Mahābhārata · Adhyāya 12.289
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.289.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
अस्मिन्वृत्रवधे तात विवक्षा मम जायते ॥ १२.२८९.१ ॥
Avô, grande sábio, perito em todas as escrituras! Querido, surge em mim o desejo de perguntar sobre esta morte de Vṛtra.
12.289.2
ज्वरेण मोहितो वृत्रः कथितस्ते जनाधिप ।
निहतो वासवेनेह वज्रेणेति ममानघ ॥ १२.२८९.२ ॥
Senhor dos povos, disseste que Vṛtra, perturbado pela febre, foi aqui morto por Vāsava com o raio. Assim o entendi, ó sem mácula.
12.289.3
कथमेष महाप्राज्ञ ज्वरः प्रादुर्बभूव ह ।
ज्वरोत्पत्तिं निपुणतः श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ १२.२८९.३ ॥
Grande sábio, como surgiu esta febre? Senhor, desejo ouvir em detalhe a origem da febre.
12.289.4
शृणु राजञ्ज्वरस्येमं संभवं लोकविश्रुतम् ।
विस्तरं चास्य वक्ष्यामि यादृशश्चैव भारत ॥ १२.२८९.४ ॥
Escuta, ó rei, a origem desta febre, célebre nos mundos. Ó descendente de Bharata, contar-te-ei também a sua extensão e como ela é.
12.289.5
पुरा मेरोर्महाराज शृङ्गं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
ज्योतिष्कं नाम सावित्रं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ १२.२८९.५ ॥
Ó grande rei, outrora houve um pico do Meru, famoso nos três mundos. Chamava-se Jyotiṣka, pertencia a Savitṛ e estava adornado com todas as gemas.
12.289.6
अप्रमेयमनाधृष्यं सर्वलोकेषु भारत ।
तत्र देवो गिरितटे हेमधातुविभूषिते ॥ १२.२८९.६ ॥
Ó descendente de Bharata, era imensurável e inexpugnável em todos os mundos. Ali, na encosta da montanha adornada com minerais de ouro, habitava um deus.
12.289.7
पर्यङ्क इव विभ्राजन्नुपविष्टो बभूव ह ।
शैलराजसुता चास्य नित्यं पार्श्वे स्थिता बभौ।
तथा देवा महात्मानो वसवश्चामितौजसः ॥ १२.२८९.७ ॥
Ele estava sentado, resplandecendo como num leito, e a filha do rei das montanhas sempre permanecia de pé ao seu lado, resplandecendo. Igualmente, os deuses magnânimos e os Vasus de poder imensurável (estavam ali).
12.289.8
तथैव च महात्मानावश्विनौ भिषजां वरौ ।
तथा वैश्रवणो राजा गुह्यकैरभिसंवृतः ॥ १२.२८९.८ ॥
Igualmente, os dois Aśvin magnânimos, os melhores dos médicos, estavam ali, e também o rei Vaiśravaṇa, cercado pelos Guhyaka.
12.289.9
यक्षाणामीश्वरः श्रीमान्कैलासनिलयः प्रभुः ।
शङ्खपद्मनिधिभ्यां च लक्ष्म्या परमया सह।
उपासन्त महात्मानमुशना च महाकविः ॥ १२.२८९.९ ॥
O senhor dos Yakṣa, glorioso, morador do Kailāsa, o poderoso senhor, junto com os tesouros Śaṅkha e Padma e com a suprema Lakṣmī, e o grande poeta Uśanas veneravam aquele de alma magnânima.
12.289.10
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव च महर्षयः ।
अङ्गिरः प्रमुखाश्चैव तथा देवर्षयोऽपरे ॥ १२.२८९.१० ॥
Igualmente, os grandes sábios encabeçados por Sanatkumāra, os encabeçados por Aṅgiras e os outros devarṣi estavam ali.
12.289.11
विश्वावसुश्च गन्धर्वस्तथा नारदपर्वतौ ।
अप्सरोगणसङ्घाश्च समाजग्मुरनेकशः ॥ १२.२८९.११ ॥
O gandharva Viśvāvasu, Nārada e Parvata estavam ali, e bandos de apsaras reuniram-se ali em grande número.
12.289.12
ववौ सुखः शिवो वायुर्नानागन्धवहः शुचिः ।
सर्वर्तुकुसुमोपेताः पुष्पवन्तो द्रुमास्तथा ॥ १२.२८९.१२ ॥
Soprou uma brisa agradável, auspiciosa e pura, trazendo muitos perfumes, e as árvores floridas, dotadas de flores de todas as estações, (estavam ali).
12.289.13
तथा विद्याधराश्चैव सिद्धाश्चैव तपोधनाः ।
महादेवं पशुपतिं पर्युपासन्त भारत ॥ १२.२८९.१३ ॥
Igualmente, os Vidyādharas, os Siddhas e os ascetas ricos em austeridade assistiam a Mahādeva, senhor dos seres, ó Bhārata.
12.289.14
भूतानि च महाराज नानारूपधराण्यथ ।
राक्षसाश्च महारौद्राः पिशाचाश्च महाबलाः ॥ १२.२८९.१४ ॥
Havia também seres, ó grande rei, que assumiam formas diversas, os rākṣasas terrivelmente temíveis e os poderosos piśācas.
12.289.15
बहुरूपधरा हृष्टा नानाप्रहरणोद्यताः ।
देवस्यानुचरास्तत्र तस्थिरे चानलोपमाः ॥ १२.२८९.१५ ॥
Portando muitas formas, alegres, erguendo diversas armas, os servos do deus estavam ali, semelhantes ao fogo.
12.289.16
नन्दी च भगवांस्तत्र देवस्यानुमते स्थितः ।
प्रगृह्य ज्वलितं शूलं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १२.२८९.१६ ॥
Ali também estava o bem-aventurado Nandī, com o consentimento do deus, erguendo um tridente flamejante, brilhando com o seu próprio esplendor.
12.289.17
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थजलोद्भवा ।
पर्युपासत तं देव रूपिणी कुरुनन्दन ॥ १२.२८९.१७ ॥
O Gaṅgā, a melhor dos rios, nascida das águas de todos os vaus sagrados, encarnada em forma, assistia àquele deus, ó alegria dos Kurus.
12.289.18
स एवं भगवांस्तत्र पूज्यमानः सुरर्षिभिः ।
देवैश्च सुमहातेजा महादेवो व्यतिष्ठत ॥ १२.२८९.१८ ॥
Assim adorado ali por deuses e videntes, o bem-aventurado Mahādeva, de grande esplendor, permaneceu de pé.
12.289.19
कस्यचित्त्वथ कालस्य दक्षो नाम प्रजापतिः ।
पूर्वोक्तेन विधानेन यक्ष्यमाणोऽन्वपद्यत ॥ १२.२८९.१९ ॥
Então, depois de algum tempo, Dakṣa, o senhor das criaturas, dispôs-se a realizar um sacrifício segundo o rito já descrito.
12.289.20
ततस्तस्य मखं देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः ।
गमनाय समागम्य बुद्धिमापेदिरे तदा ॥ १२.२८९.२० ॥
Então todos os deuses, liderados por Śakra, reuniram-se e resolveram ir ao seu sacrifício.
12.289.21
ते विमानैर्महात्मानो ज्वलनार्कसमप्रभैः ।
देवस्यानुमतेऽगच्छन्गङ्गाद्वारमिति श्रुतिः ॥ १२.२८९.२१ ॥
Aqueles deuses magnânimos, em carros celestes tão brilhantes quanto o fogo e o sol, partiram com a permissão do deus rumo à porta do Ganges, como se ouve.
12.289.22
प्रस्थिता देवता दृष्ट्वा शैलराजसुता तदा ।
उवाच वचनं साध्वी देवं पशुपतिं पतिम् ॥ १२.२८९.२२ ॥
Ao ver os deuses partirem, a virtuosa filha do rei das montanhas disse então estas palavras ao seu esposo, o deus Paśupati.
12.289.23
भगवन्क्वनु यान्त्येते देवाः शक्रपुरोगमाः ।
ब्रूहि तत्त्वेन तत्त्वज्ञ संशयो मे महानयम् ॥ १२.२८९.२३ ॥
Ó bendito, para onde vão estes deuses liderados por Śakra? Diz-me com verdade, ó conhecedor da verdade; esta é uma grande dúvida para mim.
12.289.24
दक्षो नाम महाभागे प्रजानां पतिरुत्तमः ।
हयमेधेन जयते तत्र यान्ति दिवौकसः ॥ १२.२८९.२४ ॥
Ó tu, muito afortunada, há Dakṣa de nome, o mais excelso senhor das criaturas; ele vence pelo sacrifício do cavalo, e é para lá que vão os habitantes do céu.
12.289.25
यज्ञमेतं महादेव किमर्थं नाधिगच्छति ।
केन वा प्रतिषेधेन गमनं ते न विद्यते ॥ १२.२८९.२५ ॥
Grande deus, por que não alcanças este sacrifício? Ou por qual proibição não existe a tua ida?
12.289.26
सुरैरेव महाभागे पूर्वमेतदनुष्ठितम् ।
यज्ञेषु सर्वेषु मम न भाग उपकल्पितः ॥ १२.२८९.२६ ॥
Ó afortunada, outrora isto foi realizado somente pelos deuses; em todos os sacrifícios não me foi destinada parte alguma.
12.289.27
पूर्वोपायोपपन्नेन मार्गेण वरवर्णिनि ।
न मे सुराः प्रयच्छन्ति भागं यज्ञस्य धर्मतः ॥ १२.२८९.२७ ॥
Ó mulher de excelente tez, pelo caminho estabelecido outrora, os deuses não me dão a minha parte do sacrifício, segundo o dharma.
12.289.28
भगवन्सर्वभूतेषु प्रभावाभ्यधिको गुणैः ।
अजय्यश्चाप्यधृष्यश्च तेजसा यशसा श्रिया ॥ १२.२८९.२८ ॥
Ó bendito senhor, és superior entre todos os seres em qualidades e poder, invencível e inatacável por esplendor, fama e glória.
12.289.29
अनेन ते महाभाग प्रतिषेधेन भागतः ।
अतीव दुःखमुत्पन्नं वेपथुश्च ममानघ ॥ १२.२८९.२९ ॥
Ó afortunado, ó sem mácula, por esta proibição da tua parte surgiu em mim uma dor imensa, e o meu corpo treme.
12.289.30
एवमुक्त्वा तु सा देवी देवं पशुपतिं पतिम् ।
तुष्णींभूताऽभवद्राजन्दह्यमानेन चेतसा ॥ १२.२८९.३० ॥
Assim falou, ó rei, e a deusa calou-se diante do deus Paśupati, seu esposo, com a mente a arder.
12.289.31
अथ देव्या मतं ज्ञात्वा हृद्गतं यच्चिकीर्षितम् ।
स समाज्ञापयामास तिष्ठ त्वमिति नन्दिनम् ॥ १२.२८९.३१ ॥
Então, conhecendo o desejo oculto no coração da deusa, ordenou a Nandin: «Fica aqui.»
12.289.32
ततो योगबलं कृत्वा सर्वयोगेश्वरेश्वरः ।
तं यज्ञं स महातेजा भीमैरनुचरैस्तदा ॥ १२.२८९.३२ ॥
Então, o de grande esplendor, senhor dos senhores de todos os yogas, usando o poder do yoga, com seus temíveis seguidores naquele tempo…
12.289.33
सहसा घातयामास देवदेवः पिनाकधृत् ।
केचिन्नादानमुञ्चन्त केचिद्धासांश्च चक्रिरे ॥ १२.२८९.३३ ॥
O deus dos deuses, portador do arco Pināka, fez com que fosse abatido de repente. Alguns soltaram gritos, outros riram.
12.289.34
रुधिरेणापरे राजंस्तत्राग्निं समवाकिरन् ।
केचिद्यूपान्समुत्पाट्य व्याक्षिपन्विकृताननाः ॥ १२.२८९.३४ ॥
Ó rei, outros ali espalharam sangue sobre o fogo, e alguns, arrancando os postes sacrificiais, os arremessaram de um lado a outro com rostos deformados.
12.289.35
आस्यैरन्ये चाग्रसन्त तथैव परिचारकान् ।
ततः स यज्ञो नृपतेर्वध्यमानः समन्ततः ॥ १२.२८९.३५ ॥
Outros, com suas bocas, devoraram igualmente os servidores. Então aquele sacrifício do rei, sendo atacado por todos os lados…
12.289.36
आस्थाय मृगरूपं वै स्वमेवाभ्यगमत्तदा ।
तं तु यज्ञं तथारूपं गच्छन्तमुपलभ्य सः ॥ १२.२८९.३६ ॥
Então assumiu a forma de um veado e foi para o seu próprio lugar; e, percebendo aquele sacrifício se afastando naquela forma, ele…
12.289.37
धनुरादाय बाणेन तदान्वसरत प्रभुः ।
ततस्तस्य सुरेशस्य क्रोधादमिततेजसः ॥ १२.२८९.३७ ॥
Tomando o arco e a flecha, o senhor a perseguiu. Então, da ira daquele senhor dos deuses, de esplendor imensurável…
12.289.38
ललाटात्प्रसृतो घोरः स्वेदबिन्दुर्बभूव ह ।
तस्मिन्यतितमात्रे च स्वेदबिन्दौ तदा भुवि ॥ १२.२८९.३८ ॥
Da sua testa surgiu uma terrível gota de suor e assim ela se formou. E assim que aquela gota de suor caiu sobre a terra…
12.289.39
प्रादुर्बभूव सुमहानग्निः कालानलोपमः ।
तत्र चाजायत तदा पुरुषः पुरुषर्षभ ॥ १२.२८९.३९ ॥
Então surgiu um fogo imenso, semelhante ao fogo do fim dos tempos; e ali, ó melhor dos homens, nasceu então um ser.
12.289.40
ह्रस्वोऽतिमात्रं रक्ताक्षो हरिश्मश्रुर्विभीषणः ।
ऊर्ध्वकेशोऽतिरोमाङ्गः श्येनोलूकस्तथैव च ॥ १२.२८९.४० ॥
Era extremamente baixo, de olhos vermelhos, barba loura, aterrador; seu cabelo se eriçava, seu corpo era muito peludo; era semelhante ao falcão e à coruja, e assim também.
12.289.41
करालकृष्णवर्णश्च रक्तवासास्तथैव च ।
तं यज्ञं सुमहासत्वोऽदहत्कक्षमिवानलः ॥ १२.२८९.४१ ॥
De terrível tez escura, vestido de vermelho, e assim também. Aquele de grande poder queimou aquele sacrifício como o fogo queima a erva seca.
12.289.42
व्यचरत्सर्वतो देवान्प्राद्रवत्स ऋषींस्तथा ।
देवाश्चाप्याद्रवन्सर्वे ततो भीता दिशो दश ॥ १२.२८९.४२ ॥
Ele vagou por toda parte entre os deuses, e igualmente investiu contra os videntes. Então todos os deuses, aterrorizados, fugiram para as dez direções.
12.289.43
तेन तस्मिन्विचरता पुरुषेण विशांपते ।
पृथिवी ह्यचलद्राजन्नतीव भरतर्षभ ॥ १२.२८९.४३ ॥
Por aquele ser que vagueava, ó senhor dos povos, a terra tremeu muito, ó touro dos Bharatas, ó rei.
12.289.44
हाहाभूतं जगत्सर्वमुपलक्ष्य तदा प्रभुः ।
पितामहो महादेवं दर्शयन्प्रत्यभाषत ॥ १२.२८९.४४ ॥
Vendo todo o mundo transformado em gritos de alarme, então o senhor Avô respondeu, mostrando-o a Mahādeva.
12.289.45
भवतोपि सुराः सर्वे भागं दास्यन्ति वै प्रभो ।
क्रियतां प्रतिसंहारः सर्वदेवेश्वर त्वया ॥ १२.२८९.४५ ॥
Ó senhor, todos os deuses também te darão uma parte. Ó senhor de todos os deuses, faça-se por ti a retirada disto.
12.289.46
इमा हि देवताः सर्वा ऋषयश्च परंतप ।
तव क्रोधान्महादेव न शान्तिमुपलेभिरे ॥ १२.२८९.४६ ॥
Ó abrasador dos inimigos, todos estes deuses e sábios, ó Mahādeva, não encontraram paz por causa da tua ira.
12.289.47
यश्चैष पुरुषो जातः स्वेदात्ते विबुधोत्तम ।
ज्वरो नामैष धर्मज्ञ लोकेषु प्रचरिष्यति ॥ १२.२८९.४७ ॥
Este ser que nasceu do teu suor, o melhor dos deuses, ó conhecedor do dharma, vagará pelos mundos sob o nome de Febre.
12.289.48
एकीभूतस्य न त्वस्य धारणे तेजसः प्रभो ।
समर्था सकला पृथ्वी बहुधा सृज्यतामयम् ॥ १२.२८९.४८ ॥
Ó senhor, toda a terra não é capaz de suportar este esplendor reunido em um só. Que seja criado de muitas formas.
12.289.49
इत्युक्तो ब्रह्मणा देवो भागे चापि प्रकल्पिते ।
भगवन्तं तथेत्याह ब्रह्माणममितौजसम् ॥ १२.२८९.४९ ॥
Assim interpelado por Brahmā, tendo a parte sido atribuída, o deus disse a Brahmā, de poder imensurável: «Assim seja».
12.289.50
परां च प्रीतिमगमदुत्स्मयंश्च पिनाकधृत् ।
अवाप च तदा भागं यथोक्तं ब्रह्मणा भवः ॥ १२.२८९.५० ॥
O portador do Pināka, muito satisfeito e sorrindo, obteve então a porção conforme Brahmā a declarara.
12.289.51
ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यसृजत्तदा ।
शान्त्यर्थं सर्वभूतानां शृणु तच्चापि पुत्रक ॥ १२.२८९.५१ ॥
Então o conhecedor de todos os deveres criou febres de muitas formas, para a pacificação de todos os seres. Ouve também isso, meu filho.
12.289.52
शीर्षाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु ।
अपां तु नीलिकां विद्धि निर्मोकं भुजगेषु च ॥ १२.२८९.५२ ॥
Sabe que o calor da cabeça pertence às serpentes, o betume às montanhas, a tonalidade azul às águas, e a muda às serpentes.
12.289.53
खोरकः सौरभेयाणामूषरं पृथिवीतले ।
पशूनामपि धर्मज्ञ दृष्टिप्रत्यवरोधनम् ॥ १२.२८९.५३ ॥
A doença dos cascos do gado e a terra estéril e salgada sobre a superfície da terra; e, ó conhecedor do dever, a obstrução da visão dos animais.
12.289.54
रन्ध्रागतमथाश्वानां शिखोद्भेदश्च बर्हिणाम् ।
नेत्ररोगः कोकिलानां ज्वरः प्रोक्तो महात्मना ॥ १२.२८९.५४ ॥
A doença que entra nos cavalos pelos orifícios, a abertura da crista dos pavões, a doença dos olhos dos cucos, e a febre — isto declarou o magnânimo.
12.289.55
अवीनां पित्तभेदश्च सर्वेषामिति नः श्रुतम् ।
शुकानामपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वरः ॥ १२.२८९.५५ ॥
Ouvimos que as ovelhas sofrem de distúrbios da bile, e que todos os papagaios são ditos afetados pela febre do soluço.
12.289.56
शार्दूलष्वथ धर्मज्ञ श्रमो ज्वर इहोच्यते ।
मानुषेषु तु धर्मज्ञ ज्वरो नामैष विश्रुतः ॥ १२.२८९.५६ ॥
Entre os tigres chama-se febre de cansaço; mas entre os humanos, ó conhecedor do dharma, esta mesma febre é conhecida pelo nome de febre.
12.289.57
मरणे जन्मनि तथा मध्ये चाविशते नरम् ।
एतन्माहेश्वरं तेजो ज्वरो नाम सुदारुणः ॥ १२.२८९.५७ ॥
Na morte, no nascimento e também no meio, entra no homem; este é o esplendor de Maheśvara, a febre de nome, terrível.
12.289.58
नमस्यश्चैव मान्यश्च सर्वप्राणिभिरीश्वरः ।
अनेन हि समाविष्टो वृत्रो धर्मभूतां वरः ॥ १२.२८९.५८ ॥
O Senhor é o que deve ser reverenciado e honrado por todas as criaturas; possuído por isso, Vṛtra, o melhor dos justos, foi afligido.
12.289.59
व्यजृम्भत ततः शक्रस्तस्मै वज्रमवासृजत् ।
प्रविश्य बज्रं वृत्रं च दारयामासं भारत ॥ १२.२८९.५९ ॥
Então Indra inchou e lançou o raio contra ele; ó Bhārata, o raio entrou e rachou Vṛtra ao meio.
12.289.60
दारितश्च स वज्रेण महायोगी महासुरः ।
जगाम परमं स्थानं विष्णोरमिततेजसः ॥ १२.२८९.६० ॥
Partido pelo raio, aquele grande iogue, o grande asura, foi para a morada suprema de Viṣṇu, de esplendor sem limites.
12.289.61
विष्णुभक्त्या हि तेनेदं जगद्व्याप्तमभूत्पुरा ।
तस्माच्च निहतो युद्धे विष्णोः स्थानमवाप्तवान् ॥ १२.२८९.६१ ॥
Pela devoção a Viṣṇu, outrora ele preencheu este mundo; por isso, morto na batalha, alcançou a morada de Viṣṇu.
12.289.62
इत्येष वृत्रमाश्रित्य ज्वरस्य महतो मया ।
विस्तरः कथितः पुत्र किमन्यत्प्रब्रवीमि ते ॥ १२.२८९.६२ ॥
Assim, tomando Vṛtra como base, contei-te em detalhe a grande febre. Filho, o que mais direi?
12.289.63
इमां ज्वरोत्पत्तिमदीनमानसः ।
पठेत्सदा यः सुसमाहितो नरः।
विमुक्तरोगः स सुखी मुदा युतो ।
लभेत कामान्स यथा मनीषितान् ॥ १२.२८९.६३ ॥
O homem que, com a mente serena e bem concentrada, recita sempre esta origem da febre, livre da doença, feliz e cheio de alegria, obtém os desejos que almeja.