మహాభారతం · అధ్యాయం 12.369
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.369.1
अथ काले बहुतिथे पूर्णे प्राप्तो भुजङ्गमः ।
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वता ॥ १२.३६९.१ ॥
తరువాత చాలా రోజులు గడిచిన తరువాత, వివస్వంతుడు ఇచ్చిన అనుమతి పొంది, తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసిన ఆ సర్పం తన నివాసానికి వచ్చింది.
12.369.2
तं भार्याऽप्युपचक्राम पादशौचादिभिर्गुणैः ।
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ १२.३६९.२ ॥
అతని భార్య కూడా పాదప్రక్షాళన మొదలైన సేవలతో, గుణాలతో అతనికి సేవ చేసింది. ఆ సాధ్వితో సర్పం వివరంగా ప్రశ్నించింది.
12.369.3
अथ त्वमसि कल्याणि देवतातिथिपूजने ।
पूर्वमुक्तेन विधिना युक्ता कर्मसु वर्तसे ॥ १२.३६९.३ ॥
కల్యాణీ, దేవతలను, అతిథులను పూజించడంలో ముందు చెప్పిన విధానం ప్రకారం నీవు కర్మలలో నిమగ్నమై ప్రవర్తిస్తున్నావు.
12.369.4
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता ।
मद्वियोगेन सुश्रोणि विमुक्ता धर्मसेतुना ॥ १२.३६९.४ ॥
సుందరమైన నడుము కలదానా, నా వియోగం వల్ల నీవు ధర్మసేతువు నుండి విడివడ్డావు; అందుచేత కార్యం నెరవేరని అతడు స్త్రీబుద్ధితో మృదువుగా చేయబడలేదు.
12.369.5
शिष्याणां गुरुशुश्रूषा विप्राणां वेदधारणम् ।
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञो लोकानुपालनम् ॥ १२.३६९.५ ॥
శిష్యులకు గురుసేవ; బ్రాహ్మణులకు వేదధారణ; సేవకులకు యజమాని మాట పాటించడం; రాజుకు లోకపాలన.
12.369.6
सर्वभूतपरित्राणं क्षत्रधर्म इहोच्यते ।
वैश्यानां यज्ञसंवृत्तिरातिथेयसमन्विता ॥ १२.३६९.६ ॥
సర్వప్రాణులను రక్షించడమే ఇక్కడ క్షత్రధర్మమని చెప్పబడుతుంది; వైశ్యుల ధర్మం యజ్ఞాచరణ, అతిథిసత్కారం కలిగి ఉండడం.
12.369.7
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् ।
गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता ॥ १२.३६९.७ ॥
బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులకు సేవ చేయడం శూద్ర కర్మ. ఓ నాగేంద్రా, గృహస్థ ధర్మం సర్వ ప్రాణుల హితాన్ని కోరడమే.
12.369.8
नियताहारता नित्यं व्रतचर्या यथाक्रमम् ।
धर्मो हि धर्मसंबन्धादिन्द्रियाणां विशेषतः ॥ १२.३६९.८ ॥
నియమిత ఆహారం, నిత్య వ్రతాచరణ క్రమంగా చేయడం ధర్మం; ముఖ్యంగా ఇంద్రియాలు ధర్మంతో సంబంధం కలిగి ఉండటం వల్ల.
12.369.9
अहं कस्य कुतो वाऽपि कः को मे ह भवेदिति ।
प्रयोजनमतिर्नित्यमेवं मोक्षाश्रमे वसेत् ॥ १२.३६९.९ ॥
నేను ఎవరివాడిని, ఎక్కడి నుండి వచ్చాను, నాకు ఎవరు, ఎవరు అవుతారు అని ఆలోచిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ ప్రయోజనంపై మనసు నిలిపి, ఇలా మోక్షాశ్రమంలో నివసించాలి.
12.369.10
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते ।
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ १२.३६९.१० ॥
పతివ్రతత్వమే భార్యకు పరమ ధర్మమని చెప్పబడుతుంది. ఓ నాగేంద్రా, మీ ఉపదేశం వల్ల నేను దానిని నిజంగా తెలుసుకున్నాను.
12.369.11
साऽहं धर्मं विजानन्ती धर्ननित्ये त्वयि स्थिते ।
सत्पथं कथमृत्सृज्य यास्यामि विपथं पथः ॥ १२.३६९.११ ॥
నేను ధర్మాన్ని తెలిసినదానిని; మీరు నిత్య ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, సన్మార్గాన్ని విడిచి ఎలా దుర్మార్గంలో వెళ్తాను?
12.369.12
देवतानां महाभाग धर्मचर्या न हीयते ।
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्ताऽस्म्यतन्द्रिता ॥ १२.३६९.१२ ॥
ఓ మహాభాగా, దేవతల ధర్మాచరణ తగ్గదు; అతిథులను సత్కరించడంలో నేను ఎల్లప్పుడూ నిమగ్నమై, అలసట లేకుండా ఉన్నాను.
12.369.13
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै ।
तच्च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ १२.३६९.१३ ॥
ఇక్కడికి వచ్చిన బ్రాహ్మణునికి ఈ రోజు ఏడెనిమిది రోజులయ్యాయి. ఆ కార్యం నాకు తెలియదు; ఆయన నీ దర్శనాన్ని కోరుతున్నాడు.
12.369.14
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ।
आसीनो वर्तयन्ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ १२.३६९.१४ ॥
గోమతీ నది ఒడ్డున ఈ బ్రాహ్మణుడు నీ దర్శనం కోసం ఉత్సుకతతో, వేద పఠనం చేస్తూ, దృఢ వ్రతంతో కూర్చున్నాడు.
12.369.15
अहं त्वनेन नागेन्द्र सत्यपूर्वं समाहिता ।
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स संप्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ १२.३६९.१५ ॥
నాగేంద్రా, నేను సత్య ప్రతిజ్ఞతో బంధించబడి ఉన్నాను. ఇతనిని నా వద్దకు పంపవలెను; ఆ ఉత్తమ నాగుడు నా సమీపానికి వచ్చాడు.
12.369.16
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वमर्हसि ।
दातुमर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ १२.३६९.१६ ॥
ఇది విని, మహాప్రాజ్ఞా, నువ్వు అక్కడికి వెళ్లాలి; లేదా అతనికి నీ దర్శనం ఇవ్వాలి, దర్శనంతో ప్రసిద్ధుడవైనవాడా.