మహాభారతం · అధ్యాయం 12.317
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.317.1
तत्त्वानां सर्गसङ्ख्या च कालसङ्ख्या तथैव च ।
मया प्रोक्ताऽनुपूर्वेण संहारमपि मे शृणु ॥ १२.३१७.१ ॥
తత్త్వాల సర్గ సంఖ్యను, కాల సంఖ్యను నేను క్రమంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు నా నుండి సంహారాన్ని కూడా విను.
12.317.2
यता संहरते जन्तून्ससर्ज च पुनः पुनः ।
अनादिनिधनो ब्रह्मा नित्यश्चाक्षर एव च। ॥ १२.३१७.२ ॥
ఆయన నిగ్రహంతో ప్రాణులను సంహరిస్తాడు, మళ్ళీ మళ్ళీ సృష్టిస్తాడు. ఆదిఅంతం లేని బ్రహ్మ నిత్యుడు, అక్షరుడు.
12.317.3
अहःक्षयमथो बुद्ध्वा निशि स्वप्नमनास्तथा ।
चोदयामास भगवानव्यक्तोऽहंकृतं नरम् ॥ १२.३१७.३ ॥
పగలు ముగింపును తెలుసుకుని, రాత్రి స్వప్నరహితుడై, అలాగే అవ్యక్తుడైన భగవంతుడు అహంకారయుక్త నరుడిని ప్రేరేపించాడు.
12.317.4
ततः शतसहस्रांशुरव्यक्तेनाभिचोदितः ।
कृत्वा द्वादशधाऽऽत्मानमादित्यो ज्वलदग्निवत् ॥ १२.३१७.४ ॥
అప్పుడు అవ్యక్తుని ప్రేరణతో శతసహస్రకిరణుడైన ఆదిత్యుడు తనను పన్నెండు రూపాలుగా చేసుకుని, మండే అగ్ని వలె ప్రకాశించాడు.
12.317.5
चतुर्विधं प्रजाजातं निर्दहत्याशु तेजसा ।
जराय्वण्डस्वेदजातमुद्भिज्जं स नराधिप ॥ १२.३१७.५ ॥
అతడు తన తేజస్సుతో నాలుగు విధాల ప్రజలను త్వరగా దహిస్తాడు: జరాయుజ, అండజ, స్వేదజ, ఉద్భిజ్జ. ఓ నరాధిపా!
12.317.6
एतदुन्मेषमात्रेण विनष्टं स्थाणुजङ्गमम् ।
कूर्मपृष्ठसमा भूमिर्भवत्यथ समन्ततः ॥ १२.३१७.६ ॥
కన్ను రెప్పవేసే లోపే స్థావర జంగమాలు నశిస్తాయి; అప్పుడు నలువైపులా భూమి తాబేలు వీపులా అవుతుంది.
12.317.7
जगद्दग्ध्वाऽमितबलः केवलां जगर्ती ततः ।
अम्भसा बलिना क्षिप्रमापूरयति सर्वशः ॥ १२.३१७.७ ॥
అమిత బలుడు జగత్తును దహించి, తరువాత భూమిని వెంటనే బలమైన జలంతో అన్ని వైపులా నింపుతాడు.
12.317.8
ततः कालाग्निमासाद्य तदम्भो याति संक्षयम् ।
विनष्टेऽम्भसि राजेन्द्र जाज्वलत्यनलो महान् ॥ १२.३१७.८ ॥
తరువాత ఆ జలం కాలాగ్నిని చేరి నశిస్తుంది; ఓ రాజేంద్రా, జలం నశించగా గొప్ప అగ్ని ప్రజ్వలిస్తుంది.
12.317.9
तमप्रमेयातिबलं ज्वलमानं विभावसुम् ।
ऊष्माणं सर्वभूतानां सप्ताचिंपमथाञ्जसा ॥ १२.३१७.९ ॥
అప్రమేయమూ అతిబలమూ అయిన, ప్రజ్వలిస్తున్న ఆ విభావసువును — సర్వప్రాణుల ఊష్మమై, సప్తజ్వాలలు కలిగిన దానిని — అప్పుడు అలవోకగా.
12.317.10
भक्षयामास भगवान्वायुरष्टात्मको बली ।
विचरन्नमितप्राणस्तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ॥ १२.३१७.१० ॥
ఎనిమిది స్వరూపుడైన బలవంతుడు భగవానుడు వాయువు దానిని మ్రింగివేశాడు; అమితప్రాణుడై తిర్యక్కుగా, ఊర్ధ్వంగా, అధోగా సంచరిస్తూ.
12.317.11
तमप्रतिबलं भीममाकाशं ग्रसते पुनः ।
आकाशमप्यभिनदन्मनो ग्रसति चारिकम् ॥ १२.३१७.११ ॥
ఆ అప్రతిమబలుడైన భయంకరుడిని ఆకాశం మళ్లీ మ్రింగుతుంది; గర్జించే ఆకాశాన్ని కూడా చలించే మనస్సు మ్రింగుతుంది.
12.317.12
मनो ग्रसति सर्वात्मा सोहंकारः प्रजापतिः ।
अहंकारो महानात्मा भूतभव्यभविष्यवित् ॥ १२.३१७.१२ ॥
సర్వాత్మ అయిన, అహంకారంతో కూడిన ప్రజాపతి మనస్సును మ్రింగుతాడు; మహానాత్మ అయిన అహంకారం, భూత-భవ్య-భవిష్యత్తులను తెలిసినది.
12.317.13
तमप्यनुपमात्मानं विश्वं शंभुः प्रजापतिः ।
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिरव्ययः ॥ १२.३१७.१३ ॥
ఆ అనుపమ ఆత్మను కూడా, విశ్వపు శంభుడు ప్రజాపతి, అణిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ఈశానుడు, అవ్యయ జ్యోతి (అని అంటారు).
12.317.14
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १२.३१७.१४ ॥
అది అన్నిటా చేతులు కాళ్లు గలది; అన్నిటా కన్నులు తలలు ముఖాలు గలది; అన్నిటా చెవులు గలది. లోకంలో అన్నిటినీ ఆవరించి అది నిలిచి ఉంది.
12.317.15
हृदयं सर्वभूतानां पर्वणाऽङ्गुष्ठमात्रकः ।
अणुग्रसत्यनन्तो हि महात्मा विश्वमीश्वरः ॥ १२.३१७.१५ ॥
సమస్త ప్రాణుల హృదయం, బొటనవేలు పర్వం మాత్రమైన సూక్ష్మమైనది; అనంతుడూ మహాత్ముడూ అయిన ఈశ్వరుడు విశ్వాన్ని మ్రింగుతాడు.
12.317.16
ततः समभवत्सर्वमक्षयाव्ययमव्रणम् ।
भूतभव्यभविष्याणां स्रष्टारमनघं तथा ॥ १२.३१७.१६ ॥
అప్పుడు సర్వం ఉద్భవించింది — అక్షయం, అవ్యయం, అవ్రణం; భూత భవ్య భవిష్యాల సృష్టికర్త, నిర్దోషుడు (కూడా).
12.317.17
एषोप्ययस्ते राजेन्द्र यथावत्समुदाहृतः ।
अध्यात्ममधिभूतं च श्रूयतां चाधिदैवतम् ॥ १२.३१७.१७ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఇది కూడా నీకు యథావిధిగా చెప్పబడింది; ఇప్పుడు అధ్యాత్మం, అధిభూతం, అధిదైవతం కూడా వినుము.