ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.317
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.317.1
तत्त्वानां सर्गसङ्ख्या च कालसङ्ख्या तथैव च ।
मया प्रोक्ताऽनुपूर्वेण संहारमपि मे शृणु ॥ १२.३१७.१ ॥
ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ସର୍ଗସଂଖ୍ୟା ଓ କାଳସଂଖ୍ୟା ମୁଁ କ୍ରମରେ କହିଛି; ଏବେ ମୋଠାରୁ ସଂହାର ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
12.317.2
यता संहरते जन्तून्ससर्ज च पुनः पुनः ।
अनादिनिधनो ब्रह्मा नित्यश्चाक्षर एव च। ॥ १२.३१७.२ ॥
ସେ ସଂଯମ ସହିତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ ବ୍ରହ୍ମା ନିତ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷର।
12.317.3
अहःक्षयमथो बुद्ध्वा निशि स्वप्नमनास्तथा ।
चोदयामास भगवानव्यक्तोऽहंकृतं नरम् ॥ १२.३१७.३ ॥
ଦିନର ଅନ୍ତ ଜାଣି, ରାତିରେ ସ୍ୱପ୍ନରହିତ ହୋଇ, ସେହିପରି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭଗବାନ ଅହଂକାରୀ ନରକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
12.317.4
ततः शतसहस्रांशुरव्यक्तेनाभिचोदितः ।
कृत्वा द्वादशधाऽऽत्मानमादित्यो ज्वलदग्निवत् ॥ १२.३१७.४ ॥
ତା'ପରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସହସ୍ରରଶ୍ମି ଆଦିତ୍ୟ ନିଜକୁ ବାରଟି ରୂପରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ହେଲେ।
12.317.5
चतुर्विधं प्रजाजातं निर्दहत्याशु तेजसा ।
जराय्वण्डस्वेदजातमुद्भिज्जं स नराधिप ॥ १२.३१७.५ ॥
ସେ ତେଜରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାସମୂହକୁ ଶୀଘ୍ର ଦଗ୍ଧ କରନ୍ତି: ଜରାୟୁଜ, ଅଣ୍ଡଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜ। ହେ ନରାଧିପ!
12.317.6
एतदुन्मेषमात्रेण विनष्टं स्थाणुजङ्गमम् ।
कूर्मपृष्ठसमा भूमिर्भवत्यथ समन्ततः ॥ १२.३१७.६ ॥
ଚକ୍ଷୁ ପଲକ ପଡ଼ିବା ମାତ୍ରେ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ; ତା'ପରେ ଚାରିପାଖର ଭୂମି କଇଁଛ ପିଠି ପରି ହୁଏ।
12.317.7
जगद्दग्ध्वाऽमितबलः केवलां जगर्ती ततः ।
अम्भसा बलिना क्षिप्रमापूरयति सर्वशः ॥ १२.३१७.७ ॥
ଅମିତ ବଳଶାଳୀ ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ତା'ପରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବଳ ଜଳରେ ଶୀଘ୍ର ସର୍ବତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
12.317.8
ततः कालाग्निमासाद्य तदम्भो याति संक्षयम् ।
विनष्टेऽम्भसि राजेन्द्र जाज्वलत्यनलो महान् ॥ १२.३१७.८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଜଳ କାଳାଗ୍ନିକୁ ପହଞ୍ଚି ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜଳ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମହାନ ଅଗ୍ନି ଜ୍ଵଳେ।
12.317.9
तमप्रमेयातिबलं ज्वलमानं विभावसुम् ।
ऊष्माणं सर्वभूतानां सप्ताचिंपमथाञ्जसा ॥ १२.३१७.९ ॥
ଅପ୍ରମେୟ ଓ ଅତିବଳଶାଳୀ, ଜ୍ଵଳୁଥିବା ସେହି ବିଭାବସୁକୁ — ସର୍ବଭୂତର ଊଷ୍ମା, ସପ୍ତଶିଖାଯୁକ୍ତ ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ — ତା'ପରେ ସହଜରେ।
12.317.10
भक्षयामास भगवान्वायुरष्टात्मको बली ।
विचरन्नमितप्राणस्तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ॥ १२.३१७.१० ॥
ଅଷ୍ଟାତ୍ମକ ବଳଶାଳୀ ଭଗବାନ ବାୟୁ ତାହାକୁ ଗ୍ରାସ କଲେ; ଅମିତପ୍ରାଣ ହୋଇ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍, ଊର୍ଧ୍ୱ ଓ ଅଧଃ ବିଚରଣ କରି।
12.317.11
तमप्रतिबलं भीममाकाशं ग्रसते पुनः ।
आकाशमप्यभिनदन्मनो ग्रसति चारिकम् ॥ १२.३१७.११ ॥
ସେହି ଅପ୍ରତିମ ବଳଶାଳୀ ଭୟଙ୍କରକୁ ଆକାଶ ପୁଣି ଗ୍ରାସ କରେ; ଗର୍ଜୁଥିବା ଆକାଶକୁ ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଗ୍ରାସ କରେ।
12.317.12
मनो ग्रसति सर्वात्मा सोहंकारः प्रजापतिः ।
अहंकारो महानात्मा भूतभव्यभविष्यवित् ॥ १२.३१७.१२ ॥
ସର୍ବାତ୍ମା, ଅହଂକାର ସହିତ ପ୍ରଜାପତି ମନକୁ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି; ମହାନ ଆତ୍ମା ଅହଂକାର, ଯିଏ ଭୂତ, ଭବ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟ ଜାଣେ।
12.317.13
तमप्यनुपमात्मानं विश्वं शंभुः प्रजापतिः ।
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिरव्ययः ॥ १२.३१७.१३ ॥
ସେହି ଅନୁପମ ଆତ୍ମାକୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱର ଶମ୍ଭୁ ପ୍ରଜାପତି, ଅଣିମା, ଲଘିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ଈଶାନ, ଅବ୍ୟୟ ଜ୍ୟୋତି (କୁହାଯାଏ).
12.317.14
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १२.३१७.१४ ॥
ତାହା ସର୍ବତ୍ର ହସ୍ତପଦବିଶିଷ୍ଟ, ସର୍ବତ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ମସ୍ତକ ଓ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ; ସର୍ବତ୍ର କର୍ଣ୍ଣବିଶିଷ୍ଟ ସେ ଲୋକରେ ସବୁକିଛି ଆବୃତ କରି ଠିଆ ହୋଇଛି।
12.317.15
हृदयं सर्वभूतानां पर्वणाऽङ्गुष्ठमात्रकः ।
अणुग्रसत्यनन्तो हि महात्मा विश्वमीश्वरः ॥ १२.३१७.१५ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ, ଅଙ୍ଗୁଠର ପର୍ବ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ; ଅନନ୍ତ ମହାତ୍ମା ଈଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱକୁ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି।
12.317.16
ततः समभवत्सर्वमक्षयाव्ययमव्रणम् ।
भूतभव्यभविष्याणां स्रष्टारमनघं तथा ॥ १२.३१७.१६ ॥
ତା'ପରେ ସବୁକିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା — ଅକ୍ଷୟ, ଅବ୍ୟୟ, ଅବ୍ରଣ; ଭୂତ, ଭବ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସ୍ରଷ୍ଟା, ନିର୍ଦୋଷ (ସେ ମଧ୍ୟ)।
12.317.17
एषोप्ययस्ते राजेन्द्र यथावत्समुदाहृतः ।
अध्यात्ममधिभूतं च श्रूयतां चाधिदैवतम् ॥ १२.३१७.१७ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଯଥାବତ୍ କୁହାଗଲା; ଏବେ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ, ଅଧିଭୂତ ଓ ଅଧିଦୈବତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।