มหาภารตะ · อัธยายะ 12.295
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.295.1
तिष्ठते मे सदा तात कौतूहलमिदं हृदि ।
तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्तः कुरुपितामह ॥ १२.२९५.१ ॥
ปู่ผู้เป็นปรมาจารย์ของกุรุ ความสงสัยนี้ยังคงอยู่ในใจของข้าพเจ้าเสมอ ข้าพเจ้าจึงปรารถนาจะฟังเรื่องนี้จากท่าน
12.295.2
कथं देवर्षिरुशना सदा काव्यो महामतिः ।
असुराणां प्रियकारः सुराणामप्रिये रतः ॥ १२.२९५.२ ॥
เหตุใดฤๅษีเทวะอุศนัส ผู้เป็นกาวยะแห่งปัญญาอันยิ่งใหญ่ จึงทำแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่อสูร และยินดีในสิ่งที่ไม่เป็นที่พอพระทัยของเทวดา
12.295.3
वर्धयामास तेजश्च किमर्थममितौजसाम् ।
नित्यं वैरनिबद्धाश्च दानवाः सुरसत्तमैः ॥ १२.२९५.३ ॥
เหตุใดท่านจึงเพิ่มพูนรัศมีแก่บรรดาอสูรผู้มีพลังหาที่สุดมิได้ และเหล่าทานพผู้ผูกพันอยู่ในเวรศัตรูกับเทวดาผู้ประเสริฐที่สุดอยู่เป็นนิตย์—
12.295.4
कथं चाप्युशना प्राप शुक्रत्वममरद्युतिः ।
ऋद्धिं च स कथं प्राप्तः सर्वमेतद्ब्रवीहि मे ॥ १२.२९५.४ ॥
และอุศนัสผู้มีรัศมีเทียบเท่าอมรเทพ ได้บรรลุสภาพของศุกระได้อย่างไร และท่านได้ความรุ่งเรืองนั้นมาอย่างไร จงบอกเรื่องทั้งหมดนี้แก่ข้าพเจ้า
12.295.5
न याति च स तेजस्वी मध्येन नभसः कथम् ।
एतदिच्छामि विज्ञातुं निखिलेन पितामह ॥ १२.२९५.५ ॥
และเหตุใดผู้มีรัศมีนั้นจึงไม่เดินทางผ่านกลางท้องฟ้า ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้เรื่องนี้โดยสมบูรณ์ ปู่ผู้เป็นปรมาจารย์
12.295.6
शृणु राजन्नवहितः सर्वमेतद्यथातथम् ।
यथामति यथा चैतच्छ्रुतपूर्वं मयाऽनघ ॥ १२.२९५.६ ॥
ขอพระองค์จงตั้งใจฟังเรื่องทั้งหมดนี้ให้ถูกต้องตามที่เป็นจริง เท่าที่ความเข้าใจของข้าพเจ้าจะถึง และตามที่ข้าพเจ้าเคยได้ฟังมาก่อน โอ้ผู้ไร้บาป
12.295.7
एष भार्गवदायादो मुनिर्मान्यो दृढव्रतः ।
सुराणां विप्रियकरो निमित्ते कारणात्मके ॥ १२.२९५.७ ॥
ฤๅษีผู้นี้ เป็นทายาทของภฤคุ เป็นที่นับถือและมั่นคงในวัตรของตน ได้กลายเป็นเหตุและปัจจัยของสิ่งที่ไม่เป็นที่พอพระทัยแก่เทวดา
12.295.8
इन्द्रोऽथ धनदो राजा यक्षरक्षोधिपः सदा ।
प्रभविष्णुश्च कोशस्य जगतश्च तथा प्रभुः ॥ १२.२९५.८ ॥
อินทร์ และกุเวรผู้เป็นราชา ผู้เป็นเจ้าแห่งยักษ์และรากษสอยู่เป็นนิตย์ ผู้ทรงอำนาจเหนือคลังสมบัติ และเป็นผู้เป็นใหญ่แห่งโลกทั้งสิ้นด้วย
12.295.9
तस्यात्मानमथाविश्य योगसिद्धो महामुनिः ।
रुद्ध्वा धनपतिं देवं योगेन हृतवान्वसु ॥ १२.२९५.९ ॥
ต่อมา มหาฤๅษีผู้สำเร็จโยคะ ได้เข้าไปในตัวตนของเขา ยับยั้งเทพผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ด้วยโยคะ และชิงเอาทรัพย์สมบัติไปได้
12.295.10
हृते धने ततः शर्म न लेभे धनदस्तथा ।
आपन्नमन्युः संविग्नः सोभ्यगात्सुरसत्तमम् ॥ १२.२९५.१० ॥
เมื่อทรัพย์สมบัติถูกชิงไป กุเวรก็ไม่พบความสงบ ด้วยความโกรธและความไม่สงบที่ประสบ เขาจึงไปหาเทวดาผู้ประเสริฐที่สุด
12.295.11
निवेदयामास तदा शिवायामिततेजसे ।
देवश्रेष्ठाय रुद्राय सौम्याय बहुरूपिणे ॥ १२.२९५.११ ॥
ครั้งนั้น เขาได้กราบทูลแด่พระศิวะผู้มีรัศมีหาที่สุดมิได้ ผู้ประเสริฐแห่งเทวดา คือพระรุทร ผู้อ่อนโยนและทรงรูปได้หลายรูป
12.295.12
योगात्मकेनोशनसा रुद्ध्वा मम हृतं वसु ।
योगेनात्मगतं कृत्वा निःसृतश्च महातपाः ॥ १२.२९५.१२ ॥
อุศนัสผู้มีธรรมชาติเป็นโยคะ ได้ยับยั้งทรัพย์ของข้าพระองค์ด้วยโยคะ เก็บไว้ในตนแล้วจากไป ผู้เป็นมหาตบะนั้น
12.295.13
एतच्छ्रुत्वा ततः क्रुद्धो महायोगी महेश्वरः ।
संरक्तनयनो राजञ्शूलमादाय तस्थिवान् ॥ १२.२९५.१३ ॥
เมื่อได้ฟังดังนี้ พระมเหศวรผู้เป็นมหาโยคี ก็โกรธขึ้นมา ดวงเนตรแดงก่ำ ข้าแต่พระราชา พระองค์ทรงถือตรีศูลขึ้นแล้วยืนอยู่
12.295.14
क्वासौ क्वासाविति प्राह गृहीत्वा परमायुधम् ।
उशना दूरतस्तस्य ह्यभूज्ज्ञात्वा चिकीर्षितम् ॥ १२.२९५.१४ ॥
ตรัสว่า "เขาอยู่ที่ไหน เขาอยู่ที่ไหน" แล้วทรงถือเอาอาวุธอันสูงสุด อุศนัสรู้ถึงสิ่งที่พระองค์ประสงค์ จึงอยู่ห่างจากพระองค์
12.295.15
स महायोगिनो बुद्ध्वा तं रोषं वै महात्मनः ।
गतिमागमनं वेत्ति स्थानं चैव ततः प्रभुः ॥ १२.२९५.१५ ॥
พระผู้เป็นเจ้าทรงรับรู้ความโกรธของพระมหาโยคีผู้มีพระทัยยิ่งใหญ่นั้น และทรงรู้การเคลื่อนไหวและการมาถึงของพระองค์ ทั้งสถานที่ที่พระองค์ประทับอยู่ด้วย
12.295.16
संचिन्त्येग्रेण तपसा महात्मानं महेश्वरम् ।
उशना योगसिद्धात्मा शूलाग्रे प्रत्यदृश्यत ॥ १२.२९५.१६ ॥
อุศนัสผู้มีตนสำเร็จโยคะ เมื่อตั้งใจระลึกถึงพระมเหศวรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ด้วยตบะอันเข้มข้น ก็ปรากฏขึ้นที่ปลายตรีศูล
12.295.17
विज्ञातरूपः स तदा तपः सिद्धोऽथ धन्विना ।
ज्ञात्वा शूलं च देवेशः पाणिना समनामयत् ॥ १२.२९५.१७ ॥
ครั้งนั้น รูปของเขาได้รับการจำได้โดยนักธนู ผู้สำเร็จด้วยตบะนั้น เทพเจ้าผู้เป็นใหญ่รู้จักตรีศูลนั้น จึงดัดให้โค้งลงด้วยพระหัตถ์
12.295.18
आनतेनाथ शूलेन पाणिनामिततेजसा ।
पिनाकमिति चोवाच शूलमुग्रायुधः प्रभुः ॥ १२.२९५.१८ ॥
แล้วด้วยตรีศูลที่โค้งลงในพระหัตถ์ผู้มีรัศมีหาที่สุดมิได้ เจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งอาวุธอันดุร้ายนั้น ทรงเรียกตรีศูลว่า "ปินากะ"
12.295.19
पाणिमध्यगतं दृष्ट्वा भार्गवं तमुमापतिः ।
आस्यं विवृत्य भ्रकुटिं पाणिं संप्राक्षिपच्छनैः ॥ १२.२९५.१९ ॥
เมื่อทรงเห็นภารควะ (อุศนัส) อยู่ในฝ่าพระหัตถ์ เจ้าแห่งอุมาทรงอ้าพระโอษฐ์ ขมวดพระขนง แล้วค่อย ๆ เหวี่ยงพระหัตถ์ออกไป
12.295.20
स तु प्रविष्ट उशना कोष्ठं माहेश्वरं प्रभुः ।
व्यचरच्चापि तत्रासौ महात्मा भृगुनन्दनः ॥ १२.२९५.२० ॥
อุศนัสผู้เป็นเจ้านั้นได้เข้าไปในท้องของมเหศวร และที่นั่นบุตรของภฤคุผู้ยิ่งใหญ่ได้เที่ยวเดินไปมา
12.295.21
किमर्थं व्यचरद्राजन्नुशना तस्य धीमतः ।
जठरे देवदेवस्य किंचाकार्षीन्महाद्युतिः ॥ १२.२९५.२१ ॥
ท้าวเธอ เหตุใดอุศนะผู้มีปัญญานั้นจึงเข้าไปอยู่ในท้องของพระเทวเทพ และรัศมีอันรุ่งโรจน์นั้นได้ทำอะไรในที่นั้น
12.295.22
पुरा सोऽन्तर्जलगतः स्थाणुभूतो महाव्रतः ।
वर्षाणामभवद्राजन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ १२.२९५.२२ ॥
เมื่อกาลก่อน ผู้มีวัตรอันยิ่งใหญ่นั้นได้จมลงในน้ำ ตั้งนิ่งดุจเสาหลัก ข้าแต่พระราชา ท่านอยู่ในสภาพนั้นนับแสนนับล้านปี
12.295.23
उदतिष्ठत्तपस्तप्त्वा दुश्चरं च महाह्रदात् ।
ततो देवातिदेवस्तं ब्रह्मा वै समसर्पत ॥ १२.२९५.२३ ॥
หลังจากบำเพ็ญตบะอันยากยิ่ง ท่านก็ผุดขึ้นจากทะเลสาบอันใหญ่นั้น ครั้งนั้นพระพรหม ผู้ยิ่งกว่าเหล่าเทพ ได้เข้ามาหาท่าน
12.295.24
तपोवृद्धिमपृच्छच्च कुशलं चैवमव्ययः ।
तपः सुचीर्णमिति च प्रोवाच वृषभध्वजः ॥ १२.२९५.२४ ॥
พระอมตะได้ตรัสถามถึงความเจริญแห่งตบะของท่าน และถามถึงความเป็นสุขของท่าน ฝ่ายผู้มีธงเป็นรูปโคได้ตรัสว่า "ตบะนั้นได้บำเพ็ญมาดีแล้ว"
12.295.25
तत्संयोगेन वृद्धिं चाप्यपश्यत्स तु शंकरः ।
महामतिरचिन्त्यात्मा सत्यधर्मरतः सदा ॥ १२.२९५.२५ ॥
ด้วยการรวมกันนั้น พระศังกรก็ได้เห็นความเจริญขึ้นเช่นกัน พระองค์ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ มีพระอาตมันหยั่งไม่ถึง ทรงยินดีอยู่ในสัจจธรรมและธรรมเสมอ
12.295.26
स तेनाढ्यो महायोगी तपसा च धनेन च ।
व्यराजत महाराज त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ॥ १२.२९५.२६ ॥
ข้าแต่มหาราช พระองค์ผู้เป็นมหาโยคี ทรงมั่งคั่งด้วยสิ่งนั้น ด้วยตบะและด้วยทรัพย์ ทรงมีพลานุภาพในโลกทั้งสาม ทรงรุ่งเรืองยิ่งนัก
12.295.27
ततः पिनाकी योगात्मा ध्यानयोगं समाविशत् ।
उशना तु समुद्विग्नो निलिल्ये जठरे ततः ॥ १२.२९५.२७ ॥
ครั้นแล้ว พระปินากินผู้มีพระอาตมันเป็นโยคะ ได้เข้าสู่ธยานโยคะ ส่วนอุศนะนั้นเกิดความหวาดหวั่นยิ่ง จึงซ่อนตัวอยู่ในท้องนั้น
12.295.28
तुष्टाव च महायोगी देवं तत्रस्थ एव च ।
निःसारं काङ्क्षमाणः स तेन स्म प्रतिहन्यते ॥ १२.२९५.२८ ॥
มหาโยคีนั้นยืนอยู่ตรงนั้นนั่นเองและสรรเสริญเทพ ฝ่ายผู้ปรารถนาสิ่งที่ปราศจากแก่นสาร ย่อมถูกพระองค์ทรงประหารให้ล้มลง
12.295.29
उशना तु तथोवाच जठरस्थो महामुनिः ।
प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनररिंदम् ॥ १२.२९५.२९ ॥
ฝ่ายอุศนะ มหาฤๅษีผู้อยู่ในท้อง ได้กล่าวอย่างนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "ขอโปรดแสดงพระกรุณาแก่ข้าพระองค์" ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู
12.295.30
तमुवाच महादेवो गच्छ शिश्नेन मोक्षणम् ।
इति सर्वाणि स्रोतांसि रुद्ध्वा त्रिदशपुङ्गवः ॥ १२.२९५.३० ॥
พระมหาเทพได้ตรัสกับท่านว่า "จงออกไปทางอวัยวะเพศเพื่อพ้นทุกข์" ดังนี้แล้ว ผู้ประเสริฐที่สุดในเทพสามสิบองค์นั้นได้ปิดทางทั้งหมด
12.295.31
अपश्यमानस्तद्द्वारं सर्वतः पिहितो मुनिः ।
पर्यक्रामद्दह्यमान इतश्चेतश्च तेजसा ॥ १२.२९५.३१ ॥
มุนีนั้นมองไม่เห็นทางออกใด ถูกปิดล้อมทุกด้าน จึงเที่ยวไปมาที่นั่นที่นี่ ร้อนรุ่มด้วยเตโชของตนเอง
12.295.32
स वै निष्क्रम्य शिश्नेन शुक्रत्वमभिपेदिवान् ।
कार्येण तेन नभसो नाध्यगच्छत मध्यतः ॥ १२.२९५.३२ ॥
ท่านออกมาทางอวัยวะนั้นแล้วก็กลายเป็นน้ำอสุจิ แต่ด้วยกิจนั้น ท่านก็ไม่อาจไปถึงกลางท้องฟ้าได้
12.295.33
तत एव च देवेषु अप्रविष्टो महामुनिः ।
पौरोहित्यं च दैत्यानां शक्रतेजोविवृद्धये ॥ १२.२९५.३३ ॥
ดังนั้น มหาฤๅษีจึงไม่เข้าไปอยู่ในหมู่เทพ และเพื่อให้อำนาจของพระอินทร์เพิ่มพูนขึ้น ท่านจึงรับตำแหน่งปุโรหิตของเหล่าทานพ
12.295.34
विनिष्क्रान्तं तु तं दृष्ट्वा ज्वलन्तमिव तेजसा ।
भवो रोषसमाविष्टः शूलोद्यतकरः स्थितः ॥ १२.२९५.३४ ॥
เมื่อเห็นท่านออกมาลุกโพลงดุจไฟด้วยเตโช พระภวะ ผู้เต็มไปด้วยความโกรธ ก็ยืนขึ้นโดยยกตรีศูลไว้ในมือ
12.295.35
अवारयत तं देवी क्रुद्धं पशुपतिं पतिम् ।
पुत्रत्वमगमद्देव्या वारिते शंकरे च सः ॥ १२.२९५.३५ ॥
พระเทวีได้ทรงห้ามพระสวามีคือพระปศุปติผู้กำลังโกรธ เมื่อพระเทวีและพระศังกรทรงห้ามไว้ ท่านจึงมีฐานะเป็นบุตร
12.295.36
देव्युवाच ।
हिंसनीयस्त्वया नैव मम पुत्रत्वमागतः।
न हि देवोदरात्कश्चिन्निःसृतो नाशमर्हति ॥ १२.२९५.३६ ॥
พระเทวีตรัสว่า "ท่านจะทำร้ายเขาไม่ได้เลย เพราะเขาได้เป็นบุตรของเราแล้ว ผู้ใดออกมาจากท้องของพระเทวีแล้ว ย่อมไม่สมควรถูกทำลาย"
12.295.37
ततः प्रीतो भवो देव्याः प्रहसंश्चेदमब्रवीत् ।
गच्छत्वेष यथाकाममिति राजन्पुनः पुनः ॥ १२.२९५.३७ ॥
ครั้นแล้ว พระภวะทรงพอพระทัย หัวเราะแล้วตรัสกับพระเทวีว่า "ข้าแต่พระราชา ขอให้เขาไปได้ตามความปรารถนา" ตรัสซ้ำแล้วซ้ำเล่า
12.295.38
ततः प्रणम्य वरदं देवं देवीमुमां तथा ।
उशना प्राप तद्धीमान्गतिमिष्टां महामुनिः ॥ १२.२९५.३८ ॥
ครั้นแล้ว อุศนะผู้มีปัญญาและเป็นมหามุนี ได้ถวายบังคมพระเทวบุรุษผู้ประทานพร และพระอุมาเทวี แล้วได้บรรลุคติอันปรารถนานั้น
12.295.39
एतत्ते कथितं तात भार्गवस्य महात्मनः ।
चरितं भरतश्रेष्ठ यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२९५.३९ ॥
ลูกรัก เรื่องราวของภารควะผู้มีอาตมันอันยิ่งใหญ่นี้ ซึ่งท่านถามข้า ข้าได้เล่าให้ท่านฟังแล้ว ข้าแต่ยอดแห่งภรตะ