మహాభారతం · అధ్యాయం 12.364
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.364.1
समुत्पन्ने विधानेऽस्मिन्वाङ्भाधुर्येण तेऽनघ ।
मित्रत्वमभिसंपन्नः किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १२.३६४.१ ॥
పాపరహితుడా, ఈ విధి ఆరంభమైనప్పుడు నీ మధురమైన మాటల వల్ల నేను నీకు మిత్రుడనయ్యాను. ఇప్పుడు కొంత చెబుతాను, విను.
12.364.2
गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र श्रुत्वा धर्मगतं त्वहम् ।
धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद्द्विज ॥ १२.३६४.२ ॥
విప్రశ్రేష్ఠా, గృహస్థ ధర్మాన్ని ధర్మానికి సంబంధించినదిగా విని, నేను పరమ ధర్మాన్ని ఆచరించాలి. ద్విజా, ఏ మార్గం ఉంటుంది?
12.364.3
अहमात्मानमास्थाय एक एवात्मनि स्थितम् ।
द्रष्टुमिच्छन्न पश्यामि बद्धः साधारणैर्गुणैः ॥ १२.३६४.३ ॥
నేను ఆత్మను ఆశ్రయించి, ఆత్మలో ఉన్నదాన్ని ఒంటరిగా చూడాలని కోరుతున్నాను; కానీ సాధారణ గుణాలతో బంధించబడి దాన్ని చూడలేకున్నాను.
12.364.4
यावदेतदतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम् ।
तावदिच्छामि पाथेयमादातुं पारलौकिकम् ॥ १२.३६४.४ ॥
పుత్రఫలంపై ఆధారపడిన నా ఈ వయస్సు గడిచిపోకముందే, పరలోకానికి పాథేయాన్ని (ప్రయాణ సంబలాన్ని) తీసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
12.364.5
अस्मिन्हि लोकसंभारे परं पारमभीप्सतः ।
उत्पन्ना मे मतिरियं कुतो धर्ममयः प्लवः ॥ १२.३६४.५ ॥
ఈ లోకభారంలో పరమ తీరాన్ని కోరుకునే నాలో ఈ ఆలోచన కలిగింది; ధర్మమయమైన తెప్ప ఎక్కడ నుండి వస్తుంది?
12.364.6
संयुज्यमानानि निशाम्य लोके ।
निर्यात्यमानानि च सात्विकानि।
दृष्ट्वा तु धर्मध्वजकेतुमालां ।
प्रकीर्यमाणामुपरि प्रजानाम् ॥ १२.३६४.६ ॥
లోకంలో కలిసిపోతున్న, విడిచిపెట్టబడుతున్న సాత్త్విక కార్యాలను చూసి, ప్రజల పైన ధర్మధ్వజ మాల చెదరిపోవడం చూసి...
12.364.7
न मे मनो रज्यति भोगरागै ।
र्दृष्ट्वा गतिं प्रार्थयतः परत्र।
तेनातिथे बुद्धिबलाश्रयेण ।
धर्मेण धर्मे विनियुङ्क्ष्व मां त्वम् ॥ १२.३६४.७ ॥
భోగాసక్తులతో నా మనసు రంజించదు. పరలోక గతిని చూసి దానిని కోరుతున్నవాడినై, అతిథీ, బుద్ధిబలాన్ని ఆశ్రయించి నన్ను ధర్మంతో ధర్మంలో నియోగించు.
12.364.8
सोऽतिथिर्वचनं तस्य श्रुत्वा धर्माभिभाषिणः ।
प्रोवाच वचनं श्लक्षणं प्राज्ञो मधुरया गिरा ॥ १२.३६४.८ ॥
ధర్మం గురించి మాట్లాడే అతని మాటలు విని, ఆ అతిథి, ప్రాజ్ఞుడై, మధురమైన వాణితో మృదువైన మాటలు పలికాడు.
12.364.9
अहमप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथः ।
न च संनिश्चयं चामि बहुद्वारे त्रिविष्टये ॥ १२.३६४.९ ॥
నేను కూడా ఇక్కడ మోహంలో పడ్డాను; నా కోరికా ఇదే. అనేక ద్వారాలున్న స్వర్గంలో నేను నిశ్చయాన్ని పొందలేను.
12.364.10
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः ।
वानप्रस्थाश्रयाः केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रिताः ॥ १२.३६४.१० ॥
కొందరు మోక్షాన్ని, కొందరు యజ్ఞఫలాన్ని ప్రశంసిస్తారు, ఓ ద్విజులారా. కొందరు వానప్రస్థాశ్రమాన్ని ఆశ్రయిస్తారు, కొందరు గృహస్థజీవితాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.
12.364.11
राजधर्माश्रयाः केचित्केचिदात्मफलाश्रयाः ।
गुरुधर्माश्रयाः केचित्केचिद्वाक्संयमाश्रयाः ॥ १२.३६४.११ ॥
కొందరు రాజధర్మాన్ని ఆశ్రయిస్తారు, కొందరు ఆత్మఫలాన్ని ఆశ్రయిస్తారు. కొందరు గురుధర్మాన్ని ఆశ్రయిస్తారు, కొందరు వాక్సంయమాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.
12.364.12
मातरं पितरं केचिच्छुश्रूषन्तो दिवं गताः ।
अहिंसया परे स्वर्गं सत्येन च तथाऽपरे ॥ १२.३६४.१२ ॥
కొందరు తల్లిదండ్రులను సేవిస్తూ స్వర్గాన్ని చేరారు. ఇతరులు అహింసతో స్వర్గాన్ని, అలాగే మరికొందరు సత్యంతో స్వర్గాన్ని చేరారు.
12.364.13
आहवेऽभिमुखः केचिन्निहतास्त्रिदिवं गताः ।
केचिदुञ्छव्रतैः सिद्धाः स्वर्गमार्गं समाश्रिताः ॥ १२.३६४.१३ ॥
కొందరు యుద్ధంలో ఎదురొడ్డి చంపబడి స్వర్గానికి వెళ్ళారు; కొందరు ఉంఛవ్రతంతో సిద్ధులై స్వర్గమార్గాన్ని ఆశ్రయించారు.
12.364.14
केचिदध्ययने युक्ता वेदव्रतपराः शुभाः ।
बुद्धिमन्तो गताः स्वर्गं तुष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.३६४.१४ ॥
కొందరు వేదాధ్యయనంలో నిమగ్నులై, వేదవ్రతంలో నిష్ఠతో, శుభులై, బుద్ధిమంతులై, తృప్తమనస్కులై, ఇంద్రియజితులై స్వర్గానికి వెళ్ళారు.
12.364.15
आर्जवेनापरे युक्ता निहतानार्जवैर्जनैः ।
ऋजवो नाकपृष्ठे वै शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३६४.१५ ॥
ఇతరులు ఆర్జవంలో నిలిచి, వంకరవారిచేత చంపబడ్డారు; ఋజువులైన శుద్ధాత్ములు స్వర్గపు పృష్ఠంపై ప్రతిష్ఠితులయ్యారు.
12.364.16
एवं बहुविधैर्लोकैर्धर्मद्वारैरनावृतैः ।
ममापि मतिराविद्धा मेघलेखेव वायुना ॥ १२.३६४.१६ ॥
ఇలా అనేక విధాల లోకాల ద్వారా, తెరచి ఉన్న ధర్మద్వారాల ద్వారా, గాలికి కదిలిన మేఘరేఖలా నా బుద్ధి కూడా కలత చెందింది.