Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.340

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

12.340.1

गिरिशृङ्गं समारुह्य सुतो व्यासस्य भारत ।
समे देशे विविक्ते स निःशलाक उपाविशत् ॥ १२.३४०.१ ॥

ହେ ଭାରତ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଚଢ଼ି ସମତଳ, ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ କୌଣସି ବାଧା ବିନା ବସିଲେ।

12.340.2

धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं यथाविधि ।
पादप्रभृतिगात्रेषु क्रमेण क्रमयोगवित् ॥ १२.३४०.२ ॥

ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଧାରଣ କଲେ; ପାଦରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମଶଃ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥିର କଲେ; କ୍ରମଯୋଗ ଜ୍ଞାତା ସେ।

12.340.3

ततः स प्राङ्भुखो विद्वानादित्ये नाचिरोदिते ।
पाणिपादं समाधाय विनीतवदुपाविशत् ॥ १२.३४०.३ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ବିଦ୍ୱାନ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଉଦିତ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ, ହାତ-ପାଦ ସଂଯତ କରି ବିନୀତଭାବେ ବସିଲେ।

12.340.4

न तत्र पक्षिसंपातो न शब्दो नापि दर्शनम् ।
यत्र वैयासकिर्धीमान्योक्तुं समुपचक्रमे ॥ १२.३४०.४ ॥

ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଉଡ଼ା ନଥିଲା, ଶବ୍ଦ ନଥିଲା, ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ଯେଉଁଠି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

12.340.5

स ददर्श तदाऽऽत्मानं सर्वसङ्गविनिःसृतम् ।
प्रजहास ततो हासं शुकः संप्रेक्ष्य तत्परम् ॥ १२.३४०.५ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ଦେଖିଲେ; ତା'ପରେ ସେହି ପରମ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଶୁକ ହସିଲେ।

12.340.6

स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये ।
महायोगेश्वरो भूत्वा सोऽत्यक्रामद्विहायसम् ॥ १२.३४०.६ ॥

ପୁଣି ଯୋଗର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ପାଇବା ପାଇଁ, ମହାଯୋଗେଶ୍ୱର ହୋଇ ସେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ।

12.340.7

ततः प्रदक्षिणं कृत्वा देवर्षि नारदं ततः ।
निवेदयामास च तं स्वं योगं परमर्षये ॥ १२.३४०.७ ॥

ଏହାପରେ ସେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସେହି ପରମର୍ଷିଙ୍କୁ ନିଜ ଯୋଗ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ।

12.340.8

दृष्टो मार्गः प्रवृत्तोस्मि स्वस्ति तेऽस्तु तपोधन ।
त्वत्प्रसादाद्गमिष्यामि गतिमिष्टां महाद्युते ॥ १२.३४०.८ ॥

ମୁଁ ପଥ ଦେଖିଛି, ମୁଁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରୁଛି। ହେ ତପୋଧନ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତୁମ କୃପାରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ ଗତି ପାଇବି, ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି।

12.340.9

नारदेनाभ्यनुज्ञातः शुको द्वैपायनात्मजः ।
अभिवाद्य पुनर्योगमास्थायाकाशमाविशत् ॥ १२.३४०.९ ॥

ନାରଦଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁନର୍ବାର ଯୋଗ ଧାରଣ କରି ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

12.340.10

कैलासपृष्ठादुत्पत्य स पपात दिवं तदा ।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः ॥ १२.३४०.१० ॥

କୈଳାସ ଶିଖରରୁ ଡେଇଁ ସେ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଖସି ଗଲେ। ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଥିଲେ।

12.340.11

तमुद्यन्तं द्विजश्रेष्ठं वैनतेयसमद्युतिम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि मनोऽमारुतरंहसम् ॥ १२.३४०.११ ॥

ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠୁଥିବା ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଗରୁଡ଼ ସମାନ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ମନ ଓ ପବନ ସମାନ ବେଗଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ।

12.340.12

व्यवसायेन लोकांस्त्रीन्सर्वान्सोऽथ विचिन्तयन् ।
आस्थितो दिव्यमध्वानं पावकार्कसमप्रभः ॥ १२.३४०.१२ ॥

ନିଜ ସଂକଳ୍ପରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ସେ ଦିବ୍ୟ ପଥରେ ଆରୂଢ଼ ହେଲେ।

12.340.13

तमेकमनसं यान्तमव्यग्रमकुतोभयम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि जङ्गमानीतराणि च ॥ १२.३४०.१३ ॥

ଏକାଗ୍ରମନା, ଅବିଚଳିତ, କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟହୀନ ହୋଇ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ।

12.340.14

यथाशक्ति यथान्यायं पूजयांचक्रिरे तदा ।
पुष्पवर्षेश्च दिव्यैस्तमलंचक्रुर्दिवौकसः ॥ १२.३४०.१४ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଯଥାଶକ୍ତି ଓ ଯଥାବିଧି ତାଙ୍କର ପୂଜା କଲେ; ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ।

12.340.15

तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
ऋषयश्चैव संसिद्धाः परं विस्मयमागताः ॥ १२.३४०.१५ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାଗଣ ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ସିଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

12.340.16

अन्तरिक्षगतः कोऽयं तपसा सिद्धिमागतः ।
अधः कायोर्ध्ववक्रश्च नेत्रैः समतिवाह्यते ॥ १२.३४०.१६ ॥

ଆକାଶରେ ଯାଉଥିବା ଏ କିଏ? ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ। ଶରୀର ତଳେ ଓ ମୁଖ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ; ଆଖିରେ ହିଁ ଯେମିତି ଆଗକୁ ନିଆଯାଉଛି।

12.340.17

ततः परमधर्मात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
भास्करं समुदीक्षन्स प्राङ्भुखो वाग्यतोऽगमत्।
शब्देनाकाशमखिलं पूरयन्निव सर्वशः ॥ १२.३४०.१७ ॥

ଏଥିପରେ ପରମ ଧର୍ମାତ୍ମା, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ସେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ, ବାକ୍ ସଂଯତ କରି, ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ଗଲେ; ଯେମିତି ଶବ୍ଦରେ ସମଗ୍ର ଆକାଶ ସବୁ ଦିଗରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ।

12.340.18

तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा सर्वाप्सरोगणाः ।
संभ्रान्तमनसो राजन्नासन्परमविस्मिताः।
पञ्चचूडाप्रभृतयो भृशमुत्फुल्ललोचनाः ॥ १२.३४०.१८ ॥

ତାଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ପଞ୍ଚଚୂଡା ପ୍ରଭୃତି ଅପ୍ସରାଗଣ ସମସ୍ତେ ମନରେ ବ୍ୟଗ୍ର ହେଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଆଖି ବହୁତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା।

12.340.19

दैवतं कतमं ह्येतदुत्तमां गतिमास्थितम् ।
सुनिश्चितमिहायाति विमुक्तमिव निःस्पृहम् ॥ १२.३४०.१९ ॥

ଉତ୍ତମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ, ମୁକ୍ତ ଓ ନିଃସ୍ପୃହ ପରି, ଅତି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିବା ଏ କେଉଁ ଦେବତା?

12.340.20

ततः समभिचक्राम मलयं नाम पर्वतम् ।
उर्वशी पूर्वचित्तिश्च यं नित्यमुपसेवतः ॥ १२.३४०.२० ॥

ତା'ପରେ ସେ ମଳୟ ନାମକ ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ, ଯାହାକୁ ଊର୍ବଶୀ ଓ ପୂର୍ବଚିତ୍ତି ସର୍ବଦା ସେବା କରୁଥିଲେ।

12.340.21

तस्य ब्रह्मर्षिपुत्रस्य विस्मयं ययतुः परम् ।
अहो बुद्धिसमाधानं वेदाभ्यासरते द्विजे ॥ १२.३४०.२१ ॥

ସେଇ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିପୁତ୍ର ପ୍ରତି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ଅହୋ, ବେଦାଭ୍ୟାସରେ ରତ ସେ ଦ୍ୱିଜର ବୁଦ୍ଧିର ସମାଧାନ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ!

12.340.22

अचिरेणैव कालेन नभश्चरति चन्द्रवत् ।
पितृशुश्रूषया बुद्धिं संप्राप्तोऽयमनुत्तमाम् ॥ १२.३४०.२२ ॥

ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରିବେ। ପିତାଙ୍କ ସେବାରୁ ଏ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।

12.340.23

पितृभक्तो दृढतपाः पितुः सुदयितः सुतः ।
अनन्यमनसा तेन कथं पित्रा विसर्जितः ॥ १२.३४०.२३ ॥

ପିତାଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୱୀ, ପିତାଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର — ଅନନ୍ୟ ମନା ସେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପିତା କିପରି ବିଦାୟ ଦେଲେ?

12.340.24

उर्वश्या वचनं श्रुत्वा शुकः परमधर्मवित् ।
उदैक्षत दिशः सर्वा वचने गतमानसः ॥ १२.३४०.२४ ॥

ଊର୍ବଶୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ପରମ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶୁକ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାହିଁଲେ; ତାଙ୍କ ମନ ସେହି ବଚନରେ ହିଁ ଲାଗି ରହିଲା।

12.340.25

सोऽन्तरिक्षं महीं चैव सशैलवनकाननाम् ।
विलोकयामास तदा सरांसि सरितस्तथा ॥ १२.३४०.२५ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ଆକାଶ, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀ, ଏବଂ ସରୋବର ଓ ନଦୀସମୂହକୁ ଦେଖିଲେ।

12.340.26

ततो द्वैपायनसुतं बहुमानात्समन्ततः ।
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा निरीक्षन्ते स्म देवताः ॥ १२.३४०.२६ ॥

ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ସହିତ, କର ଯୋଡି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ।

12.340.27

अब्रवीत्तास्तदा वाक्यं शुकः परमधर्मवित् ।
पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमान शुकेति वै ॥ १२.३४०.२७ ॥

ସେତେବେଳେ ପରମଧର୍ମଜ୍ଞ ଶୁକ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ଯଦି ପିତା ମୋ ପଛେ ଆସି 'ଶୁକ, ଶୁକ' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି—

12.340.28

तस्य प्रतिवचो देयं सर्वैरेव समाहितैः ।
एतन्मे स्नेहनः सर्वे वचनं कर्तुमर्हथ ॥ १२.३४०.२८ ॥

ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ସ୍ନେହୀମାନେ, ମୋର ଏହି ଅନୁରୋଧ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

12.340.29

शुकस्य वचन श्रुत्वा दिशः सजलकाननाः ।
समुद्राः सरितः शैलाः प्रत्यूचुस्तं समन्ततः ॥ १२.३४०.२९ ॥

ଶୁକଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଜଳ ଓ ବନ ସହିତ ଦିଗସମୂହ, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଓ ପର୍ବତସମୂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

12.340.30

यथा ज्ञापयसे विप्र बाढमेवं भविष्यति ।
ऋषेर्व्याहरतो वाक्यं प्रतिवक्ष्यामहे वयम् ॥ १२.३४०.३० ॥

ହେ ବିପ୍ର, ଆପଣ ଯେପରି ଜଣାଉଛନ୍ତି, ସେପରି ହେବ। ଋଷି ଯାହା କହୁଛନ୍ତି, ଆମେ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେବୁ।