మహాభారతం · అధ్యాయం 12.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.29.1
स कथं काञ्चनष्ठीवी सृञ्जयस्य सुतोऽभवत् ।
पर्वतेन किमथे वा दत्तस्तेन ममार च ॥ १२.२९.१ ॥
ఆ బంగారం ఉమిసే వాడు సృంజయుని కుమారుడు ఎలా అయ్యాడు? పర్వతుడు ఏ కారణంగా అతన్ని ఇచ్చాడు, అతడు ఎలా మరణించాడు?
12.29.2
यदा वर्षसहस्रायुस्तदा भवति मानवः ।
कथमप्राप्तकौमारः सृञ्जयस्य सुतो मृतः ॥ १२.२९.२ ॥
మనిషికి వేయి సంవత్సరాల ఆయుష్షు ఉన్నప్పుడు అతడు ఉంటాడు; అలాంటప్పుడు యౌవనం పొందకముందే సృంజయుని కుమారుడు ఎలా మరణించాడు?
12.29.3
उताहो नाममात्रं वै सुवर्णष्ठीविनोऽभवत् ।
कथं वा काञ्चनष्ठीवीत्येतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.२९.३ ॥
లేక అతడు కేవలం పేరుకే బంగారం ఉమిసేవాడా? 'కాంచనష్ఠీవీ' అని ఎలా పిలవబడ్డాడో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
12.29.4
अत्र ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं जनेश्वर ।
नारदः पर्वतश्चैव द्वावृवी लोकसत्तमौ ॥ १२.२९.४ ॥
ఓ జనేశ్వరా, ఇక్కడ జరిగినదంతా నీకు వివరిస్తాను. నారదుడు, పర్వతుడు ఇద్దరూ లోకంలో శ్రేష్ఠులు.
12.29.5
मातुलो भागिनेयश्च देवलोकादिहागतौ ।
विहर्तुकामौ संप्रीत्या मानुषेषु पुरा विभो ॥ १२.२९.५ ॥
మేనమామ, మేనల్లుడు ఇద్దరూ దేవలోకం నుండి ఇక్కడికి వచ్చారు. ఓ విభూ, పూర్వం వారు ప్రేమతో మానవుల మధ్య విహరించాలనుకున్నారు.
12.29.6
हविःपवित्रभोज्येन देवभोज्येन चैव हि ।
नारदो मातुलस्तत्र भागिनेयश्च पर्वतः ॥ १२.२९.६ ॥
హవిస్సువలె పవిత్రమైన, దేవతలకు తగిన ఆహారంతోనే—అక్కడ నారదుడు మేనమామ, పర్వతుడు మేనల్లుడు.
12.29.7
तावुभौ तपसोपेताववनीतलचारिणौ ।
भुञ्जानौ मानुषान्भोगान्यथावत्पर्यधावताम् ॥ १२.२९.७ ॥
తపస్సుతో కూడిన ఆ ఇద్దరూ భూమండలంపై సంచరిస్తూ, మానవుల భోగాలను యథావిధిగా అనుభవిస్తూ తిరుగుతుండేవారు.
12.29.8
प्रीतिमन्तौ मुदा युक्तौ समयं चैव चक्रतुः ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.८ ॥
ప్రేమతో నిండి, సంతోషంతో కూడిన ఆ ఇద్దరూ ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు: హృదయంలో ఏ సంకల్పం కలిగినా, అది శుభమైనా అశుభమైనా.
12.29.9
अन्योन्यस्य च आख्येयो मृषा शापोऽन्यथा भवेत् ।
तौ तथेति प्रतिज्ञाय महर्षी लोकपूजितौ ॥ १२.२९.९ ॥
ఒకరికొకరు చెప్పుకోవాలి; లేకపోతే అబద్ధం వల్ల శాపం కలుగుతుంది. 'అలాగే' అని ప్రతిజ్ఞ చేసి లోకపూజితులైన ఆ ఇద్దరు మహర్షులు అంగీకరించారు.
12.29.10
सृञ्जयं श्वैत्यमभ्येत्य राजानमिदमूचतुः ।
आवां भवति वत्स्यावः कंचित्कालं हिताय ते ॥ १२.२९.१० ॥
శైబ్యుడైన సృంజయ రాజు వద్దకు చేరి, ఆ ఇద్దరూ ఇలా అన్నారు: 'మేము ఇద్దరం నీ హితం కోసం కొంతకాలం ఇక్కడ నివసిస్తాము.'
12.29.11
यथावत्पृथिवीपाल आवयोः प्रगुणीभव ।
तथेति कृत्वा राजा तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.११ ॥
'భూపాలా, మా కోసం యథావిధిగా సిద్ధంగా ఉండు.' 'అలాగే' అని రాజు ఆ ఇద్దరినీ సత్కరించి సేవ చేశాడు.
12.29.12
ततः कदाचित्तौ राजा महात्मानौ तपोधनौ ।
अब्रवीत्परमप्रीतः सुतेयं देवरूपिणी ॥ १२.२९.१२ ॥
తరువాత ఒకప్పుడు ఆ రాజు, అత్యంత సంతోషంతో, ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు, తపోధనులైన వారితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈమె నా కుమార్తె, దేవరూపిణి.'
12.29.13
एकैव मम कन्यैषा युवां परिचरिष्यति ।
दर्शनीयानवद्याङ्गी शीलवृत्तसमाहिता।
सुकुमारी कुमारी च पझकिञ्जल्कसुप्रभा ॥ १२.२९.१३ ॥
నా ఏకైక కుమార్తె ఈమె; ఇద్దరు మీకు ఈమె సేవ చేస్తుంది. ఈమె చూడ ముచ్చటైనది, నిర్దోషమైన అంగాలు కలది, శీలంలోనూ ప్రవర్తనలోనూ సంయమనం గలది. ఈమె సుకుమారి, కన్య, తామరపూ కేసరంలా కాంతిమంతురాలు.
12.29.14
परमं सौम्यमित्युक्तं ताभ्यां राजा शशास ताम् ।
कन्ये विप्रावुपचर देववत्पितृवच्च ह ॥ १२.२९.१४ ॥
'అత్యుత్తమం' అని వారిద్దరూ అన్నారు. అప్పుడు రాజు ఆమెకు ఆజ్ఞాపించాడు: 'అమ్మా, ఈ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులకు దేవునిలా, తండ్రిలా సేవ చెయ్యి.'
12.29.15
सा तु कन्या तथेत्युक्त्वा पितरं धर्मचारिणी ।
यथानिदेशं राज्ञस्तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.१५ ॥
ధర్మాన్ని ఆచరించే ఆ కన్య, 'అలాగే' అని తండ్రితో చెప్పింది. రాజు ఆజ్ఞ ప్రకారం వారిద్దరికీ గౌరవంతో సేవ చేసింది.
12.29.16
तस्यास्तेनोपचारेण रूपेणाप्रतिमेन च ।
नारदं हृच्छयस्तूर्णं सहसैवाभ्यपद्यत ॥ १२.२९.१६ ॥
ఆమె ఆ సేవ వల్లా, అసమానమైన రూపం వల్లా, నారదుని హృదయంలో ఉన్న కామం వెంటనే అకస్మాత్తుగా కలిగింది.
12.29.17
ववृधे हि ततस्तस्य हृदि कामो महात्मनः ।
यथा शुक्लस्य पक्षस्य प्रवृत्तौ चन्द्रमाः शनैः ॥ १२.२९.१७ ॥
అప్పుడు ఆ మహాత్ముని హృదయంలో కామం పెరిగింది; శుక్ల పక్షంలో చంద్రుడు క్రమంగా వృద్ధి చెందినట్లు.
12.29.18
न च तं भागिनेयाय पर्वताय महात्मने ।
शशंस मन्मथं तीव्रं व्रीडमानः स धर्मवित् ॥ १२.२९.१८ ॥
ధర్మం తెలిసిన ఆయన సిగ్గుపడి, తన మేనల్లుడు మహాత్ముడైన పర్వతునికి తన తీవ్రమైన కామాన్ని చెప్పలేదు.
12.29.19
तपसा चेङ्गितैश्चैव पर्वतोऽथ बुबोध तम् ।
कामार्तं नारदं क्रुद्धः शशापैनं ततो भृशम् ॥ १२.२९.१९ ॥
తపస్సు, సంకేతాల ద్వారా పర్వతుడు అతన్ని గ్రహించాడు. కామపీడితుడైన నారదుని కోపంతో అతడు తీవ్రంగా శపించాడు.
12.29.20
कृत्वा समयमव्यग्रो भवान्वै सहितो मया ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.२० ॥
మీరు నాతో కలిసి ఒక ఒప్పందం చేసుకుని నిశ్చింతగా ఉండండి. హృదయంలో కలిగే ఏ సంకల్పమైనా, శుభమైనా అశుభమైనా,
12.29.21
अन्योन्यस्य स आख्येय इति तद्वै मृषा कृतम् ।
भवता वचनं ब्रह्मंस्तस्मादेष शपाम्यहम् ॥ १२.२९.२१ ॥
'ఒకరికొకరు చెప్పాలి' అన్న ఆ మాటను మీరు అబద్ధం చేశారు. కాబట్టి, బ్రాహ్మణా, నేను మిమ్మల్ని శపిస్తున్నాను.
12.29.22
न हि कामं प्रवर्तन्तं भवानाचष्ट मे पुरा ।
सुकुमार्यां कुमार्यां ते तस्मान्नैष क्षमाम्यहम् ॥ १२.२९.२२ ॥
మీరు ముందు నాకు చెప్పలేదు, మీలో కలుగుతున్న ఆ కామాన్ని — మీ సుకుమారి కుమారి పట్ల. కాబట్టి దీనిని నేను క్షమించను.
12.29.23
ब्रह्मचारी गुरुर्यस्मात्तपस्वी ब्राह्मणश्च सन् ।
अकार्षीः समयभ्रंशमावाभ्यां यः कृतो मिथः ॥ १२.२९.२३ ॥
మీరు బ్రహ్మచారి, గురువు, తపస్వి, బ్రాహ్మణుడు అయి కూడా మన ఇద్దరి మధ్య చేసుకున్న ఒప్పందాన్ని భంగం చేశారు.
12.29.24
शप्स्ये तस्मात्सुसंक्रुद्धो भवन्तं तं निबोध मे ॥ १२.२९.२४ ॥
అందుకే, అత్యంత కోపంతో నేను మిమ్మల్ని శపిస్తాను. దానిని నా నుండి వినండి.
12.29.25
सुकुमारी च ते भार्या भविष्यति न संशयः ।
वानरत्वं च ते कन्या विवाहात्प्रभृति प्रभो।
संद्रक्ष्यन्ति नराश्चान्ये स्वरूपेण विनाकृतम् ॥ १२.२९.२५ ॥
నీ భార్య నిస్సందేహంగా సుకుమారి అవుతుంది. ప్రభూ, వివాహం నుండే నీ కుమార్తె వానర స్వభావం కలిగి ఉంటుంది; ఇతర మనుష్యులు ఆమెను తన నిజరూపం లేనిదిగా చూస్తారు.
12.29.26
स तद्वाक्यं तु विज्ञाय नारदः पर्वतं तथा ।
अशपत्तमपि क्रोधाद्भागिनेयं स मातुलः ॥ १२.२९.२६ ॥
ఆ మాటను గ్రహించి నారదుడు కోపంతో పర్వతుణ్ణీ శపించాడు — తన మేనల్లుడిని, ఆ మేనమామ.
12.29.27
तपसा ब्रह्मचर्येण सत्येन च दमेन च ।
युक्तोऽपि नित्यधर्मश्च न वै स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १२.२९.२७ ॥
తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, సత్యం, దమం కలిగినవాడవైనా, నిత్యధర్మంలో నిలిచినవాడవైనా, నీవు స్వర్గాన్ని పొందవు.
12.29.28
तौ तु शावा भृशं क्रुद्धौ परस्परममर्षणौ ।
प्रतिजग्मतुहृन्योन्यं क्रुद्धाविव गजोत्तमौ ॥ १२.२९.२८ ॥
ఆ రెండు పిల్లలు తీవ్రంగా కోపించి, పరస్పరం సహించనివారై ఒకరినొకరు ఢీకొన్నారు — కోపించిన రెండు శ్రేష్ఠ ఏనుగుల వలె.
12.29.29
पर्वतः पृथिवीं कृत्स्नां विचचार महामतिः ।
पूज्यमानो यथान्यांयं तेजसा स्वेन भारत ॥ १२.२९.२९ ॥
మహామతి అయిన పర్వతుడు సమస్త భూమిపై సంచరించాడు; తన స్వంత తేజస్సుతో యథోచితంగా పూజింపబడుతూ, ఓ భారతా.
12.29.30
अथ तामलभत्कन्यां नारदः सृञ्जयात्मजाम् ।
धर्मेण विप्रप्रवरः सुकुमारीमनिन्दिताम् ॥ १२.२९.३० ॥
తరువాత, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడైన నారదుడు ధర్మంగా సృంజయుని కుమార్తెను పొందాడు — ఆ సుకుమారి, నిందారహిత కన్యను.
12.29.31
सा तु कन्या यथाशापं नारदं तं ददर्श ह ।
पाणिग्रहणमन्त्राणां नियोगादेव नारदम् ॥ १२.२९.३१ ॥
ఆ కన్య శాపానుసారం ఆ నారదుడినే చూసింది; పాణిగ్రహణ మంత్రాల నియోగం వల్లనే నారదుడిని.
12.29.32
सुकुमारी च देवर्षि वानरप्रतिमाननम् ।
नैवावमन्यत तदा प्रीतिमत्येव चाभवत् ॥ १२.२९.३२ ॥
సుకుమారి ఆ దేవర్షిని, కోతి ముఖం గలవాడిని, అప్పుడు తృణీకరించలేదు; పైగా ప్రేమతో నిండిపోయింది.
12.29.33
उपतस्थे च भर्तारं न चान्यं मनसाऽप्यगात् ।
देवं मुनीं वा यक्षं वा पतित्वे पतिवत्सला ॥ १२.२९.३३ ॥
ఆమె భర్తను సేవించింది; మనసులోనైనా మరొకరి వైపు వెళ్లలేదు — దేవుడైనా, ముని అయినా, యక్షుడైనా; భర్త పట్ల ప్రేమగల ఆమె పతివ్రతగా నిలిచింది.
12.29.34
ततः कदाचिद्भगवान्पर्वतोऽनुचचार ह ।
वनं विरहितं किंचित्तत्रापश्यत्स नारदम् ॥ १२.२९.३४ ॥
తరువాత ఒకసారి భగవంతుడైన పర్వతుడు ఒక నిర్జనమైన అడవిలో తిరుగుతుండగా అక్కడ నారదుడిని చూశాడు.
12.29.35
ततोऽभिवाद्य प्रोवाच नारदं पर्वतस्तदा ।
भवान्प्रसादं कुरुतात्स्वर्गादेशाय ये प्रभो ॥ १२.२९.३५ ॥
అప్పుడు పర్వతుడు నారదుడికి నమస్కరించి, "ప్రభూ, మీరు స్వర్గాజ్ఞ కోసం నాపై దయ చూపండి" అని అన్నాడు.
12.29.36
तमुवाच ततो दृष्ट्वा पर्वतं नारदस्तथा ।
कृताञ्जलिमुपासीनं दीनं दीनतरः स्वयम् ॥ १२.२९.३६ ॥
అప్పుడు నారదుడు చేతులు జోడించి కూర్చున్న పర్వతుడిని చూసి, తానే అతనికంటే మరింత దీనుడై అతనికి ఇలా అన్నాడు.
12.29.37
त्वयाऽहं प्रथमं शप्तो वानरस्त्वं भविष्यसि ।
इत्युक्तेन मया पश्चाच्छप्तस्तवमपि मत्सरात् ॥ १२.२९.३७ ॥
నువ్వు మొదట నన్ను శపించావు, నువ్వు వానరుడవు అవుతావని. అలా చెప్పబడిన తర్వాత నేనూ ఈర్ష్యతో నిన్ను శపించాను.
12.29.38
अद्यप्रभृति वै वासं स्वर्गे नावाप्स्यसीति ह ।
तव नैतद्विसदृशं पुत्रस्थाने हि मे भवान् ॥ १२.२९.३८ ॥
ఈ రోజు నుండి నువ్వు స్వర్గంలో నివాసాన్ని పొందవు. నీ ఈ ప్రవర్తన తగినది కాదు; నువ్వు నాకు కుమారుని స్థానంలో ఉన్నావు.
12.29.39
निवर्तयेतां तौ शापावन्योन्येन तदा मुनी ॥ १२.२९.३९ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు మునులు తమ శాపాలను పరస్పరం ఉపసంహరించుకోవాలి.
12.29.40
श्रीसमृद्धं तदा दृष्ट्वा नारदं देवरूपिणम् ।
सुकुमारी प्रदुद्राव परपुंसविशङ्कया ॥ १२.२९.४० ॥
అప్పుడు సంపదతో నిండిన, దివ్య రూపధారి అయిన నారదుని చూసి, ఆ సుకుమారి పరపురుషుని శంకతో పారిపోయింది.
12.29.41
तां पर्वतस्ततो दृष्ट्वा प्रद्रवन्तीमनिन्दिताम् ।
अब्रवीत्तव भर्तैष नात्र कार्या विचारणा ॥ १२.२९.४१ ॥
అప్పుడు పర్వతుడు పారిపోతున్న ఆ నిర్దోషిని చూసి అన్నాడు: "ఇతడు నీ భర్తే; ఇందులో సందేహించకు."
12.29.42
ऋषिः परमधर्मात्मा नारदो भगवान्प्रभुः ।
तवैवाभेद्यहृदयो मा ते भूदत्र संशयः ॥ १२.२९.४२ ॥
నారదుడనే ఋషి పరమ ధర్మాత్ముడు, భగవంతుడు, ప్రభువు; ఆయన హృదయం నీ పట్ల అభేద్యమైనది. ఇందులో నీకు సందేహం ఉండకూడదు.
12.29.43
सानुनीता बहुविधं पर्वतेन महात्मना ।
शापदोषं च तं भर्तुः श्रुत्वा प्रकृतिमागता।
पर्वतोऽथ ययौ स्वर्गं नारदोऽभ्यगमद्गृहान् ॥ १२.२९.४३ ॥
మహాత్ముడైన పర్వతుడు అనేక విధాలుగా సమాధానపరచగా, భర్త శాప దోషాన్ని విని, ఆమె తన సహజ స్థితికి తిరిగి వచ్చింది. తరువాత పర్వతుడు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు, నారదుడు తన ఇంటికి వచ్చాడు.
12.29.44
प्रत्यक्षकर्ता सर्वस्य नारदो भगवानृषिः ।
एष वक्ष्यति ते पृष्टो यथावृत्तं नरोत्तम ॥ १२.२९.४४ ॥
భగవంతుడైన ఋషి నారదుడు అన్నింటికీ ప్రత్యక్ష సాక్షి. ఓ నరోత్తమా, నీవు అడిగితే, జరిగినట్లే అతడు నీకు చెబుతాడు.