મહાભારત · અધ્યાય 12.330
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.330.1
यद्यस्ति दत्तमिष्टं वा तपस्तप्तं तथैव च ।
गुरूणां वाऽपि शुश्रूषा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३३०.१ ॥
જો દાન, યજ્ઞ કે તપ કરવામાં આવ્યાં હોય, અને તેમ જ ગુરુઓની સેવા કરવામાં આવી હોય, તો તે મને કહો, હે પિતામહ.
12.330.2
आत्मनाऽनर्थयुक्तेन पापे निविशते मनः ।
स कर्म कलुषं कृत्वा क्लेशे महति धीयते ॥ १२.३३०.२ ॥
પોતે અનર્થમાં જોડાઈને જેનું મન પાપમાં લાગે છે, તે કલુષિત કર્મ કરીને મહાન ક્લેશમાં નાખવામાં આવે છે.
12.330.3
दुर्भिक्षादेव दुर्भिक्षं क्लेशात्क्लेशं भयाद्भयम् ।
मृतेभ्यः प्रमृता यान्ति दरिद्राः पापकर्मिणः ॥ १२.३३०.३ ॥
દુકાળથી દુકાળમાં, ક્લેશથી ક્લેશમાં, ભયથી ભયમાં જાય છે; પાપકર્મી દરિદ્રો મૃતોમાંથી મૃતોમાં જાય છે.
12.330.4
उत्सवादुत्सवं यान्ति स्वर्गात्स्वर्गं सुखात्सुखम् ।
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च धनस्याः शुभकारिणः ॥ १२.३३०.४ ॥
ઉત્સવથી ઉત્સવમાં, સ્વર્ગથી સ્વર્ગમાં, સુખથી સુખમાં જાય છે; શ્રદ્ધાળુ, સંયમી અને ધનથી શુભ કર્મ કરનારા (એ જ રીતે જાય છે).
12.330.5
व्यालकुञ्जरदुर्गेषु सर्पचोरभयेषु च ।
हस्तावापेन गच्छन्ति नास्तिकाः किमतः परम् ॥ १२.३३०.५ ॥
સાપ અને હાથીઓના દુર્ગોમાં, સાપ અને ચોરોના ભયમાં, નાસ્તિકો હાથે ફેંકાયેલાની જેમ જાય છે; આથી વધારે શું કહેવું?
12.330.6
प्रियदेवातिथेयाश्च वदान्याः प्रियसाधवः ।
क्षेम्यमात्मवता मार्गमास्थिता हस्तदक्षिणाः ॥ १२.३३०.६ ॥
દેવો અને અતિથિઓના પ્રિય, ઉદાર, સજ્જનોના પ્રિય, હાથે દક્ષિણા આપનારા લોકો આત્મસંયમીના સુરક્ષિત માર્ગ પર સ્થિત થાય છે.
12.330.7
पुलाका इव धान्येषु पूत्यण्डा इव पक्षिषु ।
तद्विधास्ते मनुष्येषु येषां धर्मो न कारणम् ॥ १२.३३०.७ ॥
ધાન્યમાં ફોતરાં અને પક્ષીઓમાં સડેલાં ઈંડાં જેવા, મનુષ્યોમાં જેમનું કારણ ધર્મ નથી તેઓ તેવા છે.
12.330.8
सुशीघ्रमपि धावन्तं विधानमनुधावति ।
शेते सह शयानेन येनयेन यथाकृतम् ॥ १२.३३०.८ ॥
અતિ ઝડપથી દોડનારની પાછળ પણ વિધાન દોડે છે; જેણે જેવું કર્યું તે તેની સાથે જ સૂએ છે.
12.330.9
पापं तिष्ठति तिष्ठन्तं धावन्तमनुधावति ।
करोति कुर्वतः कर्म च्छायेवानुविधीयते ॥ १२.३३०.९ ॥
પાપ ઊભેલાની સાથે ઊભું રહે છે, દોડનારની પાછળ દોડે છે; કરનારનું કર્મ છાયાની જેમ તેનું અનુસરણ કરે છે.
12.330.10
येनयेन यथा यद्यत्पुरा कर्म सुनिश्चितम् ।
तत्तदेव नरो भुङ्क्ते नित्यं विहितमात्मना ॥ १२.३३०.१० ॥
પૂર્વે જે જે કર્મ જેમ નિશ્ચિત કર્યું, મનુષ્ય પોતે સદા વિહિત કરેલું તે જ ભોગવે છે.
12.330.11
समानकर्मनिक्षेपं विधानपरिरक्षणम् ।
भूतग्राममिमं कालः समन्तादपकर्षति ॥ १२.३३०.११ ॥
સમાન કર્મોનો નિક્ષેપ અને વિધાનનું રક્ષણ ધરાવતા આ ભૂતસમૂહને કાળ ચારે બાજુથી ખેંચી જાય છે.
12.330.12
अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च ।
स्वं कालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ १२.३३०.१२ ॥
પ્રેરણા વગર પણ ફૂલો અને ફળો જેમ પોતાના કાળનું ઉલ્લંઘન નથી કરતાં, તેમ પૂર્વે કરેલું કર્મ પણ.
12.330.13
समानश्चावमानश्च लाभालाभौ जयाजयौ ।
प्रवृत्ता न निवर्तन्ते निधनान्ताः पदेपदे ॥ १२.३३०.१३ ॥
સન્માન અને અપમાન, લાભ અને હાનિ, જય અને પરાજય — જે શરૂ થયાં છે તે પગલે પગલે મૃત્યુમાં સમાપ્ત થાય છે; તે પાછાં ફરતાં નથી.
12.330.14
आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् ।
गर्भशय्यामुपादाय भजते पूर्वदेहिकम् ॥ १२.३३०.१४ ॥
પોતે જ વિહિત કરેલું દુઃખ, પોતે જ વિહિત કરેલું સુખ; ગર્ભશય્યાથી આરંભીને જીવ પૂર્વદેહનું (કર્મફળ) ભોગવે છે.
12.330.15
बालो युवा वा वृद्धश्च यत्करोति शुभाशुभम् ।
तस्यांतस्यामवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनिजन्मनि ॥ १२.३३०.१५ ॥
બાળક, યુવાન કે વૃદ્ધ — જે શુભ કે અશુભ કર્મ કરે છે, તે તે અવસ્થામાં જન્મે જન્મે તેનું ફળ ભોગવે છે.
12.330.16
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।
तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥ १२.३३०.१६ ॥
હજાર ગાયો વચ્ચે વાછરડું જેમ પોતાની માતાને શોધી કાઢે છે, તેમ પૂર્વે કરેલું કર્મ કર્તાની પાછળ જાય છે.
12.330.17
मलिनं हि यथा वस्त्रं पश्चाच्छुध्यति वारिणा ।
उपवासैः प्रतप्तानां दीर्घं सुखमनन्तकम् ॥ १२.३३०.१७ ॥
મેલું વસ્ત્ર પછી પાણીથી શુદ્ધ થાય છે; ઉપવાસોથી તપેલાંઓને દીર્ઘ અને અનંત સુખ મળે છે.
12.330.18
दीर्घकालेन तपसा सेवितेन तपोवने ।
धर्मनिर्धूतपापानां संसिध्यन्ते मनोरथाः ॥ १२.३३०.१८ ॥
તપોવનમાં દીર્ઘકાળ સેવેલી તપસ્યાથી, ધર્મ વડે પાપ ખંખેરી નાખનારાઓના મનોરથ સિદ્ધ થાય છે.
12.330.19
शकुनानामिवाकाशे मत्स्यानामिव चोदके ।
पदं यथा न दृश्येत तथा पुण्यकृतां गतिः ॥ १२.३३०.१९ ॥
આકાશમાં પક્ષીઓનાં અને પાણીમાં માછલીઓનાં પગલાં જેમ દેખાતાં નથી, તેમ પુણ્યકર્મ કરનારાઓની ગતિ પણ દેખાતી નથી.
12.330.20
अलमन्यैरुपालब्धैः कीर्तितैश्च व्यतिक्रमैः ।
पेशलं चानुरूपं च कर्तव्यं हितमात्मनः ॥ १२.३३०.२० ॥
બીજાઓની નિંદા અને તેમના ઉલ્લંઘનોનું વર્ણન પૂરતું છે. પોતાના હિત માટે જે સુખદ અને યોગ્ય હોય તે જ કરવું જોઈએ.