మహాభారతం · అధ్యాయం 12.365
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.365.1
उपदेशं तु ते विप्र करिष्येऽहं यथाक्रमम् ।
गुरुणा मे यथाख्यातमर्थतत्त्वं तु मे शृणु ॥ १२.३६५.१ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను మీకు క్రమంగా ఉపదేశం చేస్తాను. నా గురువు చెప్పినట్లుగా అర్థతత్త్వాన్ని నా నుండి వినండి.
12.365.2
यत्र पूर्वाभिसर्गे वै धर्मचक्रं प्रवर्तितम् ।
नैमिषे गोमतीतीरे तत्र नागह्रदो महान् ॥ १२.३६५.२ ॥
ఆదిసృష్టి సమయంలో ధర్మచక్రం ఎక్కడ ప్రవర్తించిందో, నైమిషంలో గోమతీ తీరంలో అక్కడ ఆ గొప్ప నాగహ్రదం ఉంది.
12.365.3
समग्रैस्रिदशैस्तत्र इष्टमासीद्द्विजर्षभ ।
यत्रेन्द्रातिक्रमं चक्रे माधाता राजसत्तमः ॥ १२.३६५.३ ॥
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, అక్కడ సమస్త దేవతలు యజ్ఞం చేశారు; అక్కడే రాజశ్రేష్ఠుడైన మాంధాత ఇంద్రుని అతిక్రమించాడు.
12.365.4
कृताधिवासो धर्मात्मा तत्र चक्षुःश्रवा महान् ।
पद्मनाभो महानागः पद्म इत्येव विश्रुतः ॥ १२.३६५.४ ॥
అక్కడ ధర్మాత్ముడు, మహాత్ముడైన చక్షుశ్రవుడు నివసించాడు; పద్మనాభుడనే మహానాగుడు పద్ముడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు.
12.365.5
स वाचा कर्मणा चैव मनसा च द्विजर्षभः ।
प्रसादयति भूतानि त्रिविधे वर्त्मनि स्थितः ॥ १२.३६५.५ ॥
ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు వాక్కు, కర్మ, మనస్సు అనే మూడు మార్గాలలో నిలిచి ప్రాణులను సంతోషపరుస్తాడు.
12.365.6
साम्ना भेदेन दानेन दणडेनेति चतुर्विधम् ।
पिपमस्थं समस्थं च चक्षुर्ध्यानेन रक्षति ॥ १२.३६५.६ ॥
సామం, భేదం, దానం, దండం అనే నాలుగు విధాలు. భూమిపై ఉన్నవారిని, సమతల స్థానంలో ఉన్నవారిని ఆయన ధ్యానంతో కంటిలా రక్షిస్తాడు.
12.365.7
तमतिक्रम्य विधिना प्रष्टुमर्हसि काङ्क्षित्तम् ।
स ते परमकं धर्मं न मिथ्या दर्शयिष्यरति ॥ १२.३६५.७ ॥
అతనిని సమీపించి విధిప్రకారం నీవు కోరిన ప్రశ్నను అడగాలి. అతడు నీకు పరమ ధర్మాన్ని అసత్యం లేకుండా చూపుతాడు.
12.365.8
स हि सर्वातिथिर्नाणो बुद्धिशास्त्रविशारदः ।
गुणैरनुपमैर्युक्तः समस्तैराभिकामिकैः ॥ १२.३६५.८ ॥
అతడు అందరికీ అతిథి, ముని, బుద్ధి శాస్త్రాలలో నిపుణుడు. సాటిలేని, కోరదగిన సమస్త గుణాలతో కూడినవాడు.
12.365.9
प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यमध्ययने रतः ।
तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च ॥ १२.३६५.९ ॥
స్వభావంగానే అతడు నిత్యం పవిత్రుడు; నిత్యం అధ్యయనంలో నిమగ్నుడు. తపస్సు, దమనములతో, సాటిలేని ప్రవర్తనతో కూడినవాడు.
12.365.10
यज्वा दानपतिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः ।
सत्यवागनसूयुश्च शीलवान्नियतेन्द्रियः ॥ १२.३६५.१० ॥
అతడు యజ్ఞం చేయువాడు, దానాధిపతి, క్షమాశీలుడు, పరమ ప్రవర్తనలో స్థిరుడు. సత్యవాది, అసూయలేనివాడు, శీలవంతుడు, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడు.
12.365.11
शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो ।
हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः।
अवैरकृद्भूतहिते नियुक्तो ।
गङ्गाह्रदाम्भोभिजनोपपन्नः ॥ १२.३६५.११ ॥
మిగిలిన ఆహారాన్ని భుజించువాడు; మాటకు అనుకూలుడు; హితంలో, ఋజుత్వంలో శ్రేష్ఠుడు; కృతజ్ఞుడు, చేసినది చేయనిది తెలిసినవాడు; వైరం చేయనివాడు; ప్రాణుల హితంలో నియుక్తుడు; గంగా మడుగుల జలంతో జన్మించిన వంశానికి చెందినవాడు.