Mahābhārata · Adhyāya 12.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.29.1
स कथं काञ्चनष्ठीवी सृञ्जयस्य सुतोऽभवत् ।
पर्वतेन किमथे वा दत्तस्तेन ममार च ॥ १२.२९.१ ॥
¿Cómo llegó él, el que escupía oro, a ser hijo de Sṛñjaya? ¿Con qué fin le entregó Parvata, y cómo murió?
12.29.2
यदा वर्षसहस्रायुस्तदा भवति मानवः ।
कथमप्राप्तकौमारः सृञ्जयस्य सुतो मृतः ॥ १२.२९.२ ॥
Cuando un hombre tiene una vida de mil años, entonces existe; ¿cómo murió entonces el hijo de Sṛñjaya sin haber alcanzado la juventud?
12.29.3
उताहो नाममात्रं वै सुवर्णष्ठीविनोऽभवत् ।
कथं वा काञ्चनष्ठीवीत्येतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.२९.३ ॥
¿O era un escupidor de oro solo de nombre? Deseo saber cómo llegó a ser llamado 'escupidor de oro'.
12.29.4
अत्र ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं जनेश्वर ।
नारदः पर्वतश्चैव द्वावृवी लोकसत्तमौ ॥ १२.२९.४ ॥
Aquí, oh señor de los hombres, te relataré lo sucedido tal como ocurrió. Nārada y Parvata, los dos mejores de los mundos—
12.29.5
मातुलो भागिनेयश्च देवलोकादिहागतौ ।
विहर्तुकामौ संप्रीत्या मानुषेषु पुरा विभो ॥ १२.२९.५ ॥
El tío materno y el sobrino habían llegado aquí desde el mundo de los dioses, deseando vagar con afecto entre los hombres, oh poderoso, en tiempos antiguos.
12.29.6
हविःपवित्रभोज्येन देवभोज्येन चैव हि ।
नारदो मातुलस्तत्र भागिनेयश्च पर्वतः ॥ १२.२९.६ ॥
Alimentados con comida tan pura como la ofrenda y apta para los dioses: allí Nārada era el tío materno y Parvata el sobrino.
12.29.7
तावुभौ तपसोपेताववनीतलचारिणौ ।
भुञ्जानौ मानुषान्भोगान्यथावत्पर्यधावताम् ॥ १२.२९.७ ॥
Aquellos dos, dotados de ascetismo, recorrían la superficie de la tierra disfrutando debidamente de los placeres humanos.
12.29.8
प्रीतिमन्तौ मुदा युक्तौ समयं चैव चक्रतुः ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.८ ॥
Llenos de afecto y unidos en alegría, los dos hicieron un pacto: cualquier resolución que surgiera en el corazón, fuera auspiciosa o no.
12.29.9
अन्योन्यस्य च आख्येयो मृषा शापोऽन्यथा भवेत् ।
तौ तथेति प्रतिज्ञाय महर्षी लोकपूजितौ ॥ १२.२९.९ ॥
Cada uno debe contárselo al otro, para que una mentira no traiga una maldición. Diciendo «así sea», los dos grandes sabios, honrados por los mundos, dieron su palabra.
12.29.10
सृञ्जयं श्वैत्यमभ्येत्य राजानमिदमूचतुः ।
आवां भवति वत्स्यावः कंचित्कालं हिताय ते ॥ १२.२९.१० ॥
Acercándose al rey Sṛñjaya del linaje de Śaibya, los dos le dijeron: 'Nosotros dos moraremos aquí algún tiempo para tu bien.'
12.29.11
यथावत्पृथिवीपाल आवयोः प्रगुणीभव ।
तथेति कृत्वा राजा तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.११ ॥
'Oh protector de la tierra, prepárate debidamente para nosotros dos.' Diciendo «así sea», el rey los honró y los atendió.
12.29.12
ततः कदाचित्तौ राजा महात्मानौ तपोधनौ ।
अब्रवीत्परमप्रीतः सुतेयं देवरूपिणी ॥ १२.२९.१२ ॥
Entonces, una vez, el rey, sumamente complacido, dijo a aquellos dos magnánimos ascetas: 'Esta es mi hija, de forma divina.'
12.29.13
एकैव मम कन्यैषा युवां परिचरिष्यति ।
दर्शनीयानवद्याङ्गी शीलवृत्तसमाहिता।
सुकुमारी कुमारी च पझकिञ्जल्कसुप्रभा ॥ १२.२९.१३ ॥
Esta es mi única hija; ella os servirá a ambos. Es agradable a la vista, de miembros sin defecto, dominada en carácter y conducta. Es tierna, doncella, radiante como el estambre de un loto.
12.29.14
परमं सौम्यमित्युक्तं ताभ्यां राजा शशास ताम् ।
कन्ये विप्रावुपचर देववत्पितृवच्च ह ॥ १२.२९.१४ ॥
'Muy bien', dijeron ambos. Entonces el rey le ordenó: 'Hija, sirve a estos dos brahmanes como a un dios y como a un padre.'
12.29.15
सा तु कन्या तथेत्युक्त्वा पितरं धर्मचारिणी ।
यथानिदेशं राज्ञस्तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.१५ ॥
La doncella, que practicaba el dharma, dijo a su padre: 'Así sea', y conforme al mandato del rey los honró y les sirvió.
12.29.16
तस्यास्तेनोपचारेण रूपेणाप्रतिमेन च ।
नारदं हृच्छयस्तूर्णं सहसैवाभ्यपद्यत ॥ १२.२९.१६ ॥
Por aquel servicio suyo y por su belleza incomparable, el deseo que yacía en el corazón de Nārada despertó de pronto y con rapidez.
12.29.17
ववृधे हि ततस्तस्य हृदि कामो महात्मनः ।
यथा शुक्लस्य पक्षस्य प्रवृत्तौ चन्द्रमाः शनैः ॥ १२.२९.१७ ॥
Entonces el deseo creció en el corazón de aquel magnánimo, como la luna crece lentamente en el curso de la quincena clara.
12.29.18
न च तं भागिनेयाय पर्वताय महात्मने ।
शशंस मन्मथं तीव्रं व्रीडमानः स धर्मवित् ॥ १२.२९.१८ ॥
Y el conocedor del dharma, sintiendo vergüenza, no le contó a su sobrino, el magnánimo Parvata, su intenso deseo.
12.29.19
तपसा चेङ्गितैश्चैव पर्वतोऽथ बुबोध तम् ।
कामार्तं नारदं क्रुद्धः शशापैनं ततो भृशम् ॥ १२.२९.१९ ॥
Por su austeridad y sus señas, Parvata lo reconoció; airado, maldijo severamente al enamorado Nārada.
12.29.20
कृत्वा समयमव्यग्रो भवान्वै सहितो मया ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.२० ॥
Habiendo hecho un pacto conmigo, permanece sereno: cualquier propósito que surja en tu corazón, sea auspicioso o no,
12.29.21
अन्योन्यस्य स आख्येय इति तद्वै मृषा कृतम् ।
भवता वचनं ब्रह्मंस्तस्मादेष शपाम्यहम् ॥ १२.२९.२१ ॥
Tú falseaste aquella palabra: 'cada uno debe contárselo al otro'. Por eso, oh brāhmaṇa, te maldigo.
12.29.22
न हि कामं प्रवर्तन्तं भवानाचष्ट मे पुरा ।
सुकुमार्यां कुमार्यां ते तस्मान्नैष क्षमाम्यहम् ॥ १२.२९.२२ ॥
Tú no me contaste antes el deseo que surgía en ti por aquella tierna doncella tuya. Por eso no perdono esto.
12.29.23
ब्रह्मचारी गुरुर्यस्मात्तपस्वी ब्राह्मणश्च सन् ।
अकार्षीः समयभ्रंशमावाभ्यां यः कृतो मिथः ॥ १२.२९.२३ ॥
Aunque eres un brahmacārin, un maestro, un asceta y un brāhmaṇa, quebrantaste el pacto que hicimos entre los dos.
12.29.24
शप्स्ये तस्मात्सुसंक्रुद्धो भवन्तं तं निबोध मे ॥ १२.२९.२४ ॥
Por eso, muy airado, te maldeciré. Escúchalo de mí.
12.29.25
सुकुमारी च ते भार्या भविष्यति न संशयः ।
वानरत्वं च ते कन्या विवाहात्प्रभृति प्रभो।
संद्रक्ष्यन्ति नराश्चान्ये स्वरूपेण विनाकृतम् ॥ १२.२९.२५ ॥
Tu esposa sin duda será delicada. Oh señor, desde el matrimonio tu hija tendrá naturaleza de mono; otros hombres la verán privada de su propia forma.
12.29.26
स तद्वाक्यं तु विज्ञाय नारदः पर्वतं तथा ।
अशपत्तमपि क्रोधाद्भागिनेयं स मातुलः ॥ १२.२९.२६ ॥
Comprendiendo aquellas palabras, Nārada, por ira, también maldijo a Parvata — su sobrino, aquel tío materno.
12.29.27
तपसा ब्रह्मचर्येण सत्येन च दमेन च ।
युक्तोऽपि नित्यधर्मश्च न वै स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १२.२९.२७ ॥
Aunque estés dotado de austeridad, disciplina de castidad, verdad y dominio de sí, y seas constante en el dharma, ciertamente no alcanzarás el cielo.
12.29.28
तौ तु शावा भृशं क्रुद्धौ परस्परममर्षणौ ।
प्रतिजग्मतुहृन्योन्यं क्रुद्धाविव गजोत्तमौ ॥ १२.२९.२८ ॥
Aquellos dos cachorros, sumamente airados e intolerantes el uno con el otro, se lanzaron el uno contra el otro como dos excelentes elefantes enfurecidos.
12.29.29
पर्वतः पृथिवीं कृत्स्नां विचचार महामतिः ।
पूज्यमानो यथान्यांयं तेजसा स्वेन भारत ॥ १२.२९.२९ ॥
El de gran mente, Parvata, recorrió toda la tierra, honrado como corresponde por su propio esplendor, oh Bhārata.
12.29.30
अथ तामलभत्कन्यां नारदः सृञ्जयात्मजाम् ।
धर्मेण विप्रप्रवरः सुकुमारीमनिन्दिताम् ॥ १२.२९.३० ॥
Entonces Nārada, el mejor de los brahmanes, obtuvo legítimamente a aquella doncella, hija de Sṛñjaya, delicada e intachable.
12.29.31
सा तु कन्या यथाशापं नारदं तं ददर्श ह ।
पाणिग्रहणमन्त्राणां नियोगादेव नारदम् ॥ १२.२९.३१ ॥
Aquella doncella, según la maldición, vio solo a Nārada, por el mandato de los mantras del matrimonio.
12.29.32
सुकुमारी च देवर्षि वानरप्रतिमाननम् ।
नैवावमन्यत तदा प्रीतिमत्येव चाभवत् ॥ १२.२९.३२ ॥
Y la tierna doncella no despreció al sabio divino de rostro simiesco; al contrario, se llenó de afecto.
12.29.33
उपतस्थे च भर्तारं न चान्यं मनसाऽप्यगात् ।
देवं मुनीं वा यक्षं वा पतित्वे पतिवत्सला ॥ १२.२९.३३ ॥
Ella servía a su esposo y ni siquiera en su mente fue hacia otro, fuera dios, sabio o yakṣa; amando a su esposo, permaneció fiel a su señor.
12.29.34
ततः कदाचिद्भगवान्पर्वतोऽनुचचार ह ।
वनं विरहितं किंचित्तत्रापश्यत्स नारदम् ॥ १२.२९.३४ ॥
Entonces, una vez, el bendito Parvata vagaba por un bosque desierto, y allí vio a Nārada.
12.29.35
ततोऽभिवाद्य प्रोवाच नारदं पर्वतस्तदा ।
भवान्प्रसादं कुरुतात्स्वर्गादेशाय ये प्रभो ॥ १२.२९.३५ ॥
Entonces Parvata, tras saludarlo, dijo a Nārada: "Señor, que tu favor me sea concedido para la orden del cielo."
12.29.36
तमुवाच ततो दृष्ट्वा पर्वतं नारदस्तथा ।
कृताञ्जलिमुपासीनं दीनं दीनतरः स्वयम् ॥ १२.२९.३६ ॥
Entonces Nārada, viendo a Parvata sentado con las manos juntas, siendo él mismo aún más humilde, le habló.
12.29.37
त्वयाऽहं प्रथमं शप्तो वानरस्त्वं भविष्यसि ।
इत्युक्तेन मया पश्चाच्छप्तस्तवमपि मत्सरात् ॥ १२.२९.३७ ॥
Tú me maldijiste primero: que te convertirías en mono. Y luego, dicho eso, yo también, por envidia, te maldije.
12.29.38
अद्यप्रभृति वै वासं स्वर्गे नावाप्स्यसीति ह ।
तव नैतद्विसदृशं पुत्रस्थाने हि मे भवान् ॥ १२.२९.३८ ॥
Desde hoy no obtendrás morada en el cielo. Tu conducta no es apropiada, pues ocupas el lugar de un hijo para mí.
12.29.39
निवर्तयेतां तौ शापावन्योन्येन तदा मुनी ॥ १२.२९.३९ ॥
Entonces esos dos sabios deberían revocar sus maldiciones mutuamente.
12.29.40
श्रीसमृद्धं तदा दृष्ट्वा नारदं देवरूपिणम् ।
सुकुमारी प्रदुद्राव परपुंसविशङ्कया ॥ १२.२९.४० ॥
Entonces, al ver a Nārada, rico en esplendor y de forma divina, la delicada huyó por temor a otro hombre.
12.29.41
तां पर्वतस्ततो दृष्ट्वा प्रद्रवन्तीमनिन्दिताम् ।
अब्रवीत्तव भर्तैष नात्र कार्या विचारणा ॥ १२.२९.४१ ॥
Entonces Parvata, viendo que huía la intachable, dijo: "Este es tu esposo; no hay que dudar de ello."
12.29.42
ऋषिः परमधर्मात्मा नारदो भगवान्प्रभुः ।
तवैवाभेद्यहृदयो मा ते भूदत्र संशयः ॥ १२.२९.४२ ॥
El sabio Nārada, de alma sumamente justa, bienaventurado y señor, tiene un corazón indivisible hacia ti; que no haya duda en esto.
12.29.43
सानुनीता बहुविधं पर्वतेन महात्मना ।
शापदोषं च तं भर्तुः श्रुत्वा प्रकृतिमागता।
पर्वतोऽथ ययौ स्वर्गं नारदोऽभ्यगमद्गृहान् ॥ १२.२९.४३ ॥
Apaciguada de muchas maneras por el magnánimo Parvata, y habiendo oído la falta de la maldición de su esposo, volvió a su estado natural. Entonces Parvata fue al cielo, y Nārada llegó a su casa.
12.29.44
प्रत्यक्षकर्ता सर्वस्य नारदो भगवानृषिः ।
एष वक्ष्यति ते पृष्टो यथावृत्तं नरोत्तम ॥ १२.२९.४४ ॥
El venerable sabio Nārada es testigo ocular de todo. Oh mejor de los hombres, cuando le preguntes, te lo contará tal como sucedió.