ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.365
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.365.1
उपदेशं तु ते विप्र करिष्येऽहं यथाक्रमम् ।
गुरुणा मे यथाख्यातमर्थतत्त्वं तु मे शृणु ॥ १२.३६५.१ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଉପଦେଶ ଦେବି। ମୋ ଗୁରୁ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହି ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ମୋଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।
12.365.2
यत्र पूर्वाभिसर्गे वै धर्मचक्रं प्रवर्तितम् ।
नैमिषे गोमतीतीरे तत्र नागह्रदो महान् ॥ १२.३६५.२ ॥
ଆଦି ସୃଷ୍ଟିରେ ଯେଉଁଠି ଧର୍ମଚକ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା, ନୈମିଷରେ ଗୋମତୀ ତୀରରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସେ ମହାନ ନାଗହ୍ରଦ ଅଛି।
12.365.3
समग्रैस्रिदशैस्तत्र इष्टमासीद्द्विजर्षभ ।
यत्रेन्द्रातिक्रमं चक्रे माधाता राजसत्तमः ॥ १२.३६५.३ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ସେଠାରେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ଧାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
12.365.4
कृताधिवासो धर्मात्मा तत्र चक्षुःश्रवा महान् ।
पद्मनाभो महानागः पद्म इत्येव विश्रुतः ॥ १२.३६५.४ ॥
ସେଠାରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାନ ଚକ୍ଷୁଃଶ୍ରବା ନିବାସ କରିଥିଲେ; ପଦ୍ମନାଭ ନାମକ ମହାନାଗ 'ପଦ୍ମ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।
12.365.5
स वाचा कर्मणा चैव मनसा च द्विजर्षभः ।
प्रसादयति भूतानि त्रिविधे वर्त्मनि स्थितः ॥ १२.३६५.५ ॥
ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟ, କର୍ମ ଓ ମନ — ଏହି ତ୍ରିବିଧ ପଥରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି।
12.365.6
साम्ना भेदेन दानेन दणडेनेति चतुर्विधम् ।
पिपमस्थं समस्थं च चक्षुर्ध्यानेन रक्षति ॥ १२.३६५.६ ॥
ସାମ, ଭେଦ, ଦାନ ଓ ଦଣ୍ଡ — ଏହା ଚତୁର୍ବିଧ। ଭୂମିରେ ଓ ସମତଳରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଚକ୍ଷୁ ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
12.365.7
तमतिक्रम्य विधिना प्रष्टुमर्हसि काङ्क्षित्तम् ।
स ते परमकं धर्मं न मिथ्या दर्शयिष्यरति ॥ १२.३६५.७ ॥
ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯାଇ ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହଁ ତାହା ପଚାର। ସେ ତୁମକୁ ପରମ ଧର୍ମ ସତ୍ୟରେ ଦେଖାଇବେ।
12.365.8
स हि सर्वातिथिर्नाणो बुद्धिशास्त्रविशारदः ।
गुणैरनुपमैर्युक्तः समस्तैराभिकामिकैः ॥ १२.३६५.८ ॥
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅତିଥି, ମୁନି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ। ଅନୁପମ ଓ ଆକାଂକ୍ଷିତ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ସେ ଯୁକ୍ତ।
12.365.9
प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यमध्ययने रतः ।
तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च ॥ १२.३६५.९ ॥
ସ୍ୱଭାବରେ ସେ ସଦା ଶୁଦ୍ଧ, ସଦା ଅଧ୍ୟୟନରେ ରତ। ତପ ଓ ଦମରେ, ଅନୁପମ ଆଚରଣରେ ଯୁକ୍ତ।
12.365.10
यज्वा दानपतिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः ।
सत्यवागनसूयुश्च शीलवान्नियतेन्द्रियः ॥ १२.३६५.१० ॥
ସେ ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଦାନର ପ୍ରଭୁ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ପରମ ଆଚରଣରେ ସ୍ଥିତ। ସତ୍ୟବାଦୀ, ଅସୂୟାରହିତ, ଶୀଳବାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୀ।
12.365.11
शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो ।
हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः।
अवैरकृद्भूतहिते नियुक्तो ।
गङ्गाह्रदाम्भोभिजनोपपन्नः ॥ १२.३६५.११ ॥
ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ ଭୋଜନକାରୀ, ବାକ୍ୟାନୁକୂଳ; ହିତ ଓ ସରଳତାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, କୃତଜ୍ଞ, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା ଜାଣନ୍ତା; ବୈର ନକରନ୍ତା, ପ୍ରାଣୀ ହିତରେ ନିଯୁକ୍ତ; ଗଙ୍ଗାହ୍ରଦ ଜଳରୁ ଜାତ ବଂଶର।