มหาภารตะ · อัธยายะ 12.364
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.364.1
समुत्पन्ने विधानेऽस्मिन्वाङ्भाधुर्येण तेऽनघ ।
मित्रत्वमभिसंपन्नः किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १२.३६४.१ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป เมื่อกฎนี้ปรากฏขึ้น ข้าพเจ้าได้เป็นมิตรของท่านด้วยถ้อยคำอันหวานของท่าน บัดนี้ข้าพเจ้าจะกล่าวบางสิ่งแก่ท่าน จงฟังเถิด
12.364.2
गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र श्रुत्वा धर्मगतं त्वहम् ।
धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद्द्विज ॥ १२.३६४.२ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นประมุขแห่งพราหมณ์ เมื่อได้ฟังหน้าที่ของคฤหัสถ์อันเกี่ยวกับธรรม ข้าพเจ้าจะกระทำธรรมอันยิ่งสูงสุดได้หรือไม่ ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง มรรคาใดจะมีอยู่เล่า
12.364.3
अहमात्मानमास्थाय एक एवात्मनि स्थितम् ।
द्रष्टुमिच्छन्न पश्यामि बद्धः साधारणैर्गुणैः ॥ १२.३६४.३ ॥
ข้าพเจ้าได้พึ่งพาอาตมัน ปรารถนาจะเห็นอาตมันที่ดำรงอยู่ตามลำพังในตน แต่ข้าพเจ้าไม่เห็น เพราะถูกผูกมัดด้วยคุณทั่วไป
12.364.4
यावदेतदतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम् ।
तावदिच्छामि पाथेयमादातुं पारलौकिकम् ॥ १२.३६४.४ ॥
ตราบใดที่วัยของข้าพเจ้านี้ซึ่งอาศัยผลคือบุตรยังไม่ผ่านไป ข้าพเจ้าปรารถนาจะนำเสบียงสำหรับเดินทางสู่โลกหน้าไปด้วย
12.364.5
अस्मिन्हि लोकसंभारे परं पारमभीप्सतः ।
उत्पन्ना मे मतिरियं कुतो धर्ममयः प्लवः ॥ १२.३६४.५ ॥
ในภาระของโลกนี้ ข้าพเจ้าปรารถนาฝั่งอันสูงสุด ความคิดนี้จึงเกิดขึ้นในใจข้าพเจ้าว่า แพที่ทำด้วยธรรมจะมาจากที่ใดเล่า
12.364.6
संयुज्यमानानि निशाम्य लोके ।
निर्यात्यमानानि च सात्विकानि।
दृष्ट्वा तु धर्मध्वजकेतुमालां ।
प्रकीर्यमाणामुपरि प्रजानाम् ॥ १२.३६४.६ ॥
เมื่อข้าพเจ้าได้เห็นในโลกว่ากรรมอันเป็นสัตตวะกำลังถูกประกอบขึ้นและถูกละทิ้งไป และได้เห็นพวงมาลัยแห่งธงธรรมถูกโปรยลงเหนือเหล่าประชา
12.364.7
न मे मनो रज्यति भोगरागै ।
र्दृष्ट्वा गतिं प्रार्थयतः परत्र।
तेनातिथे बुद्धिबलाश्रयेण ।
धर्मेण धर्मे विनियुङ्क्ष्व मां त्वम् ॥ १२.३६४.७ ॥
ใจของข้าพเจ้าไม่ยินดีด้วยความกำหนัดในการเสวยสุข เมื่อเห็นทางของผู้ปรารถนาโลกหน้า ฉะนั้น ข้าแต่แขก ขอท่านอาศัยปัญญาและกำลัง จงให้ข้าพเจ้าประกอบอยู่ในธรรมด้วยธรรมเถิด
12.364.8
सोऽतिथिर्वचनं तस्य श्रुत्वा धर्माभिभाषिणः ।
प्रोवाच वचनं श्लक्षणं प्राज्ञो मधुरया गिरा ॥ १२.३६४.८ ॥
แขกผู้นั้นได้ฟังถ้อยคำของผู้กล่าวถึงธรรม จึงตอบด้วยถ้อยคำอ่อนโยนและเสียงอันหวาน เขาผู้มีปัญญากล่าวดังนี้
12.364.9
अहमप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथः ।
न च संनिश्चयं चामि बहुद्वारे त्रिविष्टये ॥ १२.३६४.९ ॥
แม้ข้าพเจ้าก็ยังงุนงงอยู่ที่นี่ และนี่ก็เป็นความปรารถนาของข้าพเจ้าเช่นกัน ข้าพเจ้ายังไม่บรรลุความแน่ใจเกี่ยวกับสวรรค์ที่มีประตูมากมาย
12.364.10
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः ।
वानप्रस्थाश्रयाः केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रिताः ॥ १२.३६४.१० ॥
บางพวกสรรเสริญโมกษะ บางพวกสรรเสริญผลแห่งยัญ ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง บางพวกพึ่งพาวานปรัสถ์ บางพวกพึ่งพาคฤหัสถ์
12.364.11
राजधर्माश्रयाः केचित्केचिदात्मफलाश्रयाः ।
गुरुधर्माश्रयाः केचित्केचिद्वाक्संयमाश्रयाः ॥ १२.३६४.११ ॥
บางพวกพึ่งพาหน้าที่แห่งกษัตริย์ บางพวกพึ่งพาผลแห่งตน บางพวกพึ่งพาหน้าที่แห่งครู และบางพวกพึ่งพาการสำรวมวาจา
12.364.12
मातरं पितरं केचिच्छुश्रूषन्तो दिवं गताः ।
अहिंसया परे स्वर्गं सत्येन च तथाऽपरे ॥ १२.३६४.१२ ॥
บางพวกปรนนิบัติมารดาและบิดา จึงไปสู่สวรรค์ บางพวกบรรลุสวรรค์ด้วยอหิงสา และอีกพวกหนึ่งก็บรรลุด้วยสัตย์เช่นกัน
12.364.13
आहवेऽभिमुखः केचिन्निहतास्त्रिदिवं गताः ।
केचिदुञ्छव्रतैः सिद्धाः स्वर्गमार्गं समाश्रिताः ॥ १२.३६४.१३ ॥
บางพวกเผชิญหน้าศัตรูในการรบและถูกสังหาร จึงไปสู่สวรรค์ บางพวกสำเร็จด้วยวัตรแห่งการเก็บเกี่ยวตกค้าง จึงดำเนินตามมรรคาสู่สวรรค์
12.364.14
केचिदध्ययने युक्ता वेदव्रतपराः शुभाः ।
बुद्धिमन्तो गताः स्वर्गं तुष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.३६४.१४ ॥
บางพวกขวนขวายในการศึกษา ยึดมั่นในวัตรแห่งเวท เป็นผู้ดีงาม มีปัญญา มีใจสันโดษ และข่มอินทรีย์ได้แล้ว จึงไปสู่สวรรค์
12.364.15
आर्जवेनापरे युक्ता निहतानार्जवैर्जनैः ।
ऋजवो नाकपृष्ठे वै शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥ १२.३६४.१५ ॥
อีกพวกหนึ่งประกอบด้วยความซื่อตรง ถูกคนคดโกงสังหาร ผู้ซื่อตรงและมีอาตมันบริสุทธิ์ย่อมได้ตั้งอยู่บนหลังแห่งสวรรค์
12.364.16
एवं बहुविधैर्लोकैर्धर्मद्वारैरनावृतैः ।
ममापि मतिराविद्धा मेघलेखेव वायुना ॥ १२.३६४.१६ ॥
ฉันนี้ ด้วยโลกหลายประเภทและประตูแห่งธรรมที่ไม่มีอะไรปิดกั้น ความคิดของข้าพเจ้าเองก็ถูกสั่นสะเทือน เหมือนเส้นเมฆที่ถูกลมพัดไป