महाभारत · अध्याय 12.326
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.326.1
अव्यक्तव्यक्ततत्वानां निश्चयं भरतर्षभ ।
वक्तुमर्हसि कौरव्य देवस्याजस्य या कृतिः ॥ १२.३२६.१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, अव्यक्त आणि व्यक्त तत्त्वांचा निश्चय, हे कौरव्या, त्या अजन्मा देवाची जी कृती आहे ती तुम्ही सांगण्यास योग्य आहात.
12.326.2
अत्राप्युदाहरन्तीमं संवादं गुरुशिष्ययोः ।
कपिलस्यासुरेश्चैव सर्वदुःखविमोक्षणम् ॥ १२.३२६.२ ॥
येथेही लोक गुरु-शिष्यांचा हा संवाद सांगतात — कपिल आणि आसुरि यांचा, जो सर्व दुःखांपासून मुक्ती देणारा आहे.
12.326.3
अव्यक्तव्यक्ततत्वानां निश्चयं बुद्धिनिश्चयम् ।
भगवन्नमितप्रज्ञ वक्तुमर्हसि मेऽर्थितः ॥ १२.३२६.३ ॥
हे भगवन्, हे नम्र प्रज्ञा असणाऱ्या, अव्यक्त आणि व्यक्त तत्त्वांचा बुद्धिनिश्चय — माझ्या विनंतीवरून तुम्ही सांगण्यास योग्य आहात.
12.326.4
किं व्यक्तं किमव्यक्तं किं व्यक्ता ।
व्यक्तं किमिति तत्वानि।
किमाद्यं मध्यमं च तत्वानां ।
किमध्यात्माधिभूतदैवतं च ॥ १२.३२६.४ ॥
काय व्यक्त, काय अव्यक्त, काय व्यक्ता, व्यक्त म्हणजे काय — ही तत्त्वे कोणती? तत्त्वांमध्ये आद्य कोणते, मध्यम कोणते, आणि अध्यात्म-अधिभूत-दैवत कोणते?
12.326.5
किंनु सर्गाप्ययं कति सर्गाः किं भूतं ।
किं भविष्यं किं भव्यं च किं ज्ञानम्।
को ज्ञाता किं बुद्धं किमप्रबुद्धं ।
किं बुध्यमानं कति पर्वाणि ॥ १२.३२६.५ ॥
मग सृष्टि-प्रलय काय, सर्ग किती? भूत काय, भविष्य काय, भव्य काय? ज्ञान काय, ज्ञाता कोण, बुद्ध काय, अप्रबुद्ध काय, बुध्यमान काय, पर्वे किती?
12.326.6
कति स्रोतांसि कति कर्मयोनयः ।
किमेकत्वं नानात्वम्।
किं सहवासं निवासं ।
किं विद्याविद्यमिति ॥ १२.३२६.६ ॥
स्रोत किती, कर्मयोनी किती? एकत्व काय, नानात्व काय? सहवास काय, निवास काय? विद्या-अविद्या काय?