഗം, മയിലുകളുടെ ചൂഡ പൊട്ടൽ, കുയിലുകളുടെ കണ്ണുരോഗം, ജ്വരം—ഇവ മഹാത്മാവ് പറഞ്ഞു.
12.289.55
अवीनां पित्तभेदश्च सर्वेषामिति नः श्रुतम् ।
शुकानामपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वरः ॥ १२.२८९.५५ ॥
ആടുകൾക്ക് പിത്തരോഗം വരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ തത്തകൾക്കും വിക്കൽപ്പനി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.289.56
शार्दूलष्वथ धर्मज्ञ श्रमो ज्वर इहोच्यते ।
मानुषेषु तु धर्मज्ञ ज्वरो नामैष विश्रुतः ॥ १२.२८९.५६ ॥
കടുവകളിൽ ഇതിനെ ക്ഷീണജ്വരം എന്ന് പറയുന്നു. എന്നാൽ ഓ ധർമ്മജ്ഞാ, മനുഷ്യരിൽ ഇതുതന്നെ ജ്വരം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
12.289.57
मरणे जन्मनि तथा मध्ये चाविशते नरम् ।
एतन्माहेश्वरं तेजो ज्वरो नाम सुदारुणः ॥ १२.२८९.५७ ॥
മരണസമയത്തും ജനനസമയത്തും മധ്യത്തിലും ഇത് മനുഷ്യനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇത് മഹേശ്വരന്റെ തേജസ്സാണ്; ജ്വരം എന്ന് പേരുള്ള അതിഭയങ്കരമായത്.
12.289.58
नमस्यश्चैव मान्यश्च सर्वप्राणिभिरीश्वरः ।
अनेन हि समाविष्टो वृत्रो धर्मभूतां वरः ॥ १२.२८९.५८ ॥
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടേണ്ടവനും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനും ഈശ്വരനാണ്. ഇതിനാൽ ആവേശിതനായ വൃത്രൻ, ധർമ്മാത്മാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നിട്ടും (കഷ്ടപ്പെട്ടു).
12.289.59
व्यजृम्भत ततः शक्रस्तस्मै वज्रमवासृजत् ।
प्रविश्य बज्रं वृत्रं च दारयामासं भारत ॥ १२.२८९.५९ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ (കോപത്താൽ) വളർന്നു, അവന്റെ നേരെ വജ്രായുധം എറിഞ്ഞു. ഭാരതാ, വജ്രം അകത്തുകടന്ന് വൃത്രനെ പിളർന്നു.
12.289.60
दारितश्च स वज्रेण महायोगी महासुरः ।
जगाम परमं स्थानं विष्णोरमिततेजसः ॥ १२.२८९.६० ॥
വജ്രത്താൽ പിളർക്കപ്പെട്ട ആ മഹായോഗിയായ മഹാസുരൻ, അമിതതേജസ്സായ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോയി.
12.289.61
विष्णुभक्त्या हि तेनेदं जगद्व्याप्तमभूत्पुरा ।
तस्माच्च निहतो युद्धे विष्णोः स्थानमवाप्तवान् ॥ १२.२८९.६१ ॥
മുൻപ് വിഷ്ണുഭക്തികൊണ്ട് അവൻ ഈ ലോകത്തെ മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട് അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥാനം പ്രാപിച്ചു.
12.289.62
इत्येष वृत्रमाश्रित्य ज्वरस्य महतो मया ।
विस्तरः कथितः पुत्र किमन्यत्प्रब्रवीमि ते ॥ १२.२८९.६२ ॥
ഇങ്ങനെ വൃത്രനെ ആശ്രയിച്ച് മഹാജ്വരത്തിന്റെ വിസ്താരം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. മകനേ, ഇനി എന്തു പറയാൻ?
12.289.63
इमां ज्वरोत्पत्तिमदीनमानसः ।
पठेत्सदा यः सुसमाहितो नरः।
विमुक्तरोगः स सुखी मुदा युतो ।
लभेत कामान्स यथा मनीषितान् ॥ १२.२८९.६३ ॥
മനസ്സിളകാതെ, നന്നായി ഏകാഗ്രതയോടെ ഈ ജ്വരോത്പത്തി എപ്പോഴും പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ രോഗവിമുക്തനായി, സുഖിയായി, ആനന്ദത്തോടെ, തന്റെ ഇഷ്ടകാമങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു.