ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.362

12.362.1

धर्माः पितामहेनोक्ता मोक्षधर्माश्रिताः शुभाः ।
धर्ममाश्रमिणां श्रेष्ठं वक्तुमर्हति मे भवान् ॥ १२.३६२.१ ॥

ପିତାମହ ମୋକ୍ଷଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶୁଭ ଧର୍ମ କହିଛନ୍ତି। ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।

सर्वत्र विहितो धर्मः सत्यः सत्यफलोदयः ।
बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफला क्रिया ॥ १२.३६२.२ ॥

ଧର୍ମ ସର୍ବତ୍ର ବିହିତ; ତାହା ସତ୍ୟ, ଏବଂ ଏହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ବହୁ ଦ୍ୱାରବିଶିଷ୍ଟ ଧର୍ମରେ ଏଠାରେ କୌଣସି କର୍ମ ନିଷ୍ଫଳ ନୁହେଁ।

यस्मिन्यस्मिंश्च विषये यो यो याति विनिश्चयम् ।
स तमेवाभिजानाति नान्यं भरतसत्तम ॥ १२.३६२.३ ॥

ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବିଷୟରେ ଯେ ଯେ ନିଶ୍ଚୟରେ ପହଞ୍ଚେ, ସେ ତାହାକୁ ହିଁ ଜାଣେ, ଅନ୍ୟକୁ ନୁହେଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।

इमां च त्वं नरव्याघ्र श्रोतुमर्हसि मे कथाम् ।
पुरा शक्रस्य कथितां नारदेन महर्षिणा ॥ १२.३६२.४ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମେ ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବେ ମହର୍ଷି ନାରଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଏହା।

महर्षिर्नारदो राजन्सिद्धस्त्रैलोक्यसंमतः ।
पर्येति क्रमशो लोकान्वायुरव्याहतो यथा ॥ १२.३६२.५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମହର୍ଷି ନାରଦ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ। ଅବାଧ ପବନ ପରି ସେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

स कदाचिन्महेष्वास देवराजालयं गतः ।
सत्कृतश्च महेन्द्रेण प्रत्यासन्नगतोऽभवत् ॥ १२.३६२.६ ॥

ହେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ସେ ଥରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ଆଳୟକୁ ଗଲେ। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

तं कृतक्षणमासीनं पर्यपृच्छच्छत्तीपतिः ।
महर्षे किंचिदाश्चर्यमस्ति दृष्टं त्वयाऽनघ ॥ १२.३६२.७ ॥

ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ତୀପତି ପଚାରିଲେ, "ହେ ମହର୍ଷି, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଛନ୍ତି କି?"

दृष्टमेव हि विप्रर्षे त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
जातकौतूहलो नित्यं सिद्धश्चरसि साक्षिवत् ॥ १२.३६२.८ ॥

ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକ ମୁଁ ତ ଦେଖିସାରିଛି। ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସର୍ବଦା କୌତୂହଳୀ ସାକ୍ଷୀ ପରି ଆପଣ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

न ह्यस्त्यविदितं लोके देवर्षे तव किंचन ।
श्रुतं वाऽप्यनुभूतं वा दृष्टं वा कथयस्व मे ॥ १२.३६२.९ ॥

ହେ ଦେବର୍ଷି, ଜଗତରେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅଜଣା କିଛି ନାହିଁ। ଯାହା ଶୁଣିଛନ୍ତି, ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି ବା ଦେଖିଛନ୍ତି, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

तस्मै राजन्सुरेन्द्राय नारदो वदतांवरः ।
आसीनायोपपन्नाय प्रोक्तवान्विपुलां कथाम् ॥ १२.३६२.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ବସିଥିବା ଓ ଆସିଥିବା ସେହି ଦେବରାଜଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିଲେ।

यथा येन च कल्पेन स तस्मै द्विजसत्तमः ।
कथां कथितवान्पृष्टस्तथा त्वमपि मे शृणु ॥ १२.३६२.११ ॥

ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଚରାଗଲେ ଯେପରି ଏବଂ ଯେଉଁ ପ୍ରକାରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ, ସେପରି ଆପଣ ମୋଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।