มหาภารตะ · อัธยายะ 12.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.29.1
स कथं काञ्चनष्ठीवी सृञ्जयस्य सुतोऽभवत् ।
पर्वतेन किमथे वा दत्तस्तेन ममार च ॥ १२.२९.१ ॥
เขาผู้ถ่มทองนั้นเกิดเป็นบุตรของสัญชัยได้อย่างไร และเพื่อจุดประสงค์อะไรที่ปรรวตมอบเขาให้ และเขาตายอย่างไร
12.29.2
यदा वर्षसहस्रायुस्तदा भवति मानवः ।
कथमप्राप्तकौमारः सृञ्जयस्य सुतो मृतः ॥ १२.२९.२ ॥
เมื่อมนุษย์มีอายุหนึ่งพันปีจึงมีอยู่ได้ เช่นนั้นบุตรของสัญชัยตายโดยยังไม่ถึงวัยเด็กได้อย่างไร
12.29.3
उताहो नाममात्रं वै सुवर्णष्ठीविनोऽभवत् ।
कथं वा काञ्चनष्ठीवीत्येतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.२९.३ ॥
หรือว่าเขาเป็นผู้ถ่มทองเพียงในนามเท่านั้น ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้ว่าเขาได้รับชื่อว่าผู้ถ่มทองมาได้อย่างไร
12.29.4
अत्र ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं जनेश्वर ।
नारदः पर्वतश्चैव द्वावृवी लोकसत्तमौ ॥ १२.२९.४ ॥
ข้าแต่จอมคน ที่นี่ข้าพเจ้าจะเล่าเหตุการณ์ตามที่เป็นไปจริง นารทะและปรรวตะ ผู้ประเสริฐที่สุดในโลกทั้งสอง
12.29.5
मातुलो भागिनेयश्च देवलोकादिहागतौ ।
विहर्तुकामौ संप्रीत्या मानुषेषु पुरा विभो ॥ १२.२९.५ ॥
ทั้งลุงและหลาน ได้มาจากโลกของเทพเจ้าสู่โลกนี้ ด้วยปรารถนาจะท่องเที่ยวอยู่ท่ามกลางมนุษย์ด้วยความรักใคร่ ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ในกาลก่อน
12.29.6
हविःपवित्रभोज्येन देवभोज्येन चैव हि ।
नारदो मातुलस्तत्र भागिनेयश्च पर्वतः ॥ १२.२९.६ ॥
เลี้ยงด้วยอาหารบริสุทธิ์ดุจเครื่องบูชา และอาหารอันควรแก่เทพเจ้า ที่นั่นนารทะเป็นลุง และปรรวตะเป็นหลาน
12.29.7
तावुभौ तपसोपेताववनीतलचारिणौ ।
भुञ्जानौ मानुषान्भोगान्यथावत्पर्यधावताम् ॥ १२.२९.७ ॥
ทั้งสองผู้ประกอบด้วยตบะ ท่องไปบนผิวแผ่นดิน เสวยสุขของมนุษย์ตามสมควรแก่ฐานะ
12.29.8
प्रीतिमन्तौ मुदा युक्तौ समयं चैव चक्रतुः ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.८ ॥
ทั้งสองผู้เต็มไปด้วยความรักใคร่และเปี่ยมด้วยความยินดี จึงทำข้อตกลงกัน ว่าความปรารถนาใดเกิดขึ้นในใจ ไม่ว่าจะเป็นมงคลหรืออัปมงคล
12.29.9
अन्योन्यस्य च आख्येयो मृषा शापोऽन्यथा भवेत् ।
तौ तथेति प्रतिज्ञाय महर्षी लोकपूजितौ ॥ १२.२९.९ ॥
ต้องบอกแก่กันและกัน มิฉะนั้นจะเกิดคำสาปเพราะการพูดเท็จ ทั้งสองมหาฤๅษีอันโลกนับถือ รับคำว่า "ตกลง" แล้วให้คำมั่น
12.29.10
सृञ्जयं श्वैत्यमभ्येत्य राजानमिदमूचतुः ।
आवां भवति वत्स्यावः कंचित्कालं हिताय ते ॥ १२.२९.१० ॥
ทั้งสองเข้าไปหาพระราชาสัญชัยแห่งราชวงศ์ไศพยะ แล้วกล่าวว่า "พวกเราทั้งสองจะพำนักอยู่ที่นี่สักระยะเพื่อประโยชน์แก่ท่าน"
12.29.11
यथावत्पृथिवीपाल आवयोः प्रगुणीभव ।
तथेति कृत्वा राजा तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.११ ॥
ข้าแต่ผู้ปกป้องแผ่นดิน จงเตรียมการต้อนรับพวกเราทั้งสองตามสมควร พระราชารับคำว่า "ตกลง" แล้วให้เกียรติและปรนนิบัติทั้งสองท่าน
12.29.12
ततः कदाचित्तौ राजा महात्मानौ तपोधनौ ।
अब्रवीत्परमप्रीतः सुतेयं देवरूपिणी ॥ १२.२९.१२ ॥
ต่อมาวันหนึ่ง พระราชาผู้ปีติยินดียิ่งนัก ตรัสแก่ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีตบะทั้งสองว่า "นี่คือธิดาของข้า มีรูปงามดุจเทพ"
12.29.13
एकैव मम कन्यैषा युवां परिचरिष्यति ।
दर्शनीयानवद्याङ्गी शीलवृत्तसमाहिता।
सुकुमारी कुमारी च पझकिञ्जल्कसुप्रभा ॥ १२.२९.१३ ॥
นางนี้เป็นธิดาคนเดียวของข้า นางจะปรนนิบัติท่านทั้งสอง นางงดงามน่าชม ร่างกายไร้ตำหนิ มีจิตใจและความประพฤติสำรวมดี นางอ่อนโยน เป็นกุมารี เปล่งปลั่งดุจเกสรบัวฉะนั้น
12.29.14
परमं सौम्यमित्युक्तं ताभ्यां राजा शशास ताम् ।
कन्ये विप्रावुपचर देववत्पितृवच्च ह ॥ १२.२९.१४ ॥
ทั้งสองกล่าวว่า "ดียิ่งนัก" แล้วพระราชาสั่งสอนนางว่า "ลูกเอ๋ย จงปรนนิบัติพราหมณ์ทั้งสองนี้เหมือนเทพเจ้าและเหมือนบิดา"
12.29.15
सा तु कन्या तथेत्युक्त्वा पितरं धर्मचारिणी ।
यथानिदेशं राज्ञस्तौ सत्कृत्योपचचार ह ॥ १२.२९.१५ ॥
นางกุมารีผู้ประพฤติธรรมนั้น กล่าวแก่บิดาว่า "ได้เจ้าค่ะ" แล้วปฏิบัติตามพระบัญชาของพระราชา ให้เกียรติและปรนนิบัติทั้งสองท่าน
12.29.16
तस्यास्तेनोपचारेण रूपेणाप्रतिमेन च ।
नारदं हृच्छयस्तूर्णं सहसैवाभ्यपद्यत ॥ १२.२९.१६ ॥
ด้วยการปรนนิบัติของนางและรูปโฉมอันไม่มีผู้ใดเทียบได้ ความใคร่ที่ซ่อนอยู่ในใจของนารทะก็ตื่นขึ้นอย่างรวดเร็วและฉับพลัน
12.29.17
ववृधे हि ततस्तस्य हृदि कामो महात्मनः ।
यथा शुक्लस्य पक्षस्य प्रवृत्तौ चन्द्रमाः शनैः ॥ १२.२९.१७ ॥
จากนั้นความใคร่ในใจของมหาฤๅษีนั้นก็เติบโตขึ้น ดุจพระจันทร์ค่อย ๆ เพิ่มพูนขึ้นในช่วงข้างขึ้น
12.29.18
न च तं भागिनेयाय पर्वताय महात्मने ।
शशंस मन्मथं तीव्रं व्रीडमानः स धर्मवित् ॥ १२.२९.१८ ॥
ผู้รู้ธรรมนั้นเกิดความละอาย จึงมิได้บอกหลานของตนคือปรรวตะผู้ยิ่งใหญ่ ถึงความปรารถนาอันแรงกล้าของตน
12.29.19
तपसा चेङ्गितैश्चैव पर्वतोऽथ बुबोध तम् ।
कामार्तं नारदं क्रुद्धः शशापैनं ततो भृशम् ॥ १२.२९.१९ ॥
ด้วยตบะและกิริยาท่าทาง ปรรวตะจึงรู้แจ้งเรื่องนั้น โกรธเคืองที่นารทะผู้ถูกความใคร่เบียดเบียนจึงสาปแช่งอย่างรุนแรง
12.29.20
कृत्वा समयमव्यग्रो भवान्वै सहितो मया ।
यो भवेद्धृदि संकल्पः शुभो वा यदि वाऽशुभः ॥ १२.२९.२० ॥
ท่านได้ทำข้อตกลงกับข้าแล้ว จงดำรงตนให้มั่นคงไม่หวั่นไหว ความปรารถนาใดเกิดขึ้นในใจของท่าน ไม่ว่าจะเป็นมงคลหรืออัปมงคล
12.29.21
अन्योन्यस्य स आख्येय इति तद्वै मृषा कृतम् ।
भवता वचनं ब्रह्मंस्तस्मादेष शपाम्यहम् ॥ १२.२९.२१ ॥
เจ้าได้กล่าวคำเท็จว่า ต้องบอกแก่กันและกัน ดังนั้น ข้าแต่พราหมณ์ ข้าจึงสาปท่าน
12.29.22
न हि कामं प्रवर्तन्तं भवानाचष्ट मे पुरा ।
सुकुमार्यां कुमार्यां ते तस्मान्नैष क्षमाम्यहम् ॥ १२.२९.२२ ॥
ท่านมิได้บอกข้าแต่ก่อนถึงความปรารถนาที่กำลังก่อตัวขึ้นในตัวท่าน สำหรับหญิงสาวผู้อ่อนโยนของท่าน ดังนั้น ข้าจึงไม่ให้อภัยสิ่งนี้
12.29.23
ब्रह्मचारी गुरुर्यस्मात्तपस्वी ब्राह्मणश्च सन् ।
अकार्षीः समयभ्रंशमावाभ्यां यः कृतो मिथः ॥ १२.२९.२३ ॥
แม้ท่านจะเป็นศิษย์พรหมจารี เป็นครู เป็นนักบำเพ็ญตบะ และเป็นพราหมณ์ ท่านกลับทำลายข้อตกลงที่เราสองคนทำต่อกัน
12.29.24
शप्स्ये तस्मात्सुसंक्रुद्धो भवन्तं तं निबोध मे ॥ १२.२९.२४ ॥
เพราะเหตุนั้น ด้วยความโกรธยิ่ง ข้าจะสาปท่าน จงฟังข้อนั้นจากข้าเถิด
12.29.25
सुकुमारी च ते भार्या भविष्यति न संशयः ।
वानरत्वं च ते कन्या विवाहात्प्रभृति प्रभो।
संद्रक्ष्यन्ति नराश्चान्ये स्वरूपेण विनाकृतम् ॥ १२.२९.२५ ॥
ภริยาของท่านจะอ่อนโยนและบอบบางอย่างแน่นอน ไม่มีข้อสงสัย ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ตั้งแต่เวลาอภิเษกสมรส ธิดาของท่านจะมีลักษณะเป็นลิง และคนอื่นทั้งหลายจะเห็นนางถูกพรากรูปร่างของตนไป
12.29.26
स तद्वाक्यं तु विज्ञाय नारदः पर्वतं तथा ।
अशपत्तमपि क्रोधाद्भागिनेयं स मातुलः ॥ १२.२९.२६ ॥
เมื่อเข้าใจถ้อยคำเหล่านั้นแล้ว นารทะด้วยความโกรธ ก็สาปปารวตะ หลานชายซึ่งเป็นลูกของน้องชายแม่ด้วย
12.29.27
तपसा ब्रह्मचर्येण सत्येन च दमेन च ।
युक्तोऽपि नित्यधर्मश्च न वै स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १२.२९.२७ ॥
แม้ท่านจะประกอบด้วยตบะ พรหมจรรย์ สัตย์ และการข่มใจ และมั่นคงในธรรมเป็นนิตย์ ท่านก็จะไม่ได้ไปสวรรค์เป็นแน่
12.29.28
तौ तु शावा भृशं क्रुद्धौ परस्परममर्षणौ ।
प्रतिजग्मतुहृन्योन्यं क्रुद्धाविव गजोत्तमौ ॥ १२.२९.२८ ॥
ศิษย์หนุ่มทั้งสองนั้น โกรธจัดและไม่อดทนต่อกัน พุ่งเข้าใส่กันเหมือนช้างตัวเยี่ยมสองตัวที่โกรธเกรี้ยว
12.29.29
पर्वतः पृथिवीं कृत्स्नां विचचार महामतिः ।
पूज्यमानो यथान्यांयं तेजसा स्वेन भारत ॥ १२.२९.२९ ॥
ปารวตะผู้มีปัญญากว้างขวาง ท่องเที่ยวไปทั่วทั้งแผ่นดิน ได้รับการยกย่องตามสมควรด้วยรัศมีของตนเอง ข้าแต่ภรตะ
12.29.30
अथ तामलभत्कन्यां नारदः सृञ्जयात्मजाम् ।
धर्मेण विप्रप्रवरः सुकुमारीमनिन्दिताम् ॥ १२.२९.३० ॥
แล้วนารทะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พราหมณ์ ก็ได้นางนั้นมาโดยชอบธรรม คือธิดาของพระสัญชัย ผู้อ่อนโยนและไม่มีที่ติ
12.29.31
सा तु कन्या यथाशापं नारदं तं ददर्श ह ।
पाणिग्रहणमन्त्राणां नियोगादेव नारदम् ॥ १२.२९.३१ ॥
ส่วนนางนั้น ตามคำสาป ได้เห็นนารทะเพียงผู้เดียว ด้วยการจัดการตามมนตร์จับมือสมรส
12.29.32
सुकुमारी च देवर्षि वानरप्रतिमाननम् ।
नैवावमन्यत तदा प्रीतिमत्येव चाभवत् ॥ १२.२९.३२ ॥
และหญิงสาวผู้อ่อนโยนไม่ดูหมิ่นเทพฤๅษีผู้มีใบหน้าคล้ายลิงนั้นเลย ตรงกันข้าม นางกลับเต็มไปด้วยความรัก
12.29.33
उपतस्थे च भर्तारं न चान्यं मनसाऽप्यगात् ।
देवं मुनीं वा यक्षं वा पतित्वे पतिवत्सला ॥ १२.२९.३३ ॥
นางปรนนิบัติสามี และไม่แม้แต่ในใจจะไปหาผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นเทพ ฤๅษี หรือยักษ์ นางรักสามี ซื่อสัตย์ต่อเจ้าชีวิตของตน
12.29.34
ततः कदाचिद्भगवान्पर्वतोऽनुचचार ह ।
वनं विरहितं किंचित्तत्रापश्यत्स नारदम् ॥ १२.२९.३४ ॥
ต่อมาวันหนึ่ง ปารวตะผู้เป็นที่เคารพได้ท่องเที่ยวไปในป่าแห่งหนึ่งที่เปลี่ยวร้าง และที่นั่นเขาได้เห็นนารทะ
12.29.35
ततोऽभिवाद्य प्रोवाच नारदं पर्वतस्तदा ।
भवान्प्रसादं कुरुतात्स्वर्गादेशाय ये प्रभो ॥ १२.२९.३५ ॥
แล้วปารวตะก็กราบไหว้และกล่าวกับนารทะว่า ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ขอท่านโปรดแสดงความเมตตาแก่ข้า เพื่อบัญชาแห่งสวรรค์
12.29.36
तमुवाच ततो दृष्ट्वा पर्वतं नारदस्तथा ।
कृताञ्जलिमुपासीनं दीनं दीनतरः स्वयम् ॥ १२.२९.३६ ॥
แล้วนารทะเห็นปารวตะนั่งพนมมืออยู่ ตนเองก็ยิ่งถ่อมตนลงอีก จึงกล่าวกับปารวตะ
12.29.37
त्वयाऽहं प्रथमं शप्तो वानरस्त्वं भविष्यसि ।
इत्युक्तेन मया पश्चाच्छप्तस्तवमपि मत्सरात् ॥ १२.२९.३७ ॥
ท่านได้สาปข้าก่อนว่า ข้าจะกลายเป็นลิง ครั้นเมื่อได้กล่าวเช่นนั้นแล้ว ข้าจึงสาปท่านบ้าง ด้วยความริษยา
12.29.38
अद्यप्रभृति वै वासं स्वर्गे नावाप्स्यसीति ह ।
तव नैतद्विसदृशं पुत्रस्थाने हि मे भवान् ॥ १२.२९.३८ ॥
ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ท่านจะไม่ได้ที่อยู่ในสวรรค์เป็นแน่ การกระทำของท่านนี้ไม่เหมาะสม เพราะท่านยืนอยู่ในฐานะบุตรของข้า
12.29.39
निवर्तयेतां तौ शापावन्योन्येन तदा मुनी ॥ १२.२९.३९ ॥
ขอให้เทพฤๅษีทั้งสองนั้นเพิกถอนคำสาปที่มีต่อกันและกันเถิด
12.29.40
श्रीसमृद्धं तदा दृष्ट्वा नारदं देवरूपिणम् ।
सुकुमारी प्रदुद्राव परपुंसविशङ्कया ॥ १२.२९.४० ॥
แล้วเมื่อนางเห็นนารทะ ผู้มีความงามรุ่งเรืองและมีรูปดุจเทพ หญิงสาวผู้อ่อนโยนก็วิ่งหนีไป ด้วยความสงสัยว่าเป็นชายอื่น
12.29.41
तां पर्वतस्ततो दृष्ट्वा प्रद्रवन्तीमनिन्दिताम् ।
अब्रवीत्तव भर्तैष नात्र कार्या विचारणा ॥ १२.२९.४१ ॥
ปรรวตเห็นนางวิ่งหนีไป นางผู้ไร้ตำหนิ จึงกล่าวว่า ผู้นี้คือสามีของเจ้า ไม่ต้องสงสัยในเรื่องนี้เลย
12.29.42
ऋषिः परमधर्मात्मा नारदो भगवान्प्रभुः ।
तवैवाभेद्यहृदयो मा ते भूदत्र संशयः ॥ १२.२९.४२ ॥
พระฤๅษีนารทผู้มีใจประเสริฐสูงสุด ผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้าและเป็นนาถ มีใจไม่แบ่งแยกต่อเจ้า ขอให้เจ้าอย่ามีความสงสัยในเรื่องนี้เลย
12.29.43
सानुनीता बहुविधं पर्वतेन महात्मना ।
शापदोषं च तं भर्तुः श्रुत्वा प्रकृतिमागता।
पर्वतोऽथ ययौ स्वर्गं नारदोऽभ्यगमद्गृहान् ॥ १२.२९.४३ ॥
นางได้รับการปลอบโยนด้วยวิธีต่าง ๆ จากปรรวตผู้มีใจยิ่งใหญ่ และเมื่อได้ฟังเรื่องโทษคำสาปของสามีแล้ว นางก็กลับสู่สภาพปกติ จากนั้นปรรวตได้ขึ้นสู่สวรรค์ ส่วนนารทก็กลับไปยังเรือนของตน
12.29.44
प्रत्यक्षकर्ता सर्वस्य नारदो भगवानृषिः ।
एष वक्ष्यति ते पृष्टो यथावृत्तं नरोत्तम ॥ १२.२९.४४ ॥
พระฤๅษีนารทผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้า ทรงเป็นพยานเห็นทุกสิ่ง ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ เมื่อท่านถาม ท่านจะกล่าวให้ฟังตามที่เป็นมาจริง ๆ