ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.369
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.369.1
अथ काले बहुतिथे पूर्णे प्राप्तो भुजङ्गमः ।
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वता ॥ १२.३६९.१ ॥
ಬಹಳ ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ವಿವಸ್ವಾನನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಆ ಸರ್ಪ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿತು.
12.369.2
तं भार्याऽप्युपचक्राम पादशौचादिभिर्गुणैः ।
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ १२.३६९.२ ॥
ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಪಾದ ತೊಳೆಯುವುದು ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಉಪಚರಿಸಿದಳು. ಆ ಸಾಧ್ವಿಯನ್ನು ಸರ್ಪ ವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.
12.369.3
अथ त्वमसि कल्याणि देवतातिथिपूजने ।
पूर्वमुक्तेन विधिना युक्ता कर्मसु वर्तसे ॥ १२.३६९.३ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೀನು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೀಯೆ.
12.369.4
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता ।
मद्वियोगेन सुश्रोणि विमुक्ता धर्मसेतुना ॥ १२.३६९.४ ॥
ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳೇ, ನನ್ನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ನೀನು ಧರ್ಮಸೇತುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದೀಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಈಡೇರದವನು ಸ್ತ್ರೀಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮೃದುಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
12.369.5
शिष्याणां गुरुशुश्रूषा विप्राणां वेदधारणम् ।
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञो लोकानुपालनम् ॥ १२.३६९.५ ॥
ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವೇದಧಾರಣೆ; ಸೇವಕರಿಗೆ ಯಜಮಾನನ ಮಾತಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ; ರಾಜನಿಗೆ ಲೋಕಪಾಲನೆ.
12.369.6
सर्वभूतपरित्राणं क्षत्रधर्म इहोच्यते ।
वैश्यानां यज्ञसंवृत्तिरातिथेयसमन्विता ॥ १२.३६९.६ ॥
ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ವೈಶ್ಯರ ಧರ್ಮ ಯಜ್ಞಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದು.
12.369.7
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् ।
गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता ॥ १२.३६९.७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯರ ಸೇವೆ ಶೂದ್ರನ ಕರ್ಮ. ಹೇ ನಾಗೇಂದ್ರ, ಗೃಹಸ್ಥನ ಧರ್ಮ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವುದು.
12.369.8
नियताहारता नित्यं व्रतचर्या यथाक्रमम् ।
धर्मो हि धर्मसंबन्धादिन्द्रियाणां विशेषतः ॥ १२.३६९.८ ॥
ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ, ನಿತ್ಯ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ.
12.369.9
अहं कस्य कुतो वाऽपि कः को मे ह भवेदिति ।
प्रयोजनमतिर्नित्यमेवं मोक्षाश्रमे वसेत् ॥ १२.३६९.९ ॥
ನಾನು ಯಾರವನು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವನು, ನನಗೆ ಯಾರು, ಯಾರಾಗುವರು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಸದಾ ಪ್ರಯೋಜನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನಿಟ್ಟು, ಹೀಗೆ ಮೋಕ್ಷಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
12.369.10
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते ।
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ १२.३६९.१० ॥
ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿರುವುದೇ ಪತ್ನಿಯ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ನಾಗೇಂದ್ರ, ನಿಮ್ಮ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ.
12.369.11
साऽहं धर्मं विजानन्ती धर्ननित्ये त्वयि स्थिते ।
सत्पथं कथमृत्सृज्य यास्यामि विपथं पथः ॥ १२.३६९.११ ॥
ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವಳು; ನೀವು ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ, ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ?
12.369.12
देवतानां महाभाग धर्मचर्या न हीयते ।
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्ताऽस्म्यतन्द्रिता ॥ १२.३६९.१२ ॥
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅತಿಥಿಗಳ ಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ತೊಡಗಿ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
12.369.13
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै ।
तच्च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ १२.३६९.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಇಂದು ಏಳೆಂಟು ದಿನಗಳಾಗಿವೆ. ಆ ಕಾರ್ಯ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಅವನು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
12.369.14
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ।
आसीनो वर्तयन्ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ १२.३६९.१४ ॥
ಗೋಮತಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ವೇದಪಠನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ದೃಢ ವ್ರತದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
12.369.15
अहं त्वनेन नागेन्द्र सत्यपूर्वं समाहिता ।
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स संप्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ १२.३६९.१५ ॥
ನಾಗೇಂದ್ರನೇ, ನಾನು ಸತ್ಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇವನನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು; ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗನು ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
12.369.16
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वमर्हसि ।
दातुमर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ १२.३६९.१६ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಥವಾ ಅವನಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು, ದರ್ಶನದಿಂದ ಕೀರ್ತಿವಂತನೇ.